İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/292 K.2025/444

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;20/02/2018 tarihinde meydana gelen Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi bulunmayan ... plaka sayılı araç ... sevk ve idaresinde iken ...'ın kusuru sonucu, karşı araç sürücüsü olan ... ile çarpışması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle müvekkili ... yaralandığını, taraflarınca zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, Arabuluculuk Anlaşamama tutanağı ek olarak sunduklarını, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...

2918 sayılı K.T.K.‘nın ilgili maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğunu, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında ... plaka sayılı araç ...

Hesabı'nın sorumluluğunda olduğunu, müvekkili tarafından davalıya başvuru yapıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili ..., söz konusu trafik kazası nedeniyle,...Üniversitesi Hastanesi'nden 17/03/2022 tarihinde alınan maluliyet raporuna göre %5 oranında malul kaldığını, müvekkilinin haksız olarak mağdur edilmeye devam edildiğini,

müvekkilinin bu mağduriyetinin ve maluliyet zararının giderilmesi için sigorta şirketinden ZMSS kapsamında alacağı olan maluliyet tazminat miktarının bilirkişi marifeti ile hesaplanarak müvekkiline ödenmesi için dava açma mecburiyeti doğduğunu belirterek davalarını belirsiz alacak davası olarak kabulü ile, maluliyet oranı dahil olmak üzere fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla;

-1.000 TL Sürekli iş göremezlik, -500 TL geçici iş görmezlik, -250 TL Bakıcı gideri-250 TL, Tedavi gideri tazminatı olmak üzere şimdilik toplam 2.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesini, yapılacak yargılama nedeniyle oluşacak yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. 20.02.2018 tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile karşı araç sürücüsü olan davacı ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile çarpışması sonucu davacının yaralandığını, müvekkili kurum'a yapılan başvuru neticesinde ...

Hasar numaralı dosya oluşturulduğunu ve gerekli incelemelerin yapıldığını, huzurdaki davanın reddedilmesi gerektiğini, başvuru sahibinin kazadan sonra hiçbir merciye başvuruda bulunmadığını, kazadan 2,5 yıl sonra kolluk kuvvetlerine verdiği ifadesinde “... plakalı aracı ile seyir halindeyken karşıdan gelen aracın önce takla attığını, daha sonra belediyenin harfiyat aracına çarptığını ve sonrasında kendi aracına çarptığını hastaneye gittiğini yaralanması olmadığı için şikayetçi olmadığını, yaralanmasına sebebiyet veren ... ile aralarında anlaştıklarını ve aracının bütün ödemelerini yaptığı,” şeklinde ifade verdiğini, bunun sonucunda ...

Cumhuriyet Başsavcılığı ...sayılı soruşturma dosyasında "olayın 20.02.2018 tarihinde gerçekleştiği ancak müştekinin müracaatının 22.09.2020 tarihinde olduğu, müştekinin şikayetine konu yaralanmasına ilişkin olarak taksirli suçlarda şikayet süresinin 6 ay olduğu, bu sürenin 20.08.2018 tarihinde dolduğu, TCK 73/1.

Maddesi gereğince şikayet süresinin dolduğu," sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu'na ... sayılı dosya ile başvuru yapıldığını, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin ... sayılı kararı ile de dosyada Şikayet süresinin geçmesi sesebiyle başsavcılık tarafından kyok kararı verilmesi, ... üniversitesi sütçü imam üniversitesi adli tıp raporunda davacının "yolda yürürken ayağının takılarak düştüğü" yazılı olması, Kaza ile davacının yaralanmaları arasında illiyet bağı bulunmaması, dosyadaki beyanların çelişkili olması,

sebepleriyle el çekme kararı verildiğini, başvuru sahibinin tazminat talep etme hakkından vazgeçtiğinin kabulüyle huzurdaki başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının, Adli Tıp Kurumu veya mahkemenizce takdir edilecek resmi ve yetkili bir hastane tarafından, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik esasları çerçevesinde muayene edilmesi sağlanarak usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini, şahsın trafik kazasından kaynaklanan arazlar nedeniyle kesin ve kalıcı maluliyetini gösterir rapor aldırılması gerektiğini,

davacı tarafından sunulan 17.03.2022 tarihli sağlık kurulu raporunda trafik kazasından bahsedilmemekle, davacı "yolda yürürken ayağının kaydığını" beyan ettiğini, başvuru sahibinin yaralanmalarının kaza ile illiyet bağı kurulamadığından huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderleri talep edildiğini, ancak söz konusu taleplerin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili kurumun, geçici iş göremezlik zararını karşılamakla sorumlu olmadığını, karşı tarafın taleplerinin reddedilmesi gerektiğini, tazminat hesaplaması yapılması ihtimalinde,

davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile kazada, davacı tarafın emniyet kemeri kullanmadığı yaralanmalarının meydana geldiği bölgelere bakıldığında anlaşıldığını, tazminata hükmedilmesi halinde, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, hükmedilecek ise dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı davasının usulden reddini, reddedilen kısım bakımından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE VE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava trafik kazası sebebi ile davacının davalıdan sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri tazminatı istemine ilişkindir.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda uyuşmazlık davacının 20/02/2018 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davalıdan sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri tazminatı istemine ilişkindir.

Dosyada 16/05/2025 tarihli duruşmanın 2 nolu ara kararında dosyanın bir kusur, bir tedavi gideri uzmanı doktor ve bir aktüerya bilirkişisine tevdi ile, dosyaya sunulan ATK raporu doğrultusunda davacının davalıdan talep edebileceği, sürekli ve geçici iş göremezlik , bakıcı ve tedavi gideri alacağının olup olmadığı hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine, bilirkişiler için ayrı ayrı 6.000,00-TL olmak üzere toplam 18.000,00-TL'nin davacı vekili tarafından mahkememiz veznesine 2 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına,

bilirkişi ücreti yatırılmadığı takdirde, bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının işbu duruşma zaptının tebliği ile ihtarına, karar verilmiş duruşma zaptı davacı vekiline 21/05/2025 tarihinde tebliğ edilmiş ve davacı vekili bilirkişi ücretini dosyaya yatırmamıştır.

Bilirkişi ücreti HMK 324 kapsamında delil avansı olup HMK 324/1 maddesinde tarafları ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı verilen kesin süre içerisinde yatırmak zorunda olduğu belirtilerek HMK 324/2 maddesinde ise tarafların avans yükümlülüğünü yerine getirmezse delil ikamesinden vazgeçmiş sayılacağının hüküm altına alındığı anlaşılmıştır.

HMK 94/2 maddesinde hakimin tayin ettiği sürenin kesin olduğunu bildirip kesin süreye konu işlemi duraksamaya yer vermeden açıkladığı ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarının açıkça tutanağa geçirildiği durumlarda HMK 94/3 maddesi gereğince kesin süre içerisinde yapılması gereken işlemi süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkının ortadan kalkacağı hüküm altına alınmıştır.

Davacı vekiline 21/05/2025 tarihli duruşmada usulune uygun kesin süre verilmiş ve her bilirkişi için ne kadar ödeme yapacağı bu ödemeyi hangi sürede yapacağı bu ödemeyi süresinde yapmazsa yaptırımının ne olacağı usulune uygun olarak ihtar edilmiş davacı vekili buna rağmen kendisine verilen kesin sürede bilirkişi ücretini yatırmadığından HMK 324/2 maddesi gereğince davacının bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmesi karar verilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir. Gider avansı davacının dava dilekçesine göre hesaplanıp alınan avanstır. Ayrıca HMK. 324.maddesinde delil ikame avansı düzenlenmiştir. HMK.nın 324.maddesinin 2.fıkrasına göre, taraflardan biri avans yükümlülüğünü yerine getirmezse diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde talep olunan bu delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Mahkemece avans yatırılmayan delil ileri sürülmemiş gibi davanın esası hakkında karar verilir.

Yerleşik yargıtay uygulamasında davanın da uzamasına sebep olmadığı durumlarda davacının delil avansını süresinden sonra yatırması durumunda bilirkişi incelemesi yapılabileceği belirtilmişken dosyamızda davacı tarafa 21/05/2025 tarihli celsede 2 haftalık kesin süre verilmiş olup davacı taraf kendisine sürede bilirkişi ücretini yatırmadığından ve ispat külfeti davacı yan üzerinde olduğundan davacı taraf davasını ispatlayamamıştır. Bu sebeple davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır