İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/584 K.2023/951

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunmuş olduğu 05/09/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 10/02/2023 tarihinde ...

Tic Ltd Şti'nin hissedarı olduğunu ve nama yazılı pay senetleri bulunan ...A.Ş. nezdindeki hisseleri Merosa Şirketi tarafından cirolanmak üzere devraldığını, toplam 45 pay senedinin müvekkili şirkete ait olduğunu ve toplam pay sayısının 100 olduğunu, davalı şirkete nama yazılı pay senetlerinin devralındığına ve müvekkili şirketin pay defterine kaydının yapılması amacıyla ... tarihinde ...

32.Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnamenin davalıya 05/04/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkili şirkete nama yazılı pay senetlerini cirolamak suretiyle devreden şirket olan ...Tic Ltd Şti vekili tarafından ... 59. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin ile davalı şirkete keşide edildiğini, davalı şirketin ihtarnameye cevap vermemesi üzerine ... tarihinde ... 21 Asliye Ticaret Mahkemesine ...

E.sayılı dosyası ile pay defterine kayıt davası açıldığını, Mahkemece tedbir taleplerinin kabulüne, ... tarihli genel kurul toplantısına davacının 45 adet pay senedenini aslını toplantı öncesinde göstermek suretiyle paylardan kaynaklanan hakları kullanmak üzere genel kurul toplantısına izin ve yetki verilmesine dair karar verildiğini, kararın davalı şirkete tebliğ edildiğini ve kesinleştiğini, dava açılmadan önce sunulan 2020,2021,2022 dönem mizan kayıtlarında denetime açıklayıcı olmayan bir mali tablo sunulduğunu, ...

32.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile mizan kayıtlarındaki hususlar hakkında ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde detaylı bilgi talep edilmiş ise de kendilerine herhangi bir cevap verilmediğini, şirketin zarara uğratıldığı kanaatinde olduklarını bildirerek; şirkete özel denetçi atanmasına, TTK. 444.

Maddesi uyarınca özel denetçi masraflarının davacı şirket tarafından ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip zaptı, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş olup, davalı vekili sunmuş olduğu 18/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirkette pay sahibi olmadığından dava açma hakkı bulunmadığını, davacının pay sahipliği hakkında davasının kabul edilmesi halinde dahi, pay sahipliği karar tarihi itibari ile tescil edilmiş olacağını, genel kurulda 2020/2021/2023 yıllarına ait yönetim kurulu kararlarının tümünün okunması,

ayrıntılı mizanların sunulması ve görüşülmesi gibi bir gerekliliğin bulunmadığını, kaldı ki toplantı tutanağı incelendiğinde davacının iddiasının aksine ilgili yıllara ait kar zarar tablolarının eksik veya denetimsiz sunulduğu, davacının aksi yönde bir itirazı olmadığını, davacı tarafın pay sahipliği kabul edilmediğinden oy kullanması mümkün değilse de, pay sahipliğinin tescili konulu davada mahkeme tarafından verilen tedbir niteliğindeki karar gereği yerine getirilerek toplantıya katılımının sağlandığını, müvekkili şirketin 20/06/2023 tarihli genel kurul toplantısı ilan edilen gündeme ve TTK daki usule uygun gerçekleştiğini,

toplantı tutanağının 4.maddesinde, ilgili dönem yönetim kurulu faaliyet raporlarının okunduğu, 5.maddesinde bilanço ve kar zarar hesaplarının tetkik edilerek oylandığının açıkça yazdığını, davacı tarafın kurul toplantısı sırasında 2020/2021/2022 yıllarına ait tüm yönetim kurulu kararlarının okunmamasına itiraz ettiğini, yönetim kurulunun faaliyet raporunun okunduğunu, bahsi geçen yılara ait tüm yönetim kurulu kararlarının okunması gibi bir gerekliliği olmadığını, yönetim kurulu başkanı seçimi ve ibrasının usulüne uygun yapıldığını, davacının aksi yöndeki iddiasının yasal dayanağı bulunmadığını bildirerek;

davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

... 21 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.sayılı dosyası uyap üzerinden istenilmiş olup, yapılan incelemesinde; davacının ...Tic A.Ş, davalının dosyamız davalısı ... A.Ş olduğu, davanın pay defterine kayıt davası olduğu ve halen derdest olduğu görülmüştür.

TTK.nun 614.maddesinde; her ortağın müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi verilmesini isteyebileceği ve belirli konularda inceleme yapabileceği, ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanma tehlikesi varsa müdürlerin bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebileceği, bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurulun karar vereceği, genel kurulun bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellemesi durumunda ortağın istemi üzerine mahkemece bu hususta karar verilebileceği, mahkeme kararının kesin olduğunun düzenleme konusu yapılmıştır.

TTK nun 437 maddesindeki düzenleme;

" 1.Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

2.Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

3.Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.

4. Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

5. Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

6. Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz. " şeklindedir.

TTK nun 437.maddesinin 5. Fıkrası bilgi alma ve inceleme işlemleri cevapsız bırakılan haksız olarak reddedilen, ertelenen veya bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi reddi izleyen 10 gün içinde diğer hallerde makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir, şeklinde düzenlenmiş olduğundan bilgi edinme hakkını kullanıp da bilgi sahibi olamayan pay sahibi özel denetçi atanmasını talep edebilir.

TTK.nın 438.maddesinde, her pay sahibi pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde bilgi alma veya inceleme hakkını daha önce kullanmış ise, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceği, Genel Kurul istemi onaylarsa şirket veya her bir pay sahibinin 30 gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebileceği, TTK.nın 439.maddesinde, genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde, sermayenin en az onda birini,

halka açık Anonim Şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibari değeri toplamı en az 1.000.000 Türk Lirası olan pay sahiplerinin 3 ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebileceği, dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanacağı, 440.maddesinde, şirket ve istem sahipleri dinlendikten sonra kararın verileceği ve mahkeme kararının kesin olduğu düzenleme konusu yapılmıştır.

Özel denetçi tayin edilebilmesi için TTK nun 438. Maddesindeki şartların gerçekleşmesinin yanında kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal etmek sureti ile şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğratıldığının ikna edici olgular ile inandırıcı bir şekilde ortaya konulması ve denetçi atanması istemine yönelik hakkın şirket sırlarını ifşa edecek şekilde kullanılmaması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı tarafça davalı şirketin ...Tic Ltd Şti'ye ait hisselerinin devralanması sonrasında, devralınan hisselerin şirket pay defterine kaydedilmesi talebinin şirket tarafından reddi üzerine ... 21 Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E.sayılı dosyası ile "pay defterine kayıt" davası açıldığı, dava devam ettiği sırada davacı tarafça genel kurul toplantısına katılması konusunda ihtiyati tedbir talep edildiği ve mahkemece talebin "Dosya ve dilekçeler nazara alındığında, davalı şirketin 20/06/2023 tarhinde gerçekleştirilmesi planlanan olağan genel kurul toplantısına, davacının aslını ibraz edeceği geçerli 45 adet pay senedi aslını genel kurul toplantısı öncesinde göstermek suretiyle, bu paylardan kaynaklanan hakları kullanmak üzere gerel kurula katılmasına izin ve ve yetki verilmesinin yerinde olduğu,

aksi halde telafisi ağır zararlar doğması ihtimalinin bulunduğu anlaşılmakla.." denilmek suretiyle tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafın, davalı şirketin 20/06/2023 tarihli genel kurul toplantısına katıldığı, toplantıda davalı şirketin 2020,2021,2022 dönem mizan kayıtlarının sunulduğu, bunun üzerine davacı tarafça Kartal ...Noterliğinin 07/07/2023 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile mizan kayıtları konusunda detaylı bilgi talep edildiği, ancak davalı şirket tarafından yanıt verilmediği,

davacı tarafça şirket hakkında yeterli bilgi sahibi olunamayacak kayıtlarda tespit edilen hususlar dahilinde özel denetçi atanması talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Özel denetçi tayin edilebilmesi için TTK nun 438. Maddesindeki şartların gerçekleşmesinin yanında kurucuların veya şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal etmek sureti ile ile şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğratıldığının ikna edici olgular ile inandırıcı bir şekilde ortaya konulması ve denetçi atanması istemine yönelik hakkın şirket sırlarını ifşa edecek şekilde kullanılmaması gerekmektedir.

Davacının özel denetçi atanmasına yönelik taleplerinin, beyan edildiği üzere yeterince açık olmayan mizanlarda tespit edilen hususlara ilişkin olduğu, ancak şirketin bilançoları, yönetim kurulu kararları ve faaliyet raporlarının incelenmediği, bu yönde davacı tarafça davalı şirketten ihtarname ile talepte bulunulmuş ise de şirket tarafından talebe yanıt verilmediğinin anlaşıldığı,

buna göre bilgi edinme hakkının davacı tarafça tam anlamıyla kullanıldığından bahsedilemeyeceği, sonuç itibari ile bilgi edinme istemin şirket tarafından zımni reddi söz konusu olduğundan şirket aleyhine dava açılmak suretiyle TTK.nun 614.maddesi uyarınca bilgi edinme hakkı kullanılmadan, bu yol tüketilmeden özel denetçi atanması talebinde bulunulamayacağı anlaşıldığından davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

E-İMZALI

Üye

E-İMZALI

Üye

E-İMZALI

Katip

E-İMZALI

Bu belge 5070 sayılı kanun kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.