İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/227 K.2024/8

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı ile aralarındaki ticari ilişki sebebiyle davalıya hizmet ve mal vererek ticari ilişki sebebiyle fatura tanzim edildiğini, davalının söz konusu fatura bedelini müvekkiline ödemediğini, bu sebeple ... 37.İcra Md.lüğünün ... E.sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun yasal süresi içinde borca itiraz etmesi ile takibin durduğundan itirazın iptali ile, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, her türlü yargılama gideri ve ücret-i vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin takibe konu tutarda herhangi bir borcu bulunmadığı için icra dairesince yapılan takibe itiraz edildiğini, davacıya tarafından alınan hizmete ilişkin tüm yasal hak edişler ödendiğini, davalı müvekkilin davacıya takibe konu nam ve tutarda borcu bulunmadığını, tarafların aralarındaki ticari ilişki sözleşmeye uygun şekilde devam ederken, davacı tarafından ... 37. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı müvekkilin takibe itirazı neticesinde itirazın iptali için mahkemeye başvurulduğunu, davalı müvekkilinin davacıya hiçbir nam ve sıfat altında borcu bulunmadığını, taraf defterleri incelendiğinde bu durum net olarak ortaya çıkacağını, itirazın kötüniyetli olarak yapıldığına dair herhangi bir delil ibraz etmediğini, icra takibine yapılan her itirazın kendiliğinden kötüniyetli olarak yapıldığının kabulünün mümkün olmadığını,

davalı müvekkili hakkında icra takibi yapılmış olmasının davalıyı kendiliğinden borçlu hale sokmayacağı gibi icra takibinin varlığı borcun varlığı anlamına da gelmediğini, alacağın tutarı ve likit olma halinin de tartışmalı olduğunu, müvekkili firmanın davacıya borcu olmaması sebebiyle davacının davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, faturaya dayalı alacağın tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin açılan itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce celp edilen ... 37. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 102.865,44 -TL'nin tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalı /2023 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Mahkememizin 13/06/2023 tarihli celse ara kararı gereği, taraf defter ve belgeleri, üzerinde inceleme yapılıp, taraf iddia ve savunmaları da değerlendirilerek icra takibine konu fatura içeriğindeki malların davalı tarafa teslim edilip edilmediği, edildi ise faturalardan kaynaklı alacağın mevcut olup olmadığı, mevcut ise miktarının takip tarihi itibari ile ne kadar olduğu, icra takibinden sonra yapılan ödeme var ise TBK m. 100 uyarınca tenzil edilmesi ve dava tarihi itibari ile mevcut alacak miktarının tespit edilmesi konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya Bilirkişi ...'nın sunmuş olduğu 06/09/2023 tarihli raporunda, Taraf Ticari kayıtlarının incelenmesi neticesi;

1- Davacının, davalıdan takip ve dava tarihi itibariyle ticari kayıtlarında 93.082,45 TL alacaklı göründüğü, ancak takip ve dava tarihi itibariyle, davacının, davalıdan talep ettiği ile alacak tutarı içerisinde yer alan, davacının, davalıya düzenlediği, 30.03.2021 tarih, ... no.lu ve 13.09.2021 tarih, ... no.lu toplam 7.670 USD'lik faturalara, faturaların düzenlenme tarihinden itibaren hesaplanan toplam KDV dahil 53.789,24 TL'lik kur değerlemesi yapılmadığı ve davalıya yansıtılmadığı, dövizli faturalar karşılığı dava tarihi itibariyle hesaplanan kur farkı tutarının da, davacının, davalıdan olan 93.082,45 TL alacak tutarına eklenmesi ile,

davacının, davalıdan olan alacak tutarının (93.082,45+53.789,24) 146.871,69 TL olacağı, dava tarihi itibariyle hesaplanan TL borç tutarının , takip tarihi itibariyle hesaplanması halinde, takip tarihi ile, dava tarihi itibariyle dövizli borç tutarına isabet eden 809,53 TL'lik kur farkı giderinin toplam borç tutarın olan 146.871,69 TL'den düşülmesi ile, takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere.

Davacının, davalıdan olan alacaklarının tümünün TL üzerinden ödenmesine karar verilmesi halinde, davacının, davalıdan olan alacak tutarının takip tarihi itibariyle, (146.871,69-809,53 )146.062,16 TL olacağı, Davacının davalıya yapmış olduğu dövizli mal satışından olan bakiye alacak tutarı olan 2.422,29 USD'lik kısmının döviz cinsinden ödenmesine karar verilmesi halinde, davalının, davacıya ödeyeceği 2.422,29 USD dışında, davalıdan olan toplam alacak tutarı içerisinde yer almakta olan Kur farkları ile birlikte TL cinsinden hesaplanan toplam alacak tutarı olan, 146.871,69 TL'den,

döviz olarak ödenecek olan 2.422,29 USD'nin dava tarihi itibariyle TL karşılığı, (2.422,29*19,1415) 46.366,26 TL'nin toplam alacak tutarından düşülmesi ile, davacının, davalıdan TL bazında (146.871,69-46.366,26)100.505,43 TL, ile birlikte 2.422,29 USD alacaklı olacağı hesaplanmıştır.

2- Davalının, ticari kayıtlarında, davacı ile gerçekleştirdiği işlemlerde, yabancı para cinsinden muhasebe kaydı oluşturmadığı ve taraflar arasındaki gerçekleşen işlemlerin tamamını TL üzerinden kayıtlarına aldığı ve dövizli faturalardan oluşan borç tutarına kur değerlemesi yapmadığından, davacı ile gerçekleşen işlemler bakımından , davalının ticari kayıtlarında takip ve dava tarihi itibariyle, davacının 93.082,45 TL alacaklı göründüğü, bu tutarın davacı kayıtlarında yer alan kur değerlemesi yapılmamış fatura TL alacak tutarı ile uyumlu olduğu,

ancak alacak tutarı içerisinde yer alan davacının, davalıya yabancı para cinsinden düzenlediği toplam 7.670 USD tutarındaki, 30.03.2021 tarih, ... no.lu ve 13.09.2021 tarih, ... no.lu faturalara karşılık ödendiği değerlendirilen 71.000.-TL'nin, tahsil tarihleri itibariyle döviz karşılıkları gözetilmeksizin TL ödeme tutarları üzerinden davacı kayıtlarına borç kaydedilmiş olduğu,

takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere, davacının, davalıya , yabancı para cinsinden düzenlenmiş olduğu faturaların düzenlenme tarihini takip eden dönemlerde kur değerlemesine tabi tutulması halinde dava tarihi itibariyle davacı kayıtları üzerine yapılan hesaplama sonucu davacı lehine tahakkuk etmesi gereken kur farkı tutarının 53.789,24 TL olması gerektiği, bu tutarın davalı kayıtlarındaki, davacının alacak tutarına eklenmesi ile,

davalının, davacıya olan borç tutarının (93.082,45+53.789,24) 146.871,69 TL olacağı, borç tutarının TL cinsinden ödenmesine karar verilmesi halinde, takip tarihi ile dava tarihi arasında oluşan 809,53 TL'nin kur farkı olarak toplam alacak tutarından düşülmesinin gerekeceği, bu halde davacının, takip tarihi itibariyle toplam alacak tutarının TL cinsinden (146.871,69 TL-809,53)146.062,16 TL olacağı hesaplanmıştır. Takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere.

Davalının, davacıya olan borç tutarının dövizli borç tutarının yb.para cinsinden, TL borç tutarının TL ödenmesi halinde, davalının, davacının düzenlediği 30.03.2021 tarih, KRY2021....385 no.lu ve 13.09.2021 tarih, ... no.lu faturalardan kur değerlemeleri ile oluşacak olan bakiye borç tutarı 2.422,29 USD'nin efektif cinsinden davalı tarafından, davacıya ödenmesine karar verilmesi halinde, dava tarihi itibariyle hesaplanan davalının, davacıya olan toplam 146.871,69 TL borç tutarından, dövizli borç tutarı olan 2.422,29 USD'nin dava tarihi itibariyle hesaplanan TL karşılığı, (2.422,29 USD*19,1415 TL) 46.366,26 TL nin indirilmesi ile,

davalının, davacıya takip tarihi itibariyle olan borç tutarının 2.422,29 USD. Ve ayrıca TL bazında, (146.871,69-46.366,26) 100.505,43 TL olacağı hesaplanmıştır. Davacının, işlemiş faiz talebine ya da temerrüt oluştuğuna dair, davalıya yapmış olduğu her hangi bir bildirim dava dosyasında tespit edilemediği kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla satıcı, fatura konusu mal veya hizmetin alıcıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır.

HMK'nın 222/3 maddesinde tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, bilirkişi tarafından tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda hazırlanan raporda; davacı ile, davalı cari hesap bakiyelerinin TL bazında birbirlerini teyit ettiği ve uyumlu olduğu ve alacak miktarının 93.082,46-TL olduğu, taraflar arasındaki mutabakatsızlığın;

tarafların ticari defter kayıtlarında yer alan, davacının, davalıya düzenlemiş olduğu 30.03.2021 tarih, ... no.lu 3.835 USD ve 13.09.2021 tarih, ... no.lu, 3.835 USD olmak üzere toplam 7.670 USD'lik dövizli mal satışı kaynaklı faturaların dönem sonlarında kur değerlemesi yapılmamasından oluştuğu, buna göre, bilirkişi tarafından davalının, davacı ile gerçekleştirdiği işlemler sonucu davcıdan 2021, 2022 ve 2023 yıllarında dava tarihine kadar 180.563,75 TL'lik mal ve hizmet alımında bulunduğu, bunun 63.577,02 TL'sinin , toplam 7.670 USD'lik davacının , davalıya düzenlediği,

30.03.2021 tarih, ... no.lu ve 13.09.2021 tarih, ... no.lu, mal satışlarına ait olduğu, davalının dövizli faturalar karşılığı davacıya yapmış olduğu ödemelerin, ödeme yapılan para cinsinden TL olarak davalı kayıtlarına alınmış olması sebebi ile, davalının, davacıya olan dövizli borç tutarlarına, dönem sonlarında, davacı lehine kur değerlemesi yapmadığından, davacı ile olan cari hesap bakiyesi üzerine mutabakatsızlığın da 0,01 TL'lik davalı lehine farklılık dışında, 53.789,24 TL'lik kur değerlemesinin davalı tarafından, davacı lehine yapılmamaış olmasından kaynaklı olduğu,

davalının da, davacının düzenlemiş olduğu 30.03.2021 tarih, ... no.lu ve 13.09.2021 tarih, ... no.lu faturalardan dolayı davacı lehine, dövizli borç tutarına kur değerlemesi yapması halinde , davacıya olan borç tutarının (93.082,45 +53.789,24) 146.871,69 TL olması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiş ise de, her iki taraf ticari defterlerinde satılan mal ve hizmetler karşılığında TL ve döviz cinsinden düzenlenen faturalara yönelik olarak fatura tutarlarının TL karşılıklarının ticari defterlere alacak olarak eklendiği,

TL bazında cari hesap alacağının tespit edildiği ve bu tutarın her iki taraf ticari defterlerinde de takip tarihi itibari ile 93.082,46 TL olduğu, netice olarak da davacının, davalıdan takip ve dava tarihi itibariyle ticari kayıtlarında 93.082,45 TL alacaklı göründüğü anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, davalının ...

37. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptaline, takibin 93.082,46-TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak her iki tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı olduğundan likit olduğu kanaatine varılarak asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.