İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/628 K.2019/477

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine ticari paket sigorta poliçesi ile sigortalı ...’a ait servis kutusu ve boruların davalılar tarafından hasara uğradığı, bu sebeple sigortalıya 27.01.2016 tarihinde 158,23 USD hasar tazminatı ödendiği, davalılardan rücuen tahsili için rücu mektubu gönderilmesine rağmen olumsuz yanıt verildiği, borcun ödenmediği, dava açılması zaruretinde kalındığı diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydı ile 158,23 USD’nın 27.01.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işlemiş faizi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin görevli olmadığı, hasar adresinde yüklenici firma olan ...Tic.

A.Ş. tarafından çalışma yapıldığı, sorumluluğun yüklenici firmaya ait olduğu, yapılan İnşaat İşleri Genel Teknik Şartnamesi ve Kanalizasyon Teknik Şartnamesi’nde otaya çıkabilecek her türlü kaza, hasar, şikayet, zarar ve ziyandan sorumlu olduğu, davanın husumet yönünden reddi gerektiği, müvekkili idarenin sorumluluğu bulunmadığı, zarar ile müvekkili arasında bir illiyet bağı kurulmasının mümkün olmadığı, hasar bedelinin fahiş olduğu,

kesinleşen borç olmadığı için olay tarihinden itibaren faiz istenemeyeceği, ancak dava tarihinden sonrası için faiz istenebileceği savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun olarak yapılan tebligatlara rağmen davalılar tarafından davaya cevap verilmediği gibi duruşmalara da davalı taraflardan gelen olmamıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Makine Mühendisi ... ile Sigortacı ...'e tevdii edilen dosyaya 07/09/2018 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle;

KUSUR ve HASAR YÖNÜNDEN İNCELEME ve DEĞERLENDİRME:

Olayla ilgili olarak ola yerine intikal eden Polis Memuru ..., ... ... Şubesi’nden ... ve ... ile ... ... Genel Müdürlüğü’nden ... tarafından imzalanan “Hasar Tespit Tutanağı”nda; yapılan ihbar sonucunda ... kanal çalışması esnasında CES 200 kutuya hasar verildiği, kutu ve B-23 regülatörün kırıldığı, gaz çıkışının olmadığı belirtilmiştir.

Olayın nasıl gerçekleştiğine dair fazla bilgi, detay vb. veri bulunmamakla birlikte hadisenin muhtemelen bir iş makinası ile kontrolsüz veya gözetmensiz manevra sonucunda çarpma şeklinde meydana gelmiş olabileceği, genellikle bina dışında veya girişlerinde bulunan doğalgaz kutusu ile içerisindeki regülatörün hasar gördüğü anlaşılmaktadır.

Yapılan kanal işinin asıl işveren ... tarafından ihale edilen işler kapsamında olup olmadığı anlaşılmamakla birlikte işin fiilen yüklenicisi konumundaki ...Tic.

A.Ş. tarafından yürütüldüğü, asıl işveren ile alt yüklenici arasındaki sorumlulukların aralarında akdedilen bir takım teknik şartname ve sözleşmeler ile belirlendiği, dosya kapsamında bulunmamasına rağmen sorumluluklarının sözleşme hukuku uzmanları tarafından incelenerek yorumlanması gerektiği, hadisenin meydana gelmesinde iş makinası operatörünün işvereni tarafından sağlanan çalışma ortamı, şartları vb bilinmemekle birlikte mesafelere dikkat etmeden tedbirsiz ve özensiz çalışması sırasında iş makinasını veya bomunu çarpması sonucu meydana geldiği, operatörün %100 oranında tamamen asli kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Hasarın ihbarı üzerine davacı tarafından açılan ... numaralı hasar dosyası kapsamında görevlendirilen eksper ... tarafından hazırlanan 16.06.2016 tarihli “Kesin Ekspertiz Raporu”nda.

30.06.2015-30.01.2016 tarihleri arasında ... ili içerisinde muhtelif araçların servis kutularına çarpması neticesi 20 farklı adreste hasarların meydana geldiği, can ve mal emniyetini tehdit etmemesi amacı ile onarımların ... personelleri tarafından hemen yapıldığı, hasar onarım maliyetleri ve kaçan gaz miktarını belirleyerek tutanak düzenledikleri, gaz kaçaklarının ... bünyesindeki komisyon tarafından standart veriler dikkate alınıp özel bir hesap ile hesaplandığı, birim maliyetler ile fiyatlandırıldığı, talep edilen işçilik maliyetlerinin uygun olduğu,

hasara yol açanların gerçek ve tüzel kişi oldukları, sebep oldukları olaylar sonucu meydana gelen hasarlar için rücu imkanının bulunduğu, sunulan hasar listesinde ...Tic. ve ...

İnşaat’ın 05.01.2016 tarihli CES200 servis kutusu 465,54 TL (158,23 USD), 08.01.2016 tarihli regülatör hattında regülatör (servis kutusu) 132,83 TL (44,03 USD, 1USD=3,0168 TL) onarım giderli, 12.01.2016 tarihli Q63 dağıtım hattında 496,86 TL’sı (164,59 USD) onarım gideri, 1.487,64 TL’sı (492,79 USD) gaz gideri, 4.522,00 TL’sı (1.497,95 USD, 1USD = 3,0188 TL) açma kapama olmak üzere hasar kayıtları bulunduğu görülmüştür.

Dava konusu hasar ile ilgili olarak sunulan ve ... Boğaziçi Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan 03.02.2016 tarihli “Hasar Onarım Giderleri Belgesi”nde; değiştirilen parça ve malzemeler arasında 210,28 TL bedel ile.

1 adet CES200 boş servis kutusu (95,91 TL), 1 adet 25 m3 B-25 regülatör gömülü kutu (114,37 TL) bulunduğu, uygulanan onarım ve montaj işçilikleri arasında 255,26 TL bedel ile; iki teknisyenin 2 saat çalışma (25,06 TL/gün) 70,12 TL, 1 adet kamyonetin 10 km masrafı 13,67 TL, servis kutusu montaj-demontaj 171,47 TL (demontaj 63,66 TL, montaj 107,81 TL) bulunduğu, toplam onarım bedelinin 465,54 TL olduğu belirtilmiştir. 1298438-16 nolu hasar dosyası kapsamında ...

Sigorta A.Ş.’nin vekili Av. ... tarafından davalı ... Tic. A.Ş.’ne hitaben hazırlanan 07.03.2017 tarihli yazıda özetle; ticari paket sigorta poliçesi yapılan ...'a ait servis kutu ve borularına verilen hasar neticesi sigortalıya 153,23 USD hasar tazminatı ödendiği belirtilerek bu bedelin 10 gün içinde belirtilen banka hesabına ödenmesi talep edilmiştir. Yazının tebellüğ tarihi ise anlaşılamamıştır.

... tarafından ... Sigorta A.Ş. Hasar Müdürlüğüne hitaben hazırlanan 17.02.2016 tarihli yazıda özetle; şirkete ait çelik hatlar, polietilen hatlar, elektronik cihazlar, doğalgaz sayaçları, bölge regülatörleri ile bu hatlar üzerindeki işletim tesislerine kamu kurum ve kuruluşları ile 3. şahıslar tarafından veya çeşitli nedenlerle hasar verildiği belirtilerek toplam 15.340,80 USD tutarın gönderilmesi talep edilmiştir.

... Sigorta A.Ş. tarafından hazırlanan ve ... tarafından imzalanan “İbraname”de; mutabık kalınan hasar tutarının 10.569,09 USD olduğu görülmüş ve dava konusu hasar haricinde değişik zamanlarda, değişik kişilerin neden olduğu diğer hasarları da kapsadığı anlaşılmıştır.

Servis kutusu bina önlerinde bulunan, içinde servis regülatörünü, vana ve çeşitli bağlantıları bulunduran plastik kabin, gömülü kutu-piyasada CES 200 olarak belirtilen, kutu montajının zor olduğu dar kaldırımlar ile mağaza, market vb. gibi görüntünün engellenmemesi gereken yerlerde kullanılan ve içlerine ancak B25, tekli B50 veya BCH30 olmak üzere bir adet regülatör yerleştirilebilen servis kutusu, B-25 servis regülatörü 25 m³/h debi kapasitesi ve 21 mbar çıkış basıncında çalışan servis regülatör tipidir.

Somut olayda hasarın doğalgaz tesisatına ait olması ve doğal olarak kaçak, yangın, patlama vb. riskler taşıması nedeniyle can ve mal güvenliği açısından yetkili ... tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği, ...’ın anlaşmalı olduğu tedarikçisinden alım maliyeti bilinmemekle ve serbest piyasada marka kalitesine göre değişmekle birlikte asgari bedellerinin CES200 servis kutusu için 55,00 TL, B-25 regülatör için 94,00 TL olduğu, belli bir kalite ve standardı sağlamayan parçaların kullanılmasının mümkün olmadığı, olay tarihinde de hasar onarım giderleri belgesinde belirtilen parça ve işçilik niteliklerinin onarım için gerekli olduğu,

hasar ile örtüştüğü, bedellerinin piyasa rayicinde, kadri marufunda, haddi layıkında olduğu, onarım bedelinin 210,28 TL’sı parça, 255,26 TL’sı işçilik olmak üzere toplam 465,54 TL olduğu, T.C.M.B. döviz verilerine göre 1 USD efektif satış kurunun; hasar tarihi olan 05.01.2016’da 2,9848 TL, ödeme tarihi olan 27.01.2016’da 3,0077 TL olduğu, davacı şirketin talebine göre ise (465,54 TL-158,23 USD) 2,9421 TL’na denk düştüğü tespit edilmiştir.

SİGORTA YÖNÜNDEN İNCELEME ve DEĞERLENDİRME :

Davacı, meydana gelen zarar için sigortalısına ödemede bulunmuş ve davalılar zarardan asıl sorumlu olanlara rücu etmektedir. TTK m.1472 hükmü gözetildiğinde davacı sigortalısı ...’a halef olmuş olup; tazmin ettiği sigorta bedeli kadar tazminat talep hakkı davacıya geçmiştir.

Sigortacı davacı karşısında ... çalışan haksız fiil faili, davalı ... Tic. A.Ş. işveren-istihdam eden, davalı ... Genel Müdürlüğü de yine işveren-işin gerçek sahibi konumunda olup meydana gelen zarardan her üçü de müteselsilen sorumluluk altındadır. Somut olayda yapılan çalışma ... çalışmasıdır. Bu işin alt yüklenicilere verilmiş olması, davalının kurumsal sorumluluğunu engellememek gerekir. İç ilişkide ... Genel Müdürlüğü, ödemek durumunda kalacağı tazminatı aralarındaki sözleşme gereği tümden davalı ... Tic. A.Ş.’ne yansıtabilirse de; dış ilişkide zarar görenlere ve onların haleflerine karşı sorumlu olmaya devam etmektedir. Somut olayda, davalı ... açısından, dava dışı zarar gören ... halefi davacıya karşı sorumluluğu müteselsil sorumlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; Davacı sigorta şirketinin ticari paket sigorta policesiyle sigortalı ...'a ait servis kutu ve boruları davalıların kusuru sebebiyle hasara uğradığı iddiasıyla ödenen 158,23 USD'nin 27.01.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve mütesselsilen tahsiline ilişkin rücuen tazminat davasıdır.

Dava konusu olayın 05.01.2016 günü saat 16:18 sıralarında davalı ... Genel Müdürlüğünün taşeronu davalı ... Tic. A.Ş. tarafından ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 1098. sokakta yürütülen kanal kazı çalışmaları sırasında davalı ... tarafından 79 nolu binaya ait ve davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 01.02.2015-01.02.2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere... numaralı ticari paket sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış ... Tic. A.Ş. (...)’ne ait bir adet CES 200 doğalgaz servis kutusu ile bir adet B25 regülatörüne hasar verilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan hükme elverişli teknik bilirkişi heyeti raporuna göre, doğalgaz tesisatında meydana gelen hasardan kazı çalışması sırasında iş makinası operatörü olan davalı ...’in %100 oranında tamamen asli kusurlu olduğu, meydana gelen zarar ziyandan yüklenici davalı ...Tic. A.Ş. ile iş sahibi ...

Genel Müdürlüğü’nün müteselsil olarak sorumlu oldukları, ... ili, ... ilçesi, Barbaros mahallesi, 1098. sokakta bulunan 79 nolu binaya ait hasarlanan doğalgaz servis kutusu ile basınç regülatörünün onarım bedeli için ödenen 465,54 TL veya 158,23 USD tutarın uygun olduğu, davacının TTK m.1472 gereği rücuen tazmin talebi bakımından ödeme miktarı ile sınırlı olmak üzere halefiyete hak kazandığı,

465,54 TL tazminat bakımından her üç davalının da sorumluluğuna gidilebileceği anlaşılmakla ve icra dosyasının icra müdürlüğü cevabi yazısına göre davadan sonra 01/02/2018 tarihinde infazen kapatıldığı bildirilmekle, davanın konusuz kaldığı anlaşılmış olup, dosya kapsamındaki hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davacının dava açarken başlangıçta haklı olduğu anlaşılmakla yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden davalılar aleyhine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.