İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/111 K.2024/137

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili Şirketin 2020 yılına ilişkin envanter defterinin kaybolduğunun tespit edildiğini, envanter defterinin tahminlerince müvekkil şirketin 2017 yılından itibaren devam eden çok sayıdaki yargılamalarda bilirkişi incelemeleri neticesinde kaybolduğu ve iade edilmediğini, müvekkili şirketin 2017 yılından itibaren şirketin ortağı olan ... tarafından açılan mesnetsiz dava ve yargılamalara maruz kalmakta olduğunu, yargılamalar esnasında yapılan bilirkişi incelemelerinin ardından 2020 yılına ilişkin envanter defterinin kaybolduğunu,

inceleme yapılan davaların 14 tane olup hepsinin ticaret mahkemelerinde olduğunu, müvekkili şirketin tarafı olduğu devam eden yargılamalarda yapılan bilirkişi incelemeleri neticesinde 2020 yılına ilişkin envanter defteri taraflarına ulaşmadığı,

bu durumun 15.01.2023 tarihinde yapılacak olan bilirkişi incelemesi için defterleri hazırladıkları esnada tespit edildiğini, müvekkili şirket'e ait 2020 yılı envanter defterinin müvekkili şirketin tüm özen ve dikkatine rağmen bilirkişi incelemeleri sonrasında kaybolduğundan Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince zayi olan şirket 2020 yılı envanter defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle dava açtıklarını, müvekkili şirkete ait 2020 yılı envanter defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, TTK'nın 82/7 maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

TTK'nun 6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesi uyarınca, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız olarak açılacağı" hüküm altına alınmıştır.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesı dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde, davacı şirkete ait 2020 yılına ait envanter defterinin davalarının bulunduğu mahkemelerce bilirkişi incelemesi yapıldığı esnada kaybolduğundan bahisle zayi olduğunun belirtildiği, zayi belgesi verilmesi isteminin tacirin öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde istenmesi gerektiği, anılan sürenin hak düşürücü süre olduğu, davacı vekili tarafından defterin kaybolduğunun 15/01/2023 tarihinde öğrenildiği beyan edildiğinden, davanın hak düşürücü sürenin geçmesinin ardından açıldığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.