İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/15 K.2024/24

Mahkememizin bu dosyası ile birleştirilen ... 1. FSHM'nin ...esas nolu birleşen dava dosyasında davalı vekilinin dava şartlarına yönelik savunmasının derhal değerlendirilmesi gerektiğinden ... 1. FSHM'nin ... esas nolu birleşen dava dosyasının mahkememizin ... esas nolu dosyasından TEFRİKİNE karar verilerek, mahkememizin ... esas nolu dosyasından tefrik edilen dava mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı. Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, davalı ... A.Ş.'ye ait ... başvuru numaralı 31/05/2010 başvuru tarihli faydalı modeli hakkında verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin 50 yıldır üretim yapan diğer şirketlerin üretmiş olduğu fırın düğmesi ile davalı şirketin üretmiş olduğu fırın düğmesi arasında hiçbir farklılığın bulunmadığını, işbu fırın düğmesine ilişkin faydalı modeli kabul etmediklerini, faydalı model belgesine yapılan tecavüzün gerçek bir tecavüz sayılabilmesi için hemen hemen aynısının yapılması suretiyle taklit edilmesi gerektiğini belirterek 2010/04349 başvuru numaralı, 31/05/2010 başvuru tarihli faydalı modelin hükümsüzlüğüne dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin yenilik getiren özellikleri ile tescilli faydalı modelinin davacı şirketçe birebir taklit edildiğini ve üretildiğini, piyasada satılmaya başlandığını, müvekkilinin 31/05/2010 tarihinde faydalı modelini tescil ettirdiğini, faydalı modelin tescili ve koruma süresi gözetildiğinde davanın yasal süresinde açılmadığını, müvekkilin o tarihte kullanılan fırın düğmelerinden farklı olarak, hareketli mekanizmada yeni teknik özellikleri ile ürüne yenilik ve sağlamlık kattığını, müvekkili şirketin ...

Ticaret Sicil Müdürlüğüne kayıtlı olduğunu, adresinin ... olduğunu, davada ... mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, İstanbul Adliyesi Mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğunu belirterek yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 22/01/2024 tarihli dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin"..." olarak türk patent ve marka kurumu nezdinde .. numaralı belge ile "faydalı model" tescili ile yasal hak sahibi olduğunu davacı şirketin üretim işyerinde keşifle delil tespiti yapıldığını davalı müvekkilin faydalı modelle tescilli ürünlerini taklit ederek üretildiğini uzman bilirkişi raporu ve mahkemece tespit edildiğini, birleşen dava konusu iddia esastan haksız ve hukuka aykırı olduğunu hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın reddini talep ettiğini,

davaya dair birleştirme kararı hukuka aykırı olduğunu bu aşamada asıl davanın daha fazla gecikmesine ve müvekkil şirketin mağduriyeti sebebiyle birleşen davanın reddine kararı verilmesini yargılamanın bu aşamasında mümkün olmaması halinde 09.01.2024 tarihli duruşma 2 nolu ara karardan rücu edilmesini ve asıl davada 09.06.2023 tarihli bilirkişi raporuna itirazlarının kabulü ile bu hususta ek rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANAAT VE GEREKÇE

Mahkememizin bu dosyası ile birleştirilen ... 1. FSHM'nin ... esas nolu birleşen dava dosyasında davalı vekilinin dava şartlarına yönelik savunmasının derhal değerlendirilmesi gerektiğinden ... 1. FSHM'nin ...esas nolu birleşen dava dosyasının bu dosyadan TEFRİKİNE karar verilerek, mahkememizin 2021/173 esas nolu dosyasından tefrik edilen dava mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

Uyuşmazlık; faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasının süresinde açılıp açılmadığı, 10 yıllık koruma süresinin sona ermesinden sonra hükümsüzlük davasının açılıp açılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Somut uyuşmazlığın çözümünde; 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu' nun Geçici 1. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, bu yasanın faydalı modele ilişkin 144. maddesi hükümleri uygulanmayacak olup, tescil tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 551 sayılı KHK hükümleri uygulanacaktır.

551 sayılı Patent Hakları Korunması Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnamenin faydalı model belgesinin hükümsüzlük halleri başlıklı 165/3 maddesine göre; faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü, koruma süresinin devamınca talep edilebilir.

551 Sayılı KHK' nın 166. maddesine göre; faydalı model belgelerine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı model belgelerinin özelliği ile çelişmediği takdirde, patentler için öngörülen hükümler, faydalı model belgeleri için de uygulanır. Aynı KHK' nın 130/2 maddesi ise; patentin hükümsüzlüğü koruma süresinin devamınca veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava edilebilir.

Ancak; 551 sayılı KHK' nın 166. maddesine göre patente ilişkin hükümlerin faydalı model belgesi açısından uygulanabilmesi için faydalı model belgesine ilişkin 551 sayılı KHK' da açık hüküm bulunmaması gerekmektedir. Oysa ki, 551 sayılı KHK' nın 165/3 maddesinde faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün, koruma süresinin devamınca talep edilebileceğine yönelik açık hüküm bulunduğundan, davada 551 sayılı KHK' nın 166. maddesinin uygulanma yeri bulunmamaktadır. Dolayısıyla; burada bir kanun boşluğunun varlığından bahsetmek mümkün değildir. (İzmir BAM 20.HD 2021/1093 Esas, 2021/1397 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/1378 esas - 2023/5702 karar sayılı)

Bu hususta mahkememizce hükümsüzlüğü istenen ... sayılı Faydalı Model Belgesinin koruma süresinin sona erip ermediğinin denetimi ve tefrik edilen işbu dosya içeriğinde ilgili evrakların teminin için TPMK'ya müzekkere yazılmış; TPMK yazısına göre 31/05/2010 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile korunmak üzere verilmiş ve ekte sureti gönderilen ... sayılı faydalı model belgesinin koruma süresinin dolmuş, geçerliliğini yitirmiş olduğu anlaşılmış ve söz konusu belgenin süresinin dolduğuna ilişkin ilan 22/06/2020 tarihinde yayınlandığı bildirilmiştir.

Bu nedenlerle; dava konusu faydalı modelin tescil müracaat tarihi 31/05/2010 tarihi olup, koruma süresinin 31/05/2020 tarihinde sona erdiği, davanın ilk olarak 22/10/2022 tarihinde ...2.FSM'de ikame edildiği ...Esas numarası aldığı, yetkisizlik kararı üzerine ... 1.FSM'de ...

Esas ile devam eden yargılamada mahkememiz dosyası ile birleştirme kararı verildiği, bu haliyle ilk olarak davanın 22/10/2022 tarihinde açıldığı, 551 sayılı KHK'nın 165/3. fıkrası uyarınca faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü koruma süresinin devamınca talep edilebileceğinden, dava tarihi de dikkate alınarak; dava konusu markanın dava tarihinden önce hükümsüz hale gelmiş olduğu, bu hususunda bu durumda davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı, bu sebeplerle 6100 Sayılı HMK'nın 114/(1)-h. maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

(Aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 22/04/2015 tarihli 2015/642 esas - 2015/5703 karar sayılı ve 05/03/2018 tarihli 2016/8520 esas - 2018/1643 karar sayılı ilamları).

Katip · ¸ Hakim · ¸