İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/439 K.2024/586

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki bulunduğunu, Depolama ve nakliye sözleşmesi kapsamında teslim edilen malların zayi olması nedeniyle müvekkil şirketin uğradığı maddi zararın giderilmesi istemli dava dilekçemizi ihtiva eder, Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla öncelikle davamızın kabulüne, zayi olan ürünlerin fatura bedeli olan 115.504,00 TL ve imha masrafları için ödenen 3.478,00 TL olmak üzere toplam 118.992,00 TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı taraf ile müvekkil şirket arasında akdedilen Sözleşmenin 12.maddesinde ''Sözleşmeden doğacak bütün uyuşmazlıklar hakkında İstanbul Mahkemelerinin yetkili olacağı'' kabul edilmiştir. Taraflar tacir olup, sözleşme ile yetki anlaşması yapılmıştır. Bu sebeple taraflar arasından akdedilen ve davaya dayanak yapılan sözleşme gereğince yetkili mahkeme İstanbul mahkemeleridir.

Müvekkil şirketin kastı, ihmali, pervasızca davranışı ve kusuru bulunmayan taşıma işlemi dolayısıyla meydana gelen zayiatta hiçbir sorumluluğu bulunmadığından müvekkil şirket yönünden davanın reddine, Davanın ... Şti.'ye ihbarı ile davacının müvekkilden talep etmiş olduğu bedellerden ... Ltd.

Şti.'nin sorumlu olduğuna, Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla mahkeme aksi kanaatte ise; müvekkil ile davacı arasında akdedilen sözleşme kapsamında müvekkilin sorumluluk sınırı olan 4.430,00-TL tutarında sorumlu olduğuna, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, kendilerinin davalı ... firmasına taşıt kiraladığı, davacı yan ile aralarında akdi ilişki bulunmadığı, kendileri açısından arabulucu şartı yerine getirilmediğini, davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, meydana gelen zarar bakımından ihbar olunanın herhangi bir akdi yükümlülük ve sorumluluğu bulunmadığı,

kiraya veren sıfatına dayanarak taşıyıcı sıfatı ile sorumlu tutulamayacağı, 09.05.2022 tarihli “araç kiralama sözleşmesine” göre edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirdiğini, ... firmasının ancak “araç şoförünün açık kusuru ile taşıma sırasında ürünlerin uğrayabileceği hasardan” sorumlu olacağının sözleşme ile kararlaştırıldığı, somut olayda bu şekilde bir kusur söz konusu olmadığını, ... firmasının sıcaklık ayarlarından sorumlu olmadığını, sevkıyata uygun araç temininin ... firmasının sorumluluğunda olduğunu, hususları ileri sürülerek; dolaysı ile ... firmasının meydana gelen hasarda herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığı,

haksız ve usule aykırı ihbarın usulden reddine, sonrasında yetkisizlik ve esastan davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki taşıma işinden kaynaklı ticari ilişki kapsamında zayi olan malların ücretinin tahsili için açılan alacak davasıdır.

Mahkememizin 17/10/2023 tarihli celse ara kararı gereği, dosyanın tarafların iddia ve savunmaları sunmuş oldukları bilgi ve belgeler irdelenerek dava konusu taşıma nedeniyle davacının uğradığı zararın olup olmadığı var ise miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya Taşıma Uzmanı Bilirkişisi ...'in sunmuş olduğu 29/01/2024 tarihli raporunda, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun, davacı şirket tarafından 22.08.2022 tarihinde taşımaya alınan emtianın 25.08.2022 tarihinde soğuk zincir taşıma tekniğiyle (+4℃) taşıma koşullarına uyulmadığı için TAM ZAYİ olmasına dayanan tazminat taleplerine dayandığı,

davacının Kemer-Antalya teslimi fiyattan (taşıması dahil) 115.504,00 TL bedelle satılan malın iade edildiği ve imha edildiği, bu durumda taşıma bedeli hariç emtia zararının TTK m.880 gereği 112.824,02 TL hesaplandığı, davalının ayrıca taşıma bedelini iade etmesi gerektiği gibi imha masraflarını da ödemesi gerektiği gözetildiğinde, tam tazmin esasına göre davalının sorumlu tutulabileceği tazminatın 118.982,00 TL miktarında olduğu, davalının, soğuk zincir taşıma taahhüt etmesi ve +4℃ de taşıma koşullu olarak emtiayı sevkiyata kabul etmesi,

teslimatın süresinde yapılmasının davalı taşıyıcı şirketin sorumluluğunda olması sebebiyle taşıma sürecinde (TTK m.875) zayi olmasından dolayı sorumlu olduğunun değerlendirildiği; davalının açık sözleşme ihlali gözetildiğinde hesaplanan tüm doğrudan zararı tazmin etmesi gerektiği kanaatine ulaşıldığı,

buna karşın TTK m.882 hükmüne göre sınırlı sorumluluk uygulaması gerektiği yönünde aksi kanaat hasıl olursa, davalının azami 104.854,05 TL ile sınırlı sorumlu tutulabileceği, davacının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesi yönündeki talebinin tarafların ticaret şirketi tüzel kişi tacir olmalarına göre borcun işlerden kaynaklamasına (TTK m.19) göre yerinde olduğu (3095 S.K m.2),

şoförlü araç kiralama sözleşmesi tahtında taşımayı fiilen yapan dava dışı ihbar olunan şirket ile davalı arasında iç ilişkide sorumluluk hususunun işbu dava konusu olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Taraflar arasında davacı yana ait gıda ürünlerinin davalı tarafça depolanması, dağıtımı ve taşıması konusunda 07.06.2021 tarihli bir yıl süreli sözleşme düzenlendiği, anılan sözleşmenin taraflarca feshedilmediği takdirde bir yıl uzayarak ticari ilişki sürmesinin kararlaştırıldığı, ayrıca davalı tarafın, 07.06.2021 tarihli 4 sayfayı bulan 1.revizyon ekinde, “ürünlerinizin +4 C ısı rejimli sevkiyatlarını…” da üstlendiği, bu ek genel şartlarda “depolanan ve taşınan mallar net kg başına 10-TL karşılığı sigortalıdır” ifadelerinin yer aldığı,

Ek-2.sayfada +4 C derece 100 kg miktarına kadar olan yükler için ve aşınca ücret hesaplamasının da yer aldığı, davaya konu 22.08.2022 tarihli, 114.360,40 TL artı KDV 115.504,00 TL bedelli emtianın 22.08.2022 tarihli sipariş için aynı günlü ... numaralı e-fatura ile satışı yapıldığı ve .... numaralı sevk irsaliyesi ile taşıma sürecine girdiği, teslim yerinin alıcının ... adresinde otel depo teslimi olduğu, 22.08.2022 tarihli, 114.360,40 TL bedelli listelenen emtianın e-irsaliye ... tarihli sipariş için aynı günlü ... numaralı sevk irsaliyesi ile taşıma sürecine girdiği,

ürünlere ilişkin olarak 31.08.2022 tarihinde yerinde inceleme ile tutulan “gıda resmi kontrol" raporunda ürünlerde, kokuşma, renkte bozulma, gıda olarak kullanılması mümkün olmayacak şekilde zayi olduğunun tespit edildiği, Lojistik firması yetkilisi katılımı ile dört imzalı tutanakta 22.08.2022 tarihinde taşımaya alınan emtianın müşteriye +14,8 C derecede ulaştığı, araç sıcaklığının +22 C derece olduğu, 30.08.2022 tarihinde emtianın davalı ... tarafından iade amaçlı taşıma ile davacıya teslim edildiği, ... firmasının imha yetkisi olmadığı için imha edilmek üzere geri teslim alındığının belirlendiği,

ekinde, “potansiyel güvenli olmayan ürün değerlendirmesi formu”, imha edilmesi gerektiğini teyit ettiği, gönderilen-alıcı “uygun olmayan ürün / hizmet formu” incelendiğinde de emtianın “25.08.2022 tarihinde ...

Nakliyat firması ... plakalı aracıyla gelen ... muhtelif et ürünlerinin iç sıcaklık derecesi 14,8 C derecede olduğu ve dana but ürününde kokuşma meydana geldiği için ürünler kabul edilmemiştir.” şeklinde not ile uygunsuzluk tespit edildiği, taraflar arasında, davacı şirket tarafından 22.08.2022 tarihinde ...’da alıcısına gönderilen emtianın 25.08.2022 tarihinde zayi olarak teslim edilen ürünlerin, davalının sorumluluğunda ve soğuk zincir taşıma tekniğiyle (+4℃) taşıma koşullu sevk edilen çeşitli türdeki et ürünleri emtiasının bu sıcaklık şartları sağlanmadığı için bozulup bozulmadığı,

buna göre zararın davalı tarafça tazminin gerekip gerekmediği konusunda ihtilaf bulunduğu, somut olayda teknik bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede, TTK m.875/1 gereği taşıma sürecinde zayi kaynaklı zarar söz konusu olduğu, etlerin sevk edilme sıcaklığı olan +4℃ ve bu sıcaklıkta taşıma ve saklamanın en fazla 5-6 gün olabildiği, 22.08.2022 tarihinde alınan yükün 25.08.2022 tarihinde bozulma olduğu göre süre aşımının olmadığı, ancak bozulmanın sebebinin +14 C dereceyi geçen sıcaklık ve buna bağlı kokuşma, renk değiştirme ve gıda olarak kullanım imkanı olmaması olduğu,

kısaca et emtiasının bozulma sebebinin taşıma sıcaklığının sağlanamaması olduğu, bu nedenle davalının zarardan sorumlu olması gerektiği, somut olayda, TTK m.882 kapsamında sorumluluk sınırı (531,72x8,33)= 4.429,23 SDR olduğu, eşyanın taşıma amacıyla 22.08.2022 tarihinde teslim edilmesine göre bu tarihteki TCMB (www.tcmb.gov.tr) kuruna göre hesaplama yapıldığında (4.429,23 SDRx23,6732)= 104.854,05 TL'nin taşıyıcının sorumluluk sınırı olduğu,

ancak davalı yanın taşıma sürecinde eşyanın +4℃ de taşınması konusunda üstlendiği özel bir taahhüt olmakla ve bu taahhüdü yerinde getirmediğinden dolayı dava konusu olayda açık taahhüt ihlali gözetilerek sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacağı, davalının TTK m.880 gereği fatura tutarında taşıma bedeli ve sair varsa bu hariç ( 115.504,00 TL – 2.679,98 TL) 112.824,02 TL tazminatı ödemesi gerektiği, buna ek olarak aldığı 2.679,98 TL navlunu iade etmesi gerektiği, ayrıca imha masrafı olarak belirlenen 3.478,00 TL imha masrafını ödemesi gerektiği,

bu durumda davalının sınırsız sorumlu olacağı tazminat malın çıkış yeri kıymeti 112.824,02 TL + iade edilmesi gereken navlun 2.679,98 TL + imha masrafı 3.478,00 TL toplamı 118.982,00 TL miktarında hesaplandığı şeklinde tespitlere yer verildiği, anılan tespitlerin taşıma hukukuna ilişkin mevzuat hükümlerine ve dosyadaki deliller ile uyumlu olduğu kanaatine varılmakla hükme elverişli olduğu anlaşıldığından, bilirkişi raporuna yapılan aksi yöndeki davalı itirazlarına itibar edilmeyerek davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.