İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/312 K.2025/226

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili sigorta şirketinde ... poliçe numaralı 08/12/2022-08/12/2023 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile ...

Şirketi tarafından sigorta ettirilen ... plakalı araç; sürücü ... sevk ve idaresinde ... üzerinden seyir hainde iken... kesişimine geldiği esnada ...istikametine seyretmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpmış, ... plakalı araç da çarpmanın etkisiyle savrularak yolun sağında bulunan aydınlatma direği ve trafik levhasına çarpmış netice itibariyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Kaza neticesinde hasara uğrayan ... plakalı araçtaki değer kaybının müvekkil sigorta şirketinden tahsili talebiyle müvekkil sigorta şirketi aleyhine sigorta tahkim komisyonuna başvurulmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu ...E, ...K. Sayılı kesin kararı ile başvurunun kabulü, müvekkil sigorta şirketinin ... plakalı araçtaki değer kaybı için tazminat ödemesi yönünde hüküm kurulmuştur. Sigorta Tahkim Komisyonunun kesin kararı başvurucu tarafından icra takibine konulmuş olup müvekkili sigorta şirketi ...

15.İcra Müdürlüğü ...E sayılı dosyasına 1.999,46 TL stopaj ve 999,73 TL KDV kesintisi ile birlikte toplamda 24.353,74 TL ödeme yaptığı, müvekkili sigorta şirketi tarafından ödenen hasar tazminatının sigorta ettirenden rücuen tazmin şartları oluştuğundan müvekkil şirketçe ödenen tazminatın ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte 24.623,47 TL üzerinden rücuen tahsili talebiyle ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, ancak davalı borçlu taraf haksız olarak icra takibine itiraz etmiş ve takip durduğunu davanın kabulüyle davalı/ borçlunun itirazının iptaline, ... 29. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibin devamını, borca haksız itiraz eden davalı-borçlu aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirket olan ... Şirketi ticaret unvanı ile araç kiralama alanında faaliyet gösterdiği, ...

21/12/2022 tarihinde müvekkili şirkete ait iş yerine araç kiralamak için gelmiş olup önce ... plakalı aracı kiralamış daha sonra ise bu aracı iade edip ... plakalı aracı dönüş tarihinin net olmadığını belirterek kiralamıştır ve taraflarca kira sözleşmesi imza altına alındığı, araç uzun süreliğine kiralanmış olduğundan ve ...'nin dönüş tarihi belli olmadığından dönüş tarihi sözleşmede belirtilmediği,

kaza tarihinde mezkür aracın zilyetliği ve sorumluluğu ... 'da iken bir trafik kazası meydana gelmiş olup bu trafik kazası nedeniyle açılmış olunan ve tarafımızın davalı olarak gösterildiği işbu davayı pasif husumet yokluğu nedeniyle kabul edilmesi mümkün olmadığı, davacı yanca araç si inün tam kusurlu olduğunun tespit edildiği belirtilmişse de bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığı, müvekkili şirket ile dava dışı sürücü arasında araç kiralama sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme ekte mahkemeye sunulduğu,

sözleşmede kiracının kazaya veya olaya karışması halinde, kimsenin kiraya verenden hak ve alacak talebinde bulunamayacağı, rücu dâhil hak ve alacaklardan yine kiracının sorumlu olacağı maddesi yer aldığı, Sigorta şirketinin rücu talep edebilmesi için kazanın sigortalının kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmesi gerektiği, davaya konu olayda müvekkili şirketin ne kastı ne de kusurunun olmadığı, müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı,

müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, usule ilişkin eksikliklerin tamamlanması akabinde davanın esası hakkında tahkikata geçilmesini, kazanın oluş şeklini ve maddi vakıaları dikkate alarak doğru ve isabetli bir değerlendirme yapabilecek nitelikte uzman bilirkişi kurulundan her iki araç sürücüsünün de kusurlarının tespiti için adli tıp kurumundan rapor alınmasını dosyanın meydana gelen kazanın münhasıran alkolün etkisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için konusunda uzman nörolog, trafik bilirkişisi ve hukukçu bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetine tevdii edilmesini,

kusur raporu ve yer verilen beyanlar doğrultusunda müvekkili şirket yönünden davanın esastan reddini, sorumlu sigorta şirketinin sorumluluğu kapsamında zararın tazminini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının davalı aleyhine başlatmış olduğu icra takibine davalı tarafın itiraz etmesi üzerine davalının itirazın iptaline ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Davacı taraf, davacı şirket nezdinde ... poliçe no ile 08/12/2022-08/12/2023 tarihleri arasında ZMMS ile davalı ...

Ltd tarafından sigorta ettirilen ... plakalı aracın ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini ... plakalı araçtaki değer kaybının davacı şirketten tahsiline yönelik olarak Sigorta Tahkim Komisyonunun ... esas ... karar sayılı kararı ile karar verildiğini bunun üzerine ...15 İcra Müd. ... esas sayılı dosyasına yapılan ödemelerin stopaj ile birlikte toplamda 24.353,74-TL ödeme yapıldığını sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olması ve kaza sırasında 1.23 promil alkollü olması ve ehliyetsiz olması sebebi ile davacı şirketin ödediği 24.353,74-TL tazminatı Sigorta Genel Şartları B.4/B ve B.4/C

gereğince davalıdan rucuen talep edebileceği bu tutarın rucusu için ... 29 İcra Müd.... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak davalı borcunun bu takibe itiraz ettiğini belirterek bu itirazın iptalini talep etmiştir.

... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının dosyamız davacısı ... Sigorta Şirketi borçlunun dosyamız davalısı ... Şirketi olduğu takibe dayanak borcun 24.353,74TL tutarlı asıl alacak ve bu faturaya işletilen 269,73lik faiz olmak üzere toplam 24.623,47-TL olduğu borcun dayanağının ise ... nolu poliçe kapsamında ödenen tazminatı rucuen tahsili talebi olduğu anlaşılmıştır.

...15 İcra Müd. ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklı ... dosyamız davacısı...sigorta şirketine karşı 9.296,78-TL değer kaybı 9.296,78-TL ilanlı vekalet ücreti 1.010,00-TL yargılama gideri ve işlemiş faizler olmak üzere toplam 20.335,59-TL takip çıkışı üzerinden icra takibi başlattığı icra takibinin dayanağının sigorta tahkim komisyonunun ... esas ... karar sayılı kararı olduğu anlaşılmıştır.

Sigorta tahkim komisyonunun ... esas ... karar sayılı kararının incelenmesinde dosyamıza konu kaza sebebi ile ... plakalı araç sahibinin davalı şirkete ait olan aracın ZMMS sigortacısı olan ... sigorta şirketinden değer kaybı bedelinin tahsiline yönelik talebi olduğu ve inceleme sonucunda 9.296,72-TL değer kaybının 30/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı ... 15 İcra Müd. ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde dosyamız davacısı ...Sigorta Şirketinin 03/11/2021 tarihinde 21.354,55-TL'lik ödemeyi icra dosyasına yapmış olduğu anlaşılmıştır.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda, ispat külfeti davacı taraf üzerinde olup, davacı taraf, davalı şirkete ait aracın karışmış olduğu kaza sebebi ile karşı tarafta bulunan araca yapmış olduğu ödemeyi davalı şirketten rucuen iade şartlarının oluştuğunu ve alacaklı olduğunu ispat etmek durumundadır.

Davacı vekili 11/04/2025 tarihli celse de KDV ve stopaj talepleri yönünden davadan feragat ettiğini beyan etmiştir.

Tarafların dosyaya sunmuş oldukları deliller ve dosya kapsamında bulunan bilgi belgeler ile birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti sunmuş olduğu raporda; ... plakalı aracın ...

ŞİRKETİ tarafından ... isimli şahısa 7 günlüğüne kısa süreli kiraya verildiği, ... plakalı aracın 30. sonucu kaza meydana geldiği, 2022 tarihinde dava dışı ... plakalı araç ile çarpışması Kazanın oluşumunda ... plakalı aracın kazanın oluşumunda %100 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı aracın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, Davacı ...Sigorta Şirketi tarafından... plakalı araç için hasar bedeli ve değer kaybı olarak 100.000,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı,

... plakalı araç sürücüsü ...'nin kaza esnasında yasal sınırın üzerinde 1,23 promil alkollü olması ve araç kullanmak için geçerli bir sürücü belgesinin bulunmaması sebebi ile davacı ...Sigorta Şirketinin davalı ... ŞİRKETİ'ne karşı rücu hakkı bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Şeklinde rapor ibraz etmiştir.

Davalıya ait aracın kaza anında sürücüsü konumunda olan kişinin ehliyetinin olmadığı ve alkollü olduğu anlaşıldığından bu durum bilirkişi raporu ile de anlaşıldığından sigorta genel şartları B4 maddesi gereğince davalıya ait aracın ZMMS sigortalısı olan aracın kazada karşı tarafa ait olan araç için ödemiş olduğu tazminatı araç maliki olan davalı şirketten rucuen talep edebileceği kanaatine varılmış davacı tarafın ...

15 İcra müd. ... esas sayılı dosyasına 03/11/2023 tarihine 21.354,55-TL ödeme yaptığı anlaşılmakla davacı şirketin yaptığı bu ödemeyi davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmış davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş taraflar arasındaki alacak likit olmayıp yargılama sonucunda ortaya çıktığından davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemiş reddedilen kısım yönünden ise davacının takip başlatmasında kötü niyetli olmadığı anlaşıldığından davacının kötü niyet tazminatı reddedilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalı Hakim · e-imzalı