İstanbul 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/205 K.2024/246

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle;İhtiyati tedbir talep eden davacı yan dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin yenilenmemiş olması sebebiyle, karşı tarafın söz konusu marka ve logoları kullanım hak ve yetkisinin 31.05.2017 tarihi itibariyle sona erdiğini, söz konusu markaların kullanımının durdurulması ve tecavüzün giderilmesine ilişkin olarak ...

34. Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye no ve ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameler keşide edildiğini, tüm ihtarlara rağmen davalının ihlallerini sürdürdüğünden ... 14. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...

D.İş sayılı dosyasından davalının halen faaliyet gösterdiği adreste keşif yapıldığını ve müvekkillerine ait marka ve logolarının aktif ve görünür bir biçimde kullandığının tespit edildiğini, davalı şirketin aynı zamanda ... uzantılı web sitesinde müvekkillerinin yetkili servisi gibi hareket ederek tüketicilere hizmet tanıtımı da yaptığı da tespit edildiğini, işbu web sitesinde müvekkilinin marka kullanımlarına ilişkin görsellerin tespiti amacıyla Noter tarafından e-tespit yapılması talep ettiğini, bahse konu web sitesi üzerinden e-tespit yapılmış olup işbu tespit ...

34. Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı işlemle tutanak altına alındığını, E-tespit tutanağını ve ihlali gösterir web sitesi ekran görüntülerinin dava dilekçesi ekinde sunulduğunu beyan ederek , Müvekkillinin marka hakkına ilişkin tecavüzün önlenerek,

“...”, ‘’...’’, ‘’...’’ ibarelerinin yahut ibarelerinin benzerlerinin, bu ibarelerin yazılı olduğu her türlü reklam tabelası da dâhil olmak üzere ancak bununla sınırlı olmaksızın tüm emtialar (kıyafatler, cihazlar vs) üzerinde kullanımının sona erdirilmesini, markaları taşıyan kartvizit, basılı evrak ve yetki belgelerinin kullanımının sona erdirilmesini ve imhasını, markalara ilişkin tecavüzün giderilmesini, karar kesinleştiğinde masrafı davalı tarafından karşılanmak suretiyle imhasını https://yazicikardeslerservis.com isimli web sitesinden müvekkillerinin markalarına tecavüzün önlenmesi ve giderilmesini,

Müvekkillerinin markalarına tecavüzün önlenmesini, halihazırdaki tecavüz fiillerinin durdurulmasını ve kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini, davacının şartları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddini, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

04/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Sayın Mahkemenizin bilirkişi heyetine tevdi ettiği “...adresinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle, davacının tedbir talep ettiği tabela ve totemlere yönelik inceleme yapılması” görevi ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ilgili hükümleri kapsamında yapılan inceleme sonucunda; davacı ... adına kayıtlı davaya konu herhangi bir tescilli markanın, aynı veya ayırt edilemeyecek kadar aynısının/benzerinin, davacının tabela ve totemlerinde kullanılmamış olduğu tespit edildiğini, bu kapsamda davacının tabela ve totemlerinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında iltibas veya iktibas yoluyla tecavüz fiilinin oluşmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

01/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalıya ait ... web sitesi incelenmiş web sitesi Ana sayfası, hakkımızda bölümünde “...”, “...” ifadeleri ile Fotoğraf Galerisinde “...” belgelerinin yer aldığını ve yine fotoğraf galerisinde bulunan firma fotoğraflarındaki ekipmanlarda “...” marka adının kullanıldığı tespit edildiğini, hukuki durumun takdiri, Sayın Mahkemenize ait olmak üzere görüş sundukları anlaşılmıştır.

10/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosyada talep edilen kontroller sağlandığında, bilişim kapsamında yapılan İnceleme ve değerlendirmelerde davalıya ait olduğu belirtilen bahsi geçen “....” internet web sitesine güncel olarak girildiğinde, ... isimli hosting firmasının sayfasının çıkmakta olduğunu ve sayfa içerik açıklaması olarak “Bu alan adı kayıtlı ancak hala satın alınabilir” şeklinde belirtilerek ilgili alan adının güncel olarak satışa sunulduğunu ve güncel olarak davalı tarafından kullanılmadığı anlaşıldığını,

davalıya ait olan ilgili internet web sitesinin “...” adresinde davalı tarafından geçmişte kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına Dünyanın en önde gelen web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin 2022 yılına ait arşiv kayıtlarına ulaşıldığını ve davalı tarafından “...” ve “...” ibarelerin internet sitesi içeriklerinde kullanıldığını,

ayrıca dosyaya sunulan 01.02.2024 tarihli “Bilirkişi Raporu”nda da davalıya ait olduğu beyan edilen “...” internet web sitesinin davalı tarafından geçmişte kullanıldığını ve internet sitesi içeriklerinde “....” ve “...” ibarelerin ve görsellerin internet sitesi içeriklerinde kullanıldığı tespit edilmiş olduğu görüldüğünü, sektör kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmelerde somut olayda davalı web sayfasında yetkili servis olmamasına rağmen yetkili servis olduğu izlenimini verecek font ve büyüklükte hakim unsur olarak davalı markasını kullandığını,

davacı marka sahibi ile davalı arasında ticari bağ bulunduğu yönünde yanlış bir izlenimin uyanmasına neden olan marka kullanımı belirlendiğini, SMK kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmelerde davalı eylemlerinin SMK md.7/5’de düzenlenen “dürüstçe kullanım” adı verilen ve marka hakkı sahibinin engelleyemeyeceği kullanım şekilleri kapsamında kabul edilemeyeceğini ve bu sebeple hukuka uygunluk nedeninin bulunmadığını, davalı işyerinde davacıya ait ...,

... marka kullanımı ve bu suretle hizmet sunması ve sonucunda bu durumun ortalama tüketiciler nezdinde iltibasa sebebiyet vermesi nedeniyle davacı marka hakkının ihlal edildiği yönünde görüş ve kanaatine ulaşıldığı anlaşılmıştır.

KANAAT VE GEREKÇE

Uyuşmazlığın; marka kullanımlarının engellenmesine, sona erdirilmesine, markalara ilişkin tecavüzün durdurması, giderilmesi ve önlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Türk Patent ve Marka Kurumunun sicil kayıtlarının incelenmesi neticesinde davacı ... adına tescilli markaların bulunduğu, davaya konu mallar/hizmetler için tescilli olduğu, tesciili markaların koruma sürelerinin devam ettiği, ve diğer davacı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ise markaların kullanma hakkına sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu, yetki itirazının SMK 156/3 uyarınca hak ihlali iddiasının internet ortamında yapılan fiillere yönelik olduğu gözetilerek reddine karar verilerek açık yargılamaya devam olunmuştur.

Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller SMK'nın 29/1 maddesinde sayılmış olup, madde içeriği aynen şöyledir:

“Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:

a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.

b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.

c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek”

SMK 7/1-2 maddesi de aynen şöyledir.“Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.

Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:

a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.

b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.

c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.”

Kavram olarak "marka" bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlayan işaretlerdir. Marka'nın bir işaret olması yanında "ayırdedicilik" vasfı da taşıması gerekir (Yasaman/Yusufoğlu, Marka Hukuku, İstanbul 2004, s.15 vd.; Kaya, A.: Marka Hukuku, İstanbul 2006, s.32 vd.). Markanın ayırdedicilik niteliği taşıyan, özgün ve karakteristik kısmı asli (esaslı) unsuru olarak kabul edilirken, bu niteliği taşımayan ve herkesçe kullanılabilen unsurlarına tamamlayıcı unsur denilmektedir.

Başkasının hak sahibi olduğu bir markanın aynen kullanılması iktibas suretiyle marka hakkına tecavüz sayılır. Karıştırılma (iltibas) suretiyle marka hakkına tecavüz ise başkasının hak sahibi olduğu bir markanın alıcıların karıştırmalarına neden olacak surette benzerinin kullanılmasıyla vücut bulur.

Karıştırılma ihtimali, klasik ve geniş anlamda olmak üzere iki şekilde tanımlanmaktadır. Klasik anlamda karıştırılma ihtimali, bir mal veya hizmetin alıcısı durumunda bulunan kimselerin almayı düşündüğü, bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı düşüncesiyle, başka bir işletmenin aynı veya benzer malını veya hizmetini alma ihtimali (tehlikesi) ile karşı karşıya olması anlamına gelmektedir. Geniş anlamda karıştırılma ihtimali ise, markalar arasında herhangi bir şekilde bağlantı kurulması tehlikesini de içerir. Karıştırılma ihtimali kavramı zaman içerisinde, mahkeme kararları doğrultusunda, markalar arasında bağlantı olduğu ihtimalini de içerecek şekilde yorumlanarak genişletilmiştir.

Başka bir anlatımla karıştırılma (iltibas) iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Bozbel, S.: Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409).

Bu husus araştırılırken önce markalar arasında, daha sonra mal veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığına bakılmalı ve benzerliğin saptanmasında markaların bütün olarak bıraktıkları genel izlenim dikkate alınmalıdır (Teoman, : Yaşayan Ticaret Hukuku, C.1, Hukuki Mütalaalar, İstanbul 1992, s.34, 120 vd. - naklen: Cengiz, D.: Türk Hukukunda İktibas veya İltibas Suretiyle Marka Hakkına Tecavüz, İstanbul 1995, s.7,)

Benzerlik göreceli bir kavramdır. Tecavüzü oluşturan, alıcıların benzer markaları karıştırmaları ihtimalidir. Marka hakkının ihlalinden söz edebilmek için, iltibas tehlikesi gerekli ve yeterlidir (HGK'nın 09.03.2016 gün, ...E.-... K. sayılı kararı). Bu ihtimalin değerlendirilmesinde kıstas; bu işin ilgilisi veya uzmanı kimselerin değil, tüketicilerin algısı ve bakış açısıdır.

Eğer tüketici konumundaki halk bu iki işaret arasında şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım gibi herhangi bir şekilde ve herhangi bir sebeple bağlantı kurabilecekse karıştırılma ihtimalinin varlığından söz edilebilir.

Öğretide markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” karıştırılabileceği yönünde ise iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmektedir (Tekinalp, Ü.: Fikri Mülkiyet Hukuku, 5.b., İstanbul 2012, s.443)

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa dönüldüğünde, davacılardan ...A.Ş. ile davalı firma arasında 31.05.2016 tarihli “...A.Ş. ...” ve eklerinin imzalandığı, sözleşmenin 10. maddesi gereğince sözleşmenin taraflar arasında 1 yıl süre ile imzalandığı, aynı maddede sözleşmenin 1 ay öncesinde feshi ihbar edilmek suretiyle sonlandırılacağının düzenlendiği, davacılardan ...A.Ş. şirketinin de bu madde kapsamında, sözleşmenin yenilenmesini istemeyerek, sözleşmeden kaynaklı hakkını da kullanmak suretiyle 31.05.2017 tarihi itibariyle sözleşmeyi sonlandırma kararı aldığı,

bu çerçevede taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 31.05.2017 tarihi itibariyle yenilenmeyeceği hususu ... 14. Noterliğinin ... yevmiye nolu, .amesi ile karşı tarafa ihtaren ve ihbaren bildirildiği ve 21.03.2017 tarihinde işbu ihtarname tebliğ alındığı, davacı şirket ile karşı taraf arasındaki sözleşmenin yenilenmemiş olması sebebiyle, karşı tarafın söz konusu marka ve logoları kullanım hak ve yetkisi 31.05.2017 tarihi itibariyle sona erdiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamına rapor sunan bilişim uzmanının denetime açık incelemelerine göre; davalıya ait olan ilgili internet web sitesinin “...” adresinde davalı tarafından geçmişte kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin 2022 yılına ait arşiv kayıtlarına ulaşıldığı ve davalı tarafından “...” ve “...” ibarelerin internet sitesi içeriklerinde kullanıldığı, davalıya ait “...“ web sitesi ana sayfasında “... sayfasına hoş geldiniz!” açıklaması ile “Hakkımızda” bölümünde de “1993 Yılında kuruldu.

2003 yılında ...” açıklamasının bulunduğu, davalıya ait “...“ web sitesi fotoğraf galerisinde ...Yetki belgelerinin yer aldığı ve iş yerindeki ekipmanlar üzerinde de ...

Servise yazılı olduğu; davalı marka kullanımları, verilen hizmetin niteliği veyahut kullanılan yedek parçanın ne olduğunu gösterme amaçlı kullanımı aştığı, bu haliyle yedek parçaların tanıtımının ve satışının yapılmasının SMK’nun 7/5-c maddesi uyarınca "Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması." niteliğinde olmadığı, davalının işyerinde marka kullanımları ortalama tüketicileri ...’un yetkili servisinden hizmet aldıklarını düşünmelerine yol açar nitelikte olduğu, özellikle fotoğraf galerisinde....

Yetki belgelerinin yer aldığı ve iş yerindeki ekipmanlar üzerinde de ...yazılı olması halinin SMK'nın 29/1-a maddesine göre marka sahibinin izni olmaksızın, markanın 7. maddede belirtilen biçimlerde kullanılmasının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, davalının tespit edilen kullanımının bu kapsamda olduğu,

davalının tespit edilen kullanımının SMK'nın 7/5-c bendi kapsamında bulunduğundan ise söz edilemeyeceği, SMK m.6/1 gereğince taraf markalarının ayrıntılı incelemesi yapılmış ve davacı markaları ile davalı marka kullanımlarının benzer nitelikte olduğu ve ortalama tüketici nezdinde davalı marka kullanımlarının davacı markaları karşısında karıştırılma ihtimali bulunduğu tespit edilmiştir.

SMK m.7/2-b hükmüne göre, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması marka hakkı kapsamında olup, bu eylemin yapılması tecavüz teşkil ettiği, davalı işyerinde davacıya ait ..., ... marka kullanımı ve bu suretle hizmet sunması ve sonucunda bu durumun ortalama tüketiciler nezdinde iltibasa sebebiyet vermesi nedeniyle davacı marka hakkının ihlal edildiği,

bu nedenlerle davalının eylemlerinin davacının marka hakkında tecavüz teşkil ettiğinin tespiti ile bu tecavüzün önlenmesine, tecavüz fiillerinin durdurulmasına ve kaldırılmasına, bu kapsamda “...”, ‘’...’’, ‘’...’’ ibarelerinin yahut ibarelerinin benzerlerinin, bu ibarelerin yazılı olduğu her türlü reklam tabelası da dâhil olmak üzere tüm emtialar üzerinde kullanımının sona erdirilmesine, markaları taşıyan kartvizit, basılı evrak kullanımının sona erdirilmesine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıya ait olmak üzere imhasına,... isimli web sitesinden davacıya ait tescilli markaların kaldırılmasına,

aksi halde internet sitesine erişimin engellenmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸