İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/501 K.2022/228

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 02/08/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle. Davalı şirket tarafından müvekkil aleyhine ...

6.icra Müdürlüğü'nün ...Esas Sayılı dosyasında kambiyo takibine özgü yolla icra takibine geçildiğini, ilgili çekte müvekkilin ciranta olarak gözüktüğünü, çekin sahte olduğunun anlaşıldığını, piyasada ikiz çek olarak tabir edilen çeklerden olduğunun ortaya çıktığını, çeke bankanın el koyduğunu, davalının çek fotokopisi ibraz etmek suretiyle takibi başlattığını, ilgili çekin icra kasasında olmadığını orijinal ''...'' Seri No'lu 30/04/2019 tarihli çekin keşideci tarafından ödendiğinin anlaşıldığını,

sahtecilik yapan kişi ya da kişilerin aynı çekten kopya oluşturmak suretiyle ve gerçek çekin üzerindeki tarihten farklı bir tarih olan 30/05/2019 tarihi yazarak icra takibine konu çeki sahte olarak ürettiklerini, müvekkilin keşideciyle irtibat kuramadığından çekin sahte olup olmadığını anlayamadığını, ... 6.İcra Hukuk Mahkemesi'ne ...

E. Sayılı şikayet dosyası ile itirazda bulunduğunu, bu itiraz ile takibin durdurulmadığını, dosyanın halen derdest olduğunu, davalıların çekin sahte olduğunu bildiğini, çeki aldıkları kişiye işlem yapmak yerine müvekkil imzasının taklit edilen ciranta ...'na takibi yönlendirdiğini, müvekkilin menkul-gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına haciz koyduklarını, imzası müvekkile ait olmayan çekten ve olmayan borçtan dolayı MK 2. Maddeye aykırı olarak takibi devam ettirdiklerini, dava şartı arabuluculuk yoluna gidildiğini, arabuluculuk yolundan da herhangi bir netice alınamadığını, takibe konu sahte çek aslının ...

Genel Müdürlüğü ... 6.İcra Hukuk Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyasına gönderildiğini,davaya konu çek aslının bu belirtilen dosya olduğunu, müvekkilin, evrakta sahtecilik ve kamu kurum kuruluşlarını aracılık etmek suretiyle dolandırıcılık suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığı ...

Soruşturma No'lu dosya ile davalı şirket müdürleri hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, soruşturmanın halen derdest olduğunu, Bu nedenlerle, davacı müvekkil tarafından icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, yargılama yapılarak ve tüm deliller toparlanarak müvekkil yönünden takibin iptaline, davalı şirketin kötüniyetli olduğuna dair kanaat getirdiği takdirde %20'den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminat ya da haksız takip tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 06/09/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilin, davacının lehtarı ve cirantası olduğu dava konusu çeki sattığı faturalı ürünler karşılığı ciro yolu ile ... Tic. Ltd.Şti.’den teslim alındığını, müvekkil şirket ...’de ... bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, sattığı ... tarih ... sayılı fatura ile ürünler karşılığı ... Tic.

Ltd.Şti.’ne sattığı ürünler karşılığı dava konusu 30.05.2019 tarihli 60.000,00 TL bedeli çeki ödeme vasıtası olarak alındığını, müvekkil şirket, dava konusu çeki, diğer elinde bulunan çeklerle birlikte 10.04.2019 tarihli Çek Teslim Formu ile, vadesinde tahsil edilmek ve hesabına geçmek üzere çalıştığı bankaya teslim ettiğini, çalıştığı banka tarafından müvekkil şirket aranmış ve çekin sahte olduğu gerekçesi ile çeke el konulduğu ve savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu bildirilerek, çekin arkasına bu husus derç edilmek suretiyle tasdikli fotokopisi müvekkil şirket yetkilisi...’e teslim edildiğini, banka tarafından yapılan şikayet üzerine ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ...soruşturma sayılı dosyası açıldığını, müvekkillerin bu dosyaya ifade verdiğini, çek bedelini tahsil edemediği için firmanın zarara uğradığını ifade ettiğini, ... 18. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E....

K. sayılı ilamına istinaden çekte cirosu bulunan tüm cirantalar hakkında takip başlatıldığını, müvekkil şirketin, çekte imzası bulunan cirantalar adına icra takibi başlatmak istendiğini, icra memurunun çek aslının ibraz edilmemesini gerekçe göstererek 17.06.2021 tarihli kararıyla Kambiyo Takibi Açma Talebini reddettiğini, ... 18. İcra Hukuk Mahkemesi ... E. ...K. sayılı ilamıyla, “… çekin onaylı fotokopisinde çeke ibraz edilen banka tarafından el konulduğu görülmektedir.

Bu hal ve şartlar altında yukarıda anılan yasal düzenleme karşısında hamil olan müşteki takip alacaklısının gerek çeke ilişkin icra ceza mahkemesinde şikayette bulunma, gerekse icra müdürlüğünde çekte sorumlu olanlar hakkında kambiyo takibi başlatılmasında yasa ve usule uygun olmayan yön bulunmamaktadır.” gerekçesi ile memurluk kararını kaldırarak icra takibinin kabulüne karar verdiğini, bu karar üzerine, ...

6. İcra Müdürlüğünün ...Es sayılı dosyası ile, imzaların istiklali prensibi gereği çekin arkasında ciro imzası bulunan tüm cirantalar hakkında icra takibi başlatıldığını, davacı, lehtarı olduğu çeki cirolayıp kullanmak suretiyle çek tutarı kadar borcundan kurtulduğunu, imzaların istiklali prensibi gereği davacı ciro ederek kulandığı çekin her hangi bir nedenle ödenmemesi nedeniyle ciranta sorumluluğundan kurtulamayacağını, davacının, dava konusu çekin lehtarı ve cirantası durumunda olduğunu, takibe karşı ...

6. İcra Hukuk Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyası ile açtığı davada ve bu davaya verdiği diğer dilekçelerinde imza inkarında bulunmadığını, mahkemenin davacının tedbir talebini ret ettiğini, davacı hakkında haciz işlemi uygulanması üzerine davacı ... adına ...'in, ... nolu telefonundan, ... nolu telefonu defalarca arayarak takip konusu borcun ana parasını ödemeyi teklif ettiğini, son yapılan konuşmada faiz hariç, anaparanın dosya masrafları ile birlikte ödenmesi hususunda mutabık kalındığını, ancak davacı taraf mutabık kalınan borcu ödemek yerine dava açmayı tercih ettiğini,

davacı ve diğer cirantalar takip konusu çeki cirolayıp kullanmak suretiyle çek tutarı kadar borçlarından kurtulduğunu, tüm cirantaların bu çekten dolayı menfaat sağladıklarını, çeki müvekkile ciralayan ...

Ltd.Şti.’de borcuna karşılık bu çeki verdiğini müvekkilin çekin son ve yetkili hamili olduğunu, çek tahsil edilemediği için müvekkil şirketin mağdur olduğunu, imzaların istiklali prensibi gereği, çeki cirolayarak menfaat sağlayan davacı ve diğer cirantaların çek arkasına attıkları ciro imzasından sorumlu olduğunu, çekin herhangi bir nedenle geçersiz olmasının cirantaları ciro sorumluluğundan kurtarmadığını, dava konusu çekin, lehtar durumunda olan ve çeki cirolayarak ilk olarak piyasaya sürdüğü anlaşılan ilk ciranta ... olduğunu, dava konusu çekin davacı ... tarafından tedavüle çıkarıldığını,

davacı ... 6. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E. sayılı dosyası ile açtığı davada, imza inkarında bulunmadığını, davacı ...'in, ... aracılığıyla müvekkille irtibat kurup dosya konusu borcu ödeme hususunda anlaşma yapmaya çalıştığını, davacının, borcu ödemesi halinde, sahtecilik nedeniyle ...

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma dosyasında sorumlu hale geleceğini düşünerek anlaşmaktan vazgeçtiği ve bu davayı açarak ceza sorumluluğundan kurtulmaya çalıştığının düşünüldüğünü, müvekkil şirket ...’de ... bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, sattığı... tarih ... sayılı fatura ile ürünler karşılığı... Tic.

Ltd.Şti.’ne sattığı ürünler karşılığı dava konusu 30.05.2019 tarihli 60.000,00 TL bedeli çeki ödeme vasıtası olarak aldığını, çeki veren şirketten önceki cirantaların imzasını kontrol etme imkanı ve ihtimali olmadığını, imzaların istiklali gereği cirantalara karşı takip yapma hakkına sahip olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... 6. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alındığı görülmüştür.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;

Dava; Sahte çek nedeniyle ... 6. İcra Dairesinin ... E. Sayılı icra dosyasından borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından; davacı aleyhine davalı tarafından ... 6. İcra Müdürlüğü'nün...E. Sayılı dosyası ile kambiyo takibi yapıldığı, takip dayanağı çekin 30/05/2019 keşide tarihli 60.000,00 TL bedelli olup davacı emrine düzenlendiği, ilk cirosunun davacı tarafından yapıldığı, ikinci cirosunun ... tarafından yapıldığı, çekin sahte olması nedeniyle aslına banka tarafından el konulduğu, bir örneğinin banka tarafından verildiği, takibin banka tarafından verilen aslı gibidir onaylı bir örneği üzerinden başlatıldığı, davacının iddiasının takip dayanağı çekin sahte olduğuna ve çekteki imzanın kendisine ait olmadığına ilişkin olduğu, çekin iki kopyasının daha piyasada bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından sahtelik iddiasında bulunulduğundan yargılama sırasında HMK m.211 uyarınca davacının imza konusunda isticvabına karar verilmiştir. Davacı asile ve vekiline isticvap için belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki imzayı ikrar etmiş sayılacağı hususu davetiye ile ihtar edilmiştir. Ancak davacı asil belirtilen günde hazır bulunmamıştır. Bunun üzerine 09/02/2022 tarihli duruşmada dava konusu çekteki imzanın davacıya ait olduğunun kabulüne karar verilmiştir. Mahkememizin 29/03/2022 tarihli celsesinde ise davacı asil hazır bulunmuştur. Davacı asil bu celsede; çeki ...'a verdiğini, ...'ın kime verdiğini bilmediğini, dava konusu edilen çekteki imzanın kendisine ait olabileceğini beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının isticvap için belirtilen günde hazır bulunmaması nedeniyle HMK m.211 uyarınca inkar ettiği imzayı ikrar etmiş sayıldığı, yine davacının çeki ...'a verdiğini ikrar ettiği, takip dayanağı çekin birinci cirantasının davacı, ikinci cirantasının ... olduğu, piyasada bulunan diğer çeklerde ...'ın cirosunun bulunmadığı anlaşılmakla dava konusu çekin davacı tarafından imzalanıp cirolandığı, takip konusu çekteki ciro silsilesinin düzgün olduğu, dayanak çekin yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiği ve TTK.'nun 780. maddesinde yazılı unsurları taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Yani davacının imzasının bulunduğu çekin, dava konusu çek olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bu haliyle takip konusu çekin, kambiyo senedi vasfında olduğu açıktır. Öte taraftan, muhatap bankaya ibrazında çekin üzerine ''sahte çek olduğu kuşkusu nedeniyle işlem yapılmadığı'' yazılmış ise de; ibraz şerhinde yazılı bu beyan, takip konusu belgenin çek niteliğini etkilemez (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 22/09/2014 tarih 2014/19237 Esas 2014/21970 Karar).

Somut olayda çekin bankaya ibrazında sahte olduğu tespiti ile çek yönünden el koyma kararı verilip, çekin bir suretinin de ibraz eden son yetkili hamil alacaklıya verildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla çek aslının bankaya ibraz edilmesi nedeniyle, el koyan merci tarafından verilen çek fotokopisi ile takibe girişilmesinde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacının ... 6. İcra Dairesinin ...

E. Sayılı icra takibinden dolayı borçlu olduğu sonucuna varılarak davanın reddine, piyasada üç adet aynı seri numaralı çek bulunmasından dolayı davacının kötüniyetli olmadığı kanaatine ulaşılmış olup, ihtiyati tedbir kararı da uygulanmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.