İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/136 K.2024/699

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 23/08/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil davalıya ait ... İlçesi ...

Ada 17 parselde 126 dairelik ‘’...'’ adlı projede dış cephe işleri, pvc doğrama ve korkuluk işleri, elektrik-mekanik ve kısmî inşaat işlerinin yapımı için anlaşmış olduklarını, ...’tan ‘’davalının yazılı ve imzalı muvafakatiyle’’ tüm bu işleri borcu ve alacağıyla devralarak ve hatta ipotek vererek üstlendiğini, borcun tamamen ödenmesi ile birlikte ''ipotek sona erer ve fekki'' gerektiğini, davalı bu hususta da üzerine düşeni yerine getirmediğini, müvekkilden talep edilen ne kadar iş varsa istenen nitelik ve kalitede, eksiksiz-noksansız, hatasız ve basiretli bir tacire yakışır şekilde müvekkilce davalı tarafa tesliminin yapıldığını,

davalı tarafça tüm bu işler herhangi bir itiraza konu olmaksızın teslim alındığını, davalıya teslim edilen işlere rağmen müvekkil herhangi bir ödeme alamadığı gibi; sözleşmeye, kanuna ve hukuka aykırı biçimde müvekkil lehine bir hakediş hesabı dahi oluşturulmadığı da tespit edildiğini, işçilerinin maaşını ödeyebilmek, almış olduğu işin devamını sağlayabilmek ve projenin bitimine katkı sağlayabilmek adına davalı taraftan haketmiş olduğu ödemeleri talep eden müvekkile davalı şirket yetkililerince tehdit ve saldırılarda bulunulduğunu, müvekkile bildirim yapılmaksızın sözleşme usulsüzce feshedilip işin başka bir firmaya verildiği,

‘’rızası ve muvafakati olmaksızın’’ müvekkilin nam-ı hesabına işin başka firmalara verilmek suretiyle müvekkilin hakedişinden kesildiğinin sabit olduğunu, proje alanında müvekkile ait malzemeler ‘’hiçbir piyasa kriterine uymaksızın’’, neye göre belirlendiği belli olmayan alış rakamlarından hukuksuzca müvekkilden mahsup edildiğini, kalan işler fahiş rakamlarla ve hiçbir hukuk ve kanun normuna uymaksızın müvekkile yansıtıldığını, bu nedenlerle işin alınması esnasında davalı tarafa verilen ipoteğin fekki işlemlerinin yapılmasına, davanın neticeleneceği tarihe dek ilgili tapu kaydına tedbir uygulanmasına,

hakedişlerden kaynaklı vadesi geçmiş 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 24/11/2021 vade tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davalı tarafça açılan davanın ticari uyuşmazlığa ilişkin olması sebebiyle dava şartı olan arabuluculuk evrakının dosyaya sunulmadığını, herhangi bir şekilde arabuluculuk faaliyetine girilmediğini, dolayısıyla davanın arabuluculuk dava şartı gerçekleştirilmediğinden bahisle usulden reddi gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinin ekinde dosyaya sunmuş olduğu 30.03.2020 tarihli ipotek sözleşmesi'ndeki taraflar arasında; müvekkil şirket gener iş ortaklığı ile ... ve ... bulunduğunu, ... tapu müdürlüğü'nün 10.04.2020 tarihli ipotek belgesi kaydına göre;

ipotek sözleşmesi'ne konu olan ve bilgileri "... ili ... mahallesi ... ada 1 parsel a blok 8 no.lu bağımsız bölüm" olan taşınmazın 400.000,00-tl'lik bedel ile ipotek alacaklısı olarak ..., borçlusu olarak ise... ve ...yazıldığını, müvekkil şirketin ipotek alacaklısı olmadığı;

tapu kayıtlarının aleniliği ilkesi doğrultusunda ortaya çıkacak ve dava hukuki yarardan yoksun kalacağını, tapu kaydının davada alınacağından öncelikle tapu kayıtlarının ... tapu müdürlüğü'nden celp edilmesini talep ettiğini, davacı tarafın, müvekkile karşı 2020 senesine ait bakiye 812.311,76-tl ve 2021 senesine ait 821.633,76-tl tutarında bakiye borç ile toplamda 821.633,76-tl'lik borcu bulunduğunu, müvekkil şirket tarafından, davacının borçları ayrıntısı ile not alındığını, müvekkil ipotek alacaklısı olsaydı dahi,

ipotek borçlularına ait bakiye borç bulunduğundan dolayı ipoteğin fekki talebinin yerine getirilmesinin kanuna aykırı olacağını, bu nedenlerle davacı tarafın dava şartı ticari arabuluculuğa başvurmadığı için usulden reddine, dava konusu taşınmazın ipotek alacaklısının müvekkil şirket olmaması nedeni ile davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile usulden reddine, esasa ilişkin savunmaları doğrultusunda davanın esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Eser sözleşmesi kapsamında hakediş alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizin 08/11/2022 tarihli celse ara kararı gereği, taraf iddia ve savunmaları sunmuş oldukları belgeler değerlendirilerek, taraflar arasındaki inşaat yapı işleri nedeniyle davacının talep etmiş olduğu alacağın tespiti ve miktarı yönünden rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya İnşaat Mühendisi ...'ın sunmuş olduğu 23/02/2023 tarihli raporunda, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde.

Taraflar arasında 13.03.2020 tarihinde haricen düzenlenen her iki sözleşme ayrı ayrı aşağıda değerlendirilmiştir.

1) ... nolu Elektrik Mekanik ve Kısmi İnce İnşaat İşlerine ait iş kapsamında işin teslim süresinin 01.07.2020 tarihi olduğu, 22.05.2020 tarihli hakediş belgelerine göre işin tamamlanma oranının 936.950,36TL / 9.724.430,07TL = % 9,63 oranında olduğu, 110 günlük iş süresi dikkate alındığında sürenin 22.05.2020 tarihi itibari ile 68gün/110gün = % 61,81 oranında harcanmış olması nedeni ile davacının kalan 42 günlük sürede işin % 100 - % 9,63 = %90,67'lik kısmının tamamlamasının mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacının bu sözleşme kapsamında yaptığı imalat tutarı ve kesintiler ile ilgili her iki tarafın imzası olan ve üzerinde herhangi bir ihtirazı kayıt olmayan 22.05.2020 tarihli 3.hakedişte davacı imalat tutarının kdv dahil 936.950,36TL olduğu, 1.241.949.02TL kesinti mahsubu yapıldığında, davacının 304,998,66TL borçlu olduğu görülmüştür.

2) ... nolu EDış cephe işleri ile pvc doğrama ve korkuluk işlerine ait iş kapsamında işin teslim süresinin 25.04.2020 tarihi olduğu, 22.05.2020 tarihli hakediş belgelerine göre işin tamamlanma oranının 190.833,16TL /2.533.867,63TL = % 7,53 oranında olduğu, 43 günlük iş süresi dikkate alındığında sürenin 22.05.2020 tarihi itibari ile dolduğu, işin 27 gün gecikmesine rağmen yapılan işin %7,53 oranında olduğu tespit edilmiştir.

Davacının bu sözleşme kapsamında yaptığı imalat tutarı ve kesintiler ile ilgili her iki tarafın imzası olan ve üzerinde herhangi bir ihtirazı kayıt olmayan 22.05.2020 tarihli 1.hakedişte davacı imalat tutarının kdv dahil 190.833,16TL olduğu, 548.740,5TL kesinti mahsubu yapıldığında, davacının 357.907,34TL borçlu olduğu görülmüştür. Yapılan tespitler kapsında davacının hakedişlerden kaynaklı bir alacağının olmadığı varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 16/05/2023 tarihli ara kararı gereği, taraf iddia ve savunmaları sunmuş oldukları belgeler ve Kök Raporun ayrıntılı bir biçimde değerlendirilerek, taraflar arasındaki inşaat yapı işleri nedeniyle davacının talep etmiş olduğu alacağın tespiti ve miktarı yönünden rapor alınmasına karar verilerek,

dosyaya bilirkişi İnşaat Mühendisi ...'in sunmuş olduğu 10/09/2023 tarihli raporunda, Teknik olarak dava dosyası içerisindeki mevcut tarafların tümünün itirazsız olarak imzalamış olduğu hakkedişler incelenmiş olup, hakkedişlere göre davacının yapmış olduğu imalatların tutarının1. ... nolu Elektrik Mekanik ve Kısmi İnce İnşaat İşlerine ait iş kapsamında KDV dahil 936.950,36 TL, 2. ... nolu Dış Cephe İşleri İle PVC Doğrama ve Korkuluk İşlerine ait iş kapsamında KDV dahil 190.833,16TL, olmak Üzere Toplam (a+b) 936.950,36 TL + 190.833,16TL= 1.127.783,52-TL (KDV dahil) olduğu,

ancak borç-alacak tespitine ilişkin incelemenin (barter,avans, kesintiler, stopaj, KDV Tevkifatı Vb. gibi) mali inceleme gerektirmekte olduğu kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 05/12/2023 tarihli ara kararı gereği, dosyanın daha önce alınan 2 rapor arasında çelişki meydana gelmesi ve taraflarında raporlara karşı itirazlarını sunmaları da dikkate alınarak her iki rapor arasındaki çelişkilerin giderilmesi bu raporlara karşı bulunulan beyan ve itirazların değerlendirilmesi sonucunda davacının talep etmiş olduğu alacağın varsa miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilerek,

dosyaya bilirkişi Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi .... ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi ...sunmuş olduğu 14/05/2024 tarihli raporunda, Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yukarıda yapılan tespitler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda.

İnceleme gün ve saatinde ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmayan davacı tarafın, yerinde inceleme yapılmasına ilişkin bir talebi de dosyada bulunmadığından davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamadığı. Davalı iş ortaklığının usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi lehine delil kudretine haiz olduğu.

Yapılan ihtara rağmen davacı taraf ticari defter ve kayıtlarının incelemeye sunulmamış olması nedeniyle usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş olan davalı iş ortaklığı ticari defter kayıtları, sahibi lehine delil olarak kabul edilerek 24.02.2022 dava tarihi itibarıyla davacının davalıya 695.509,36 TL borçlu olduğu.

Defter kayıtları ile uyumlu bulunan ve davacının imzaları bulunan hakkedişler ve burada yer alan kesintilerin .. kesintisi olan 100.384,97 TL hariç davacının onayında olduğunun benimsenmesi gerektiği, ancak bu kesintinin davacıyı alacaklı hale getirmediği, Açılan alacak davasından dolayı davacının talep edebileceği bir alacak bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça, davalıya ait ...

İlçesi 5131 Ada 17 parselde 126 dairelik ‘’...’’ adlı projede dış cephe işleri, pvc doğrama ve korkuluk işleri, elektrik-mekanik ve kısmî inşaat işlerinin yapımı konusunda davalı ile anlaşıldığı, müvekkilinin sözleşme kapsamında kendisinden talep edilen ne kadar iş varsa istenen nitelik ve kalitede, eksiksiz-noksansız, hatasız ve basiretli bir tacire yakışır şekilde davalı tarafa tesliminin yapıldığı, davalı tarafça da tüm bu işlerin herhangi bir itiraza konu olmaksızın teslim alındığı,

davalıya teslim edilen işlere rağmen müvekkilinin herhangi bir ödeme alamadığı gibi, sözleşmeye, kanuna ve hukuka aykırı biçimde müvekkili lehine bir hakediş hesabı dahi oluşturulmadığı iddiası ile hak ediş alacağının tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça ise davacının müvekkiline karşı borcunun bulunduğundan bahisle davanın reddinin talep edildiği, Taraflar arasında 13.03.2020 tarihinde haricen düzenlenen iki adet sözleşmenin ... ilçesi, ... mahallesi, 5131 ada, 17 parseldeki ...şantiyesi ile ilgili olduğu, ...nolu sözleşmenin Elektrik Mekanik ve Kısmi İnce İnşaat İşlerine ait olduğu,

işin süresinin yer tesliminden itibaren 110 gün olduğu, işin tamamlanma tarihinin 01.07.2020 tarihi olarak belirlendiği, işin toplam keşif bedelinin 8.241.042,43TL+kdv = 9.724.430,07TL olduğu, ... nolu sözleşmenin Dış cephe işleri ile pvc doğrama ve korkuluk işlerine ait olduğu, işin süresinin yer tesliminden itibaren 43 gün olduğu, işin tamamlanma tarihinin 25.04.2020 tarihi olarak belirlendiği,

işin sözleşme bedelinin 2.147.345,45TL +kdv = 2.533.867,63TL olduğu , davalının davacıya noter kanalı ile gönderdiği 29.05.2020 tarihli ihtarnamede, ... nolu sözleşme kapsamında %22 oranında, ... nolu sözleşme kapsamında elektrik ve mekanik işleri yönünden %22, ince işler yönünden %14 oranında işlerin tamamlandığı, yapılan işlerin sözleşme teslim tarihinin gerisinde olması nedeni ile sözleşmenin 20.maddesi gereği feshedildiğinin bildirildiği,

mahkememizce aşamalarda alınan bilirkişi raporlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda, ... nolu Elektrik Mekanik ve Kısmi İnce İnşaat İşleri için işin tamamlanma tarihinin 01.07.2020 tarihi olarak belirlendiği, son hakediş tarihi olan 22.05.2020 tarihi itibariyle işlerin tamamlanması için davacının 110 günlük iş süresinin 68 gününü geride bıraktığı ve 42 günlük süresinin kaldığı, bu sürede işin yaklaşık %80’lik kısmının tamamlanmasının mümkün olmadığı, ... nolu Dış Cephe İşleri ile Pvc Doğrama ve Korkuluk İşleri için işin tamamlanma tarihinin 25.04.2020 tarihi olarak belirlendiği,

son hakediş tarihi olan 22.05.2020 tarihi itibariyle işlerin tamamlanması için davacının 43 günlük iş süresinin dolduğu, işin 27 gün geciktiğinin tespit edildiği, teknik yönden değerlendirmenin taraflarca imza altına alınmış hakedişler üzerinden yapılabileceği, davacının itirazlarını değerlendirebilecek herhangi bir belge bulunmadığı göz önünde tutularak,

... nolu "Elektrik Mekanik ve Kısmi İnce İnşaat İşlerine" ait iş kapsamında davacının yaptığı imalat tutarı ve kesintiler ile ilgili her iki tarafın imzası olan ve üzerinde herhangi bir ihtirazı kayıt olmayan 22.05.2020 tarihli 3.hakedişte davacı imalat tutarının KDV dâhil 936.950,36TL olduğu, 1.241.949.02TL kesinti mahsubu yapıldığında, davacının 304,998,66TL borçlu olduğu,

...nolu "Dış Cephe İşleri ile Pvc Doğrama ve Korkuluk" işlerine ait iş kapsamında Davacının yaptığı imalat tutarı ve kesintiler ile ilgili her iki tarafın imzası olan ve üzerinde herhangi bir ihtirazı kayıt olmayan 22.05.2020 tarihli 1.hakedişte davacı imalat tutarının KDV dâhil 190.833,16TL olduğu, 548.740,5TL kesinti mahsubu yapıldığında, davacının 357.907,34TL borçlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiş olup, aşamalarda alınan tüm bilirkişi raporlarında davacı itirazlarının detaylı bir şekilde irdelendiği, davacının bilirkişi raporlarındaki tespitlerin aksine delil sunamadığı,

böylece bilirkişi raporlarının denetime elverişli olması da gözetildiğinde hükme esas alınabileceği kanaatine varılmakla, davacının davalılardan talep edebileceği hak ediş alacağının bulunmadığı tespitleri doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.