İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/170 K.2024/630

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin dava dışı sigortalısı ... LTD.ŞTİ.ye ait konektör emtiasını taşıma risklerine karşı Nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigorta güvencesi altına aldığını, ...

Nolu hava taşıma senedi bağlamında ...’den Türkiye’ye sevk edilen emtianın, sigortalıya tesliminde iki kap emtianın bir kabının ambalajında hasar bulunduğu ve sonradan 6 adet emtianın eksik olduğu ve yapılan ekspertiz çalışması sonucu emtianın taşıma sürecinde kaybolduğunun tespit edildiğini, dava konusu hasarın müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini ve sigortalıdan üçüncü kişiler üzerindeki haklarını temlik aldıklarını ve TTK m.1472 ve TBK m.183 vd. hükümlerine göre halef olarak huzurdaki davayı açtıklarını, Navlun faturasının davalı şirket tarafından düzenlendiğini ve bedelinin tahsil edildiğini.

MonK hükümlerine göre dava konusu hasardan sorumlu olduğunu, ileri sürerek itirazın ... İcra Müd. ... E sayılı dosyasına yapılan iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20’den aşağı olmamak üzere davalı yan aleyhine icra inkâr tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu emtianın ...’den 02.02.2022 tarihinde teslim alındığını 04.02.2022 tarihinde Türkiye’ye ulaştığını; davacının sigortalısı ... şirketinin emtiayı ...’dan çekmek istemesi nedeniyle emtianın ...

Gümrüğüne yönlendirildiğini ve alıcı firmanın gümrük müşaviri tarafından 05.02.2022 tarihinde herhangi bir itirazı kayıt ileri sürülmeksizin teslim alındığını ve teslimden sonra da MonK m.32 hükümlerine uygun bir ihbarın yapılmadığını, hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiğine dair müvekkili şirket, gümrük vb. yerlerde hazırlanmış herhangi bir tutanak da bulunmadığını, müvekkili şirketin dava konusu emtianın kaybolmasında hiçbir kusurunun bulunmadığını, Montreal Konvansiyonu uyarınca havayoluyla eşya taşımalarında taşıyıcının sorumluluğunun daima sınırlı sorumluluk olduğunu, ileri sürerek davanın reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsiline yönelik ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine borca ve ferilerine itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 8.208,94-TL Toplam alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalı 13/03/2023 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Mahkememizin 12/06/2024 tarihli celse ara kararı gereği, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, hasar dosyası ve dosya incelenerek davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya Taşıma Uzmanı Bilirkişisi ...'in sunmuş olduğu 18/09/2024 tarihli raporunda, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf vekillerinin sair dilekçe ve beyanları ile hava yük senedi, navlun faturası, eksper raporu, tüm dosya içeriği, yukarıda arz edilen inceleme ve değerlendirme sonucu.

Taraflar arasındaki ihtilaf noktalarının davacının sigortalısının emtiasının ...taşıması sürecinde kaybolmak suretiyle hasarlanması nedeniyle davacı şirketin ödediği tazminatı rücuen davalı şirketten tazmin etmesinin mümkün olup olmadığı ve hangi miktarda tazmin etmesinin mümkün olduğu hususlarında toplandığı.

Taraflar arasındaki ihtilafın havayoluyla uluslararası eşya taşımasından doğmasına göre davanın esasının 1999 tarihli Montreal Konvansiyonuna tabi olduğu, davacının poliçe kapsamında sigortalısının gerçek bir zararını ödemesinden dolayı işbu davayı sigortalısına halef olarak (TTK m.1472) ödediği miktar ile sınırlı olarak açabileceği; davalı ... şirketinin davacının sigortalısı ... şirketi üzerine emtianın güzergahın tamamında taşınmasına ilişkin tek ve kesin bir bedel içeren navlun faturası düzenlemesine göre akdi taşıyıcı olarak (TTK m.850, 921, 926) huzurdaki davaya muhatap olabileceği.

Hasarın kolinin açılması sonucu gerçekleştiği, bu açılmanın sağlam kolinin ... logosu bulunan bant ile sarılmış iken içinden emtia kaybolan kolide sarılı bant üzerinde “...” (yeninde paketlenmiş) yazısı bulunması nedeniyle anlaşıldığı bu nedenle hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiği ve eksper raporuna göre hasarın davalı taşıyıcıya süresinde ihbar edilmiş olduğunun değerlendirildiği.

Eksper raporunda altı adet emtianın 98,70 birim fiyat üzerinden (faturaya göre) 520,20 USD hesabın fatura birim fiyatlarına uygun olduğu; ancak davalı şirketin Montreal Konvansiyonu uyarınca sorumluluk sınırının 269, 676 SDR olarak hesaplandığı (MonK m.22) bu miktarın karar tarihine en yakın tarihteki TCMB kurları üzerinden USD’ye dönüştürülmesi gerektiği (MonK m.23); örnekleme türünden işbu rapor taslağının hazırlandığı 13.09.2024 tarihindeki kura göre yapılan hesaplamaya göre davalı şirketin sorumluluk sınırının 363,86 USD olduğu; davacı ödemesi ve talebinin sorumluluk sınırları dahilinde kaldığının değerlendirildiği,

Davacı yanın 8.208,94 TL asıl alacak miktarının somut olaya uygun olduğu hususunda nihai takdirin yüce mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Taraflar arasındaki ihtilaf noktalarının davacının sigortalısının emtiasının ... taşıması sürecinde kaybolmak suretiyle hasarlanması nedeniyle davacı şirketin ödediği tazminatı rücuen davalı şirketten tazmin etmesinin mümkün olup olmadığı ve hangi miktarda tazmin etmesinin mümkün olduğu hususlarında toplandığı, davanın konusunun, ...arası havayoluyla yük taşımasına ilişkin olmasından dolayı davanın esasına 1999 Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Bu Konvansiyonda hüküm bulunmayan hallerde MÖHUK m.29 . gereği yetkili hukuk olarak TTK’nın 850 vd hükümlerinde yer alan hükümler uygulama alanı bulduğu, davacının poliçe kapsamında hasarı ödediğinin sunulan dekonttan anlaşıldığı, davalı ... şirketinin dava dosyasındaki navlun faturasına göre taşımanın güzergahın tamamında icrasını davacının sigortalısı dava ... şirketine karşı taahhüt ettiği, dolayısıyla TTK m.850, 921 ve 926 gereğince akdi taşıyıcı olduğundan huzurdaki davanın kendisine karşı yöneltilebileceğinin anlaşıldığı,

davanın esasına uygulanması gereken Montreal Konvansiyonunda “Hasar halinde, teslim almaya yetkili kişi hasarın öğrenilmesinden sonra derhal ve en geç,….yük için tesellüm tarihinden itibaren on dört gün içinde, taşıyıcıya şikâyette bulunmalıdır” denildiği (MonK m.31/2), davacının sigortalısının ambalaj açısından anormalliği yükü teslim aldığı anda fark ettiğini, ancak gümrükte ... çalışanının gümrükte rutin kontrol yapılmış olabileceği yönünde bilgi vermesi üzerine tutanak tutulmadığının ekspertiz raporunda ifade edildiği, 08.02.2022 tarihinde emtia hasarı tespit edildikten sonra sigortacıya ihbar eksper ataması yapıldığı,

eksper raporunda hasarın aynı gün (08.02.2022 tarihinde) ... şirketine de ihbar edildiğinin ifade edildiği , hasarın kolinin açılması sonucu gerçekleştiği, bu açılmanın sağlam kolide ... logosu bulunan bant ile sarılmış iken içinden emtia kaybolan kolide sarılı bant üzerinde “...” (yeninde paketlenmiş) yazısı bulunan bantla sarıldığı, bu nedenle hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiği ve eksper raporuna göre hasarın davalı taşıyıcıya süresinde ihbar edilmiş olduğu değerlendirildiği,

eksper raporunda altı adet emtianın 98,70 birim fiyat üzerinden (faturaya göre) 520,20 USD hesabın fatura birim fiyatlarına uygun olduğu ve ayrıca navlun ve gümrük maliyetlerinin hesaba katılmaması nedeniyle gerçek zarar ilesine uygun hatta belirlenen tazminatın gerçek zararın biraz altında kaldığı,

bilirkişi tarafından taşıyıcının sorumluluk sınırına gelince emtia iki koli 54,0 LBS ve sadece bir kolide kaybolmak suretiyle hasar bulunduğundan 54/2=27 LBS üzerinden sorumluluk sınırı oluşturulması gerektiği , 1 LBS 0,454 kg yaptığına göre eşyanın kg cinsinden ağırlığı (27x0,454)= 12,258 kg olacağı, buna göre (12,258x22)= 269, 676 SDR davalının sorumluluk sınırı olduğu (MonK m.22), bu sınırın karar tarihine en yakın tarihteki TCMB kuru üzerinde USD’ye dönüştürülmesi gerektiği,

(MonK m.23) talep edilen davacı yanca sigortalısına ödenen 8.208,94 TL asıl alacak miktarı sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde olduğu yönündeki tespitlerin uluslar arası mevzuat hükümleri ile TTK hükümleri ile uyumlu olduğu, buna göre hükme esas alınabileceği kanaatine varılmakla, davanın kabulüne,... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, taşıma işleminin ispatlanmış olması ve bedelin de sözleşme ile uyumlu olması nedeniyle alacağın likit olduğu kanaatine varılarak asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.