İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/202 K.2020/851

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile “...” firmasını temsilen imza yetkilisi ... arasında 25.02.2015 Tarihli Bayilik Protokolü ve 03.03.2015 Tarihli Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi ile akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davalıya ait istasyona bayilik hakkı verilmekle beraber, ayrıca işbu bayilik sözleşmesi süresince kullanılmak üzere ariyetler verildiğini, taraflar, aralarındaki münfesih bayilik ilişkisini teminen akdedilmiş bayilik sözleşmesinin 10.maddesinde, davalıya ariyeten teslim edilmiş olan ekipmanların mülkiyetinin davacıya ait olduğu hususunda mutabık kalındığını,

taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi’nin yürürlük süresi ‘EPDK’dan alınacak lisans tarihinden itibaren 5 yıl olduğunu, davalının EPDK nezdindeki Bayi lisansı 02.10.2017 tarihinde EPDK tarafından sona erdirildiğini, ariyetleri teslim almak üzere 12.10.2017 tarihinde müvekilince, bayi istasyona gidildiğini, ancak davalı bayi tarafından, ariyet olarak verilmiş olan eşyaların de montajına engel olunduğunu ve ariyetin iade edilmediğini, 09.11.2017 tarih 43392 yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek, 2 gün içerisinde ariyetlerin tamamının teslim edilmesi,

iadesinin yapılmaması halinde hukuki yaptırımları yanında ve cezai yaptırımlar için de ilgili yasal mercilere bulunulacağı ihtar ve ihbar olunduğunu, 04.12.2017 tarihinde yeniden ariyetlerin kurulu bulunduğu istasyona ariyetlerin sökümü için davacının yetkili servisini gönderdiğini , ancak davalının ariyetleri teslim etmediğini, bu hususların tutanak altına alındığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...

Soruşturma Numaralı dosyası ile davalı aleyhinde suç duyurusunda bulunulduğunu, yargılamanın hukuk mahkemelerini ilgilendirdiğinden bahisle kavuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verildiğini beyan ile Petrol Piyasası yasa mevzuat ve teamüllerine uygun şekilde teslim edilen ariyet malların aynen iadesini, ariyet malların aynen iadesinin mümkün olmaması halinde bilirkişi tarafından hesaplanacak bedeller doğrultusunda ariyet malların bedelinin davalıdan, davalının temerrüde düşme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tazminini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 11/11/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile talep miktarını 16.167,18-TL arttırarak, dava değerinin 21.167,18-TL olarak ıslah talebimizin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında, bayide yarı yarıya müvekkili ... ve 2017 yılında vefat eden kardeşi ...'nın ortak olduklarını, ...'nın vefatı sonrası mirasçılarının kira sözlemesi yapmayacaklarını beyan etmeleri üzerine 04/09/2017 tarihinde akaryakıt ve oto gaz istasyonunu kapatmak zorunda kalındığını, işletme ruhsatının iptal edilmesinde müvekkilinin bir kusuru olmadığını, 2 tabancalı akaryakıt pompasının müvekkiline teslim edilmediğini, ariyetlerin iadesine tapu makili ... mirasçılarının engel olduğunu, ariyetlerin yerli yerinde durduğunu, müvekkilinin ise zorlayıcı nedenlerle köyünü terk ettiğini ve ... da başka bir iş ile geçimini sağladığını beyan ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Dava, Bayilik sözleşmesi kapsamında davacının ariyet olarak davalıya verdiği malzemelerin sözleşmenin feshi nedeniyle aynen iadesi yada bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce dava konusu olay ile ilgili soruşturma dosyasının bir örneği celp edilmekle, dosyamız içerisine alınmıştır.

Mahkememizce tayin edilecek bir mali müşavir veya muhasebeci bilirkişi ile bir makine mühendisi bilirkişi vasıtasıyla davaya konu davalıya ait istasyonda makine mühendisi bilirkişi marifeti ile keşfen inceleme yapılıp, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının davalıya teslim ettiği malzemelerin istasyonda mevcut olup olmadığı, aynen iadesinin mümkün olup olmadığı, aynen iadesinin mümkün değil ise bu malzemelerin değerinin ne kadar olduğu, ayrıca davalının defter ve belgeleri üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılarak;

taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya teslim edilen malzemelerin davalı defter ve belgelerinde yer alıp almadığına dair rapor düzenlemelerinin istenilmesine, karar verilmiş, talimat yazılmış ve ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ...

Talimat sayılı dosyalarından yapılan keşfen inceleme neticesinde, dava dilekçesinde 2 tabancalı yakıt pompası teslim edildiğinde dair bildirim olsa da teslim ve montaj edildiğine dair bilgilerin bulunamadığını, demirbaş kayıtlarında mükellefin kendi satın olduğu 7.500 TL değerinde bir tabancalı pompa daha bulunduğunu, hesaplar üzerinde yapılan incelemede maddi bir borca rastlanmadığını, ...'nın mirasçılarının ariyetleri söktürmediğini, bizzat keşifte iki bilirkişi olarak kendilerinin de buna şahit olduklarını, ariyetlerin davacıya teslimi halinde davalının davacıya bir borcunun kalmayacağını,

davalının hüsnüniyetle hareket ettiğini ve mücbir sebepler dolayısı ile ariyetleri veremediğini 14/05/2019 tarihinde rapor etmişler, aynı mahkemenin... Talimat sayılı dosyası ile yaptırılan inceleme neticesinde de bilirkişi heyetinden mali müşavir bilirkişi kök rapordaki görüşleri 26/07/2019 tarihli ek raporunda tekrar etmiştir.

Mahkememizce talimat yolu ile aldırılan kök ve ek raporlar taraflara tebliğ edilmiş, dosyanın mali müşavir bilirkişi ..., akaryakıt sektör uzmanı ... ve makine mühendisi bilirkişi ...'e verilerek davacının defter ve belgeleri ile dosya üzerinden inceleme yapıp, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında davacının davalıya ariyet olarak vermiş olduğu malzeme olup olmadığı, sözleşmenin feshi nedeniyle iadesinin gerekip gerekmediği,

iadesi gereken malzeme bedelinin ne kadar olduğuna dair inceleme yapıp rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş, dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişi heyeti 21/01/2020 tarihli raporlarında, dava konusu 25/02/2015 tarihli sözleşmenin davacı ile davalı arasında imzalandığını, davacı şirketin ticari kayıtlarının hacimli olması ve muhasebe programlarının değiştirilmiş olması nedeniyle faturaların yasal defterlerde kayıtlı olup olmadığının incelenemediğinin, davacı tarafça 2012 ve 2014 yıllarına ait yasal defterler ve muhasebe kayıtları ibraz edildiğinde bu yönde inceleme yapılabileceği,

söz konusu demirbaşların teslimine ilişkin sadece ... nolu satış faturası için sevk irsaliyesi ibraz edildiğini, 14/05/2019 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda davalının uhdesinde bulunan demirbaşların listelendiğini, faturaların davalı adına düzenlenmiş olduğunu ve toplam bedelinin 36.419,50 TL olduğunu, demirbaşların fatura ve maliyet değerinin ise 21.167,18 TL olduğunun tespit edildiğini rapor etmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Davacı ile davalı arasında, davalının ... isimli akaryakıt bayisine istinaden, 25.02.2015 Tarihli Bayilik Protokolü ve 03.03.2015 Tarihli Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesinin akdedildiği, davacının davalıya aidiyeti kendilerine ait olmak ve sözleşme bitiminde aynen iade edilmek üzere bir takım ariyetler teslim ettiği, davalı ...'ün 02.10.2017 tarihinde EPDK tarafından lisansının sona erdirildiğinden taraflar arasındaki sözleşmenin de geçerliliğinin kalmadığı,

davacının davalı tarafa teslim edilen ariyetlerin ihtar ve çabalarına rağmen iade edilmediğinden bahisle davada, iadelerine, olmaz ise değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep eder olduğu, davalının ise kardeşi olan ortağının vefatından sonra mirasçılarının ariyetlerin iadesi hususunda zorluk çıkardığını, kendisinin bunda bir kusurunun bulunmadığını savunduğu görülmüş, mahkememizce dava konusu akaryakıt istasyonunda keşif ve davalı ve davacı kayıtları üzeride konusunda uzman bilirkişiler vasıtası ile inceleme yaptırılmış,

davacı tarafça davalıya teslim edilen ve iadesi istenilen ariyetlerin davalıya ait işletimde olmayan akaryakıt istasyonunda olduğu, maliyet değerlerinin ise 21.167,18 TL olduğu tespit edilmiş olmakla, taraflarca akdedilen sözleşme ile mülkiyetleri davacıda olup sözleşmenin bitiminde aynen iade edilmesinde mutabık kalındığı ve sözleşme davalının akaryakıt işletmeciliği lisansının sona ermesinden dolayı hükümsüz kaldığı halde halen iade edilmediği ve davacı tarafın çabalarına rağmen teslim almasının mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne,

davacı tarafça davalıya teslim edilen ariyetin maliyet değeri olan 21.167,18 TL nın 17/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HARÇ BEYANI: DAVACI GİDERİ

1.445,93 TL KH 3.800,00 TL B.KİŞİ ÜCRETİ · 565,39 TL PH 362,86 TL POSTA · 1.080,54 TL BİH 314,00 TL KEŞİF HARCI · 4.476,86 TL TOPLAM