İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/880 K.2023/45

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde; müvekkili şirkete sigortalı ... plaka numaralı araç ile olay yerini terk eden kusurlu sürücü sevk ve idaresindeki 17/03/2018 tarihinde yapmış olduğu kaza neticesinde ...plaka numaralı araç %100 kusurlu olduğunu, meydana gelen kaza sonrasında müvekkili şirket tarafından sigortalı ... plakalı aracı sevk ve idare eden sürücünün olay yerinden firar ettiğini, kaza sonrası hukuki bir mazeret bulunmaksızın olay yerinden firar edilmesi sebebiyle sigortalı şirketin sigortalısına rücu hakkının bulunduğunu,

meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araç için 13.700,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirket tarafından ilgilisine ödenen toplam 13.700,00 TL'nin davalı sigortalıdan rücuen tahsili gerektiğini bildirmekle davanın kabulüne, dava konusu alacağa ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafına yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği görülmekle, davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; müvekkilinin kazada %100 kusurlu olduğuna dair somut bir delil bulunmadığını, delil vasfında sunulan ekspertiz raporunun mahkemeden alınmadığını, müvekkilinin %100 kusurlu olduğuna dair herhangi bir trafik ihtisas dairesinden alınan bir rapora olmadığını bildirmekle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine yükletilmesini talep etmiştir.

Tramer'e müzekkere yazılarak davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı araca ait tüm kayıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davaya konu kazaya ilişkin tutulan kaza tespit tutanağı dosyamız arasına alınmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları sundukları deliller incelenerek, gerçekleşen trafik kazasında tarafların kusur durumunun tespit edilmesi, kaza nedeniyle araçta meydana gelen zararın tespit edilmesi, zarardan dolayı davacı tarafın davalıya rücu hakkının bulunup bulunmadığı, rücu hakkı varsa miktarının ne kadar olduğunun tespit edilmesi konusunda rapor alınmak üzere mahkememiz dosyasının sigorta eksperi ...'a tevdi edilmiş olup bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 05/09/2019 tarihli raporunda; ...plakalı araç sürücüsünün olayın meydana gelişinde %100 asli kusurlu olduğu,

... plakalı aracın hasar tutarının KDV dahil 19.746,33 TL olduğunu, davacının tazminata istinaden rücu hakkının olduğunu, ...plaka sayılı aracın hasarlı vaziyette satıldığı için rücuen ödenebilir hasar tazminatının 14.000,00 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Mahkememizin 04/10/2019 tarihli ara kararı uyarınca dosyanın aynı bilirkişiye tevdi ile kusur ve hasar değerlendirilmesinin açıklanması ve denetime elverişli bir rapor tanzim edilmesi için ek rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi sigorta eksperi ...'ın mahkememize sunmuş olduğu 12/11/2019 tarihli ek raporunda; 05/05/2019 tarihli kök raporundaki görüşleri değiştirecek herhangi bir durum bulunmadığını, ... plaka sayılı araç sürücüsünün olayın meydana gelişinde %100 asli kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın hasar tutarının KDV dahil 19.746,33 TL olduğunu, davacının tazminatına istinaden rücu hakkının bulunduğunu, ... plaka sayılı aracın hasarlı vaziyette satıldığı için rücuen ödenebilir hasar tazminatının 14.000,00 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında ödenen tazminatın, ZMSS Genel Şartları ve poliçe gereği davalı sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı taraf, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesiyle sigortalısı olan davalının maliki bulunduğu ... plaka numaralı aracın 17.03.2018 tarihinde yapmış olduğu kaza neticesinde ... plaka numaralı araçta hasar meydana geldiği,

... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrasında ... plakalı aracı sevk ve idare eden şahsın olay yerinden firar ettiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-F maddesinin ihlal edildiğini, beyan ederek dava dışı ... plakalı araç sahibine kaza nedeniyle ödenen 13.700,00 TL'nin araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle davalıdan rücuen tazminini talep etmiştir.

Davalı taraf, kazanın meydana gelmesinde kusurlu olmadığını beyan ederek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinde; ... plakalı aracın park halinde bulunan ... plakalı aracın arka tamponuna çarptığı, sonrasında araç sürücüsünün kaza yerini terk ettiği anlaşılmıştır.

Trafik sigortacısı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B-4 maddesi gereğince, tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.

Araç maliki ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesi gereğince, sürücünün ağır kusuru, yeterli ehliyete sahip olmaması, olay yerini terk etmesi veya alkollü olması sonucu zarara neden olunması hallerinde, sigortacının kendi akidine rücu hakkı bulunmaktadır. Araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi başlı başına teminat dışı hallerden değildir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-F maddesinde belirtildiği üzere; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ödenen bedel sigortalıya rücu edilir.

Buradan da anlaşıldığı üzere öncelikle kazanın bedensel zarara neden olması gerekmektedir. Ayrıca sürücünün salt olay yerini terk etmesi yeterli değildir, olay yerinin terk edilmesi sebebiyle zararın artmasına sebep olunması gerekmektedir.

Somut olayda, dava konusunu teşkil eden davacının yapmış olduğu ödemenin ... plakalı araçtaki hasara ilişkin olduğu, ... plakalı aracın olay sırasında park halinde bulunduğu, araçta sadece maddi hasar meydana geldiği, kazada bedensel zarar meydana gelmediği, olay yerini terk eden sürücünün zararın artmasına neden olduğu hususunun ispat edilemediği anlaşıldığından Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-f hükümleri uyarınca rücu şartları oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Tüm bu açıklanan nedenlerle; davacı tarafından ZMMS poliçesi kapsamında ödenen bedelin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-f maddesi uyarınca davalıya rücu edilmesi mümkün bulunmadığından, rücu şartlarının oluşmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkememizden verilen karar davacı tarafça istinaf edilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/2246 Esas, 2022/2031 K. Sayılı 15/11/2022 tarihli ilamında;" davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

istinaf başvurusu için yatırılan karar ve ilam harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine, istinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, davacının vekili tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

istinaf talep eden tarafından istinaf aşaması için yatırılan gider avansının yatıran tarafa iadesine, İİK'nin 36/5. maddesi gereğince, istinaf sonucuna göre davacı tarafından tehiri icra talebi kapsamında icra dosyasına sunulan, teminat mektubunun davacıya iadesine, karar verilmiş, Mahkememizce, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/2246 Esas, 2022/2031 K. Sayılı 15/11/2022 tarihli bozma ilamına uyularak yargılamaya 2022/880 Esas sayılı dosya üzerinden devam olunmuştur.

Dosya kapsamından, davacı ... nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı bulunan ve davalı sigortalıya ait olan aracın karıştığı maddi hasarlı kaza neticesinde, davacı ZMS sigortacısı tarafından dava dışı araç sahibine, araç hasar tazminatının ödendiği; işbu davada davacı tarafça, ZMSS Genel Şartları'na aykırılık iddiasıyla, ödenen tazminatın davalı sigortalıdan tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu" başlıklı 85. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 90. maddesinde maddi (araç hasar tazminatı, değer kaybı tazminatı ile bedensel zararlar) ve manevi tazminatların ZMSS poliçesi teminatı kapsamında olduğu, 91. maddesinde ise, ZMSS yatırma zorunluluğunun bulunduğu belirtilmiştir.

Bu kanuni düzenlemelere paralel olarak ZMSS Genel Şartları A.5.a maddesinde, maddi tazminatların (araç hasar tazminatı, değer kaybı tazminatı ile bedensel zararların) teminat kapsamında olduğu, B.4. maddesinde ise koşullarının bulunması halinde, ZMS sigortacısı tarafından ödenen maddi (araç hasar tazminatı, değer kaybı tazminatı vs.) tazminatların, ZMS sigortalısından rücu edilebileceği.

B.4.f maddesinde de, sadece ZMS sigortacısı tarafından ödenen bedensel zararlara ilişkin rücunun koşulları belirtilmiştir. Bu kanuni düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, davacı ZMS sigortacısı tarafından, dava dışı kişiye ödenen araç hasar tazminatının, koşullarının bulunması halinde, davalı ZMS sigortalısından talep etmeye hakkı bulunmaktadır.

Somut olayda, dava konusunu teşkil eden davacının yapmış olduğu ödemenin ... plakalı araçtaki hasara ilişkin olduğu, ... plakalı aracın olay sırasında park halinde bulunduğu, araçta maddi hasar meydana geldiği, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 20/06/2016 tarihli 2016/5254 esas, 2016/7518 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere olay yerini terk etmenin başlı başına rücu sebebi olarak öngörülmediği, ödenen tazminatın tahsili için sigortalı sürücünün olay yerini terk etmesinin dışında ayrıca zararın artmasına da sebebiyet verdiğinin ispatlanması gerektiği, ancak davacı tarafça bu hususun ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın reddine,

2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 179,90-TL'nin, peşin alınan 233,97-TL harçtan mahsubu ile artan bakiye 54,07-TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan 31,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

7-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 24/01/2023

Katip ... e-imzalı

Hakim ... e-imzalı

"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."