İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/711 K.2024/710

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dilekçesinden özetle: Müvekkili ...nin yetkilisi ve tüm pay sahibi ... 24.04.2024 tarihinde vefat ettiği, muris şirket yetkilisi ve pay sahibi ardından mirasçı olarak reşit olmayan 2 çocuğu ve eşi kaldığı, dolayısıyla şirketin yeni pay sahipleri anne ve 2 çocuğu olduğu, mirasçılar tarafından ilgili şirketin tasfiyesi ve satışı için harekete geçildiği, bunun için öncelikle ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasından ...'ün mirasçısı 2 küçük çocuk için kayyım atanması talep edildiği, ardından kayyım talebi kabul olması ile birlikte şirketin tasfiyesi için harekete geçilmiş ve yine aynı dosyadan bu hususta yetki ve izin istendiği, ...ne ait ... Bankası ... Numaralı ...

Şubesinde çek hesabı olduğu görüldüğü, muristen kalan belgeler incelendiğinde ilgili çek koçanına rastlanmış ve olduğu gibi bankaya başvurulduğu, ancak banka tarafından yapılan inceleme sonrasında 1 adet, ... numaralı çek yaprağının, eksik olduğu tespit edilmiş ve bu çek yaprağı bulunmadan hesabın kapatılmayacağı belirtildiği, ancak hem muristen kalan bilgi ve belgelerde hem de şirketin tüm hesap, defter ve işlemlerinde ilgili çekin nerede kullanıldığına dair herhangi bir bilgiye rastlanmadığı,

bunun yanında ne murisin vefat etmeden önceki döneminde ne de vefatından sonra anılan çek yahut farklı bir borçtan dolayı müvekkili firmaya karşı başvuran hiçbir alacaklı da olmadığı, pek muhtemel ki muris tarafından söz konusu çek keşide edildikten sonra zayi olmuş, kaybedilmiş ve bir daha bulunamamış olabileceği, fakat gelinen bu nokta itibariyle müvekkil firmanın tasfiyesi ve banka nezdindeki hesabının kapatılması için ... Bankası ... Numaralı ...

Şubesi ... numaralı çekin müvekkili firmanın meşru hamilken zayi olduğunun tespiti gerektiği, söz konusu çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde çek karşılığının haksız olarak tahsil edilmesi tehlikesi ve bunun yanında şirketin mahkeme kararı uyarınca gerçekleştirilmesi gereken tasfiye işlemlerinin neticelendirilememesi söz konusu olduğu, bugüne kadar çeklerin bulunamadığı,

çekleri bulan veya çalan kişilere haksız bir şekilde tahsilini önlemek için mahkemeden çeklerin iptalini, bu talebin mahkemenizce kabul görmemesi halinde ise anılan banka hesabının kapatılması ve şirketin tasfiye işlemlerinin tamamlanması için ilgili çekin üçüncü bir kişiye verilmeden evvel kaybolduğunun tespitini talep etmek zarureti doğduğu, çeklerin bankaya ibrazı halinde tahsilin önlenmesi için teminatsız veya uygun görülecek bir teminat karşılığında ...Bankası ...

Şubesine ödemeden men talimatı verilmesine, Keşidecisi ... olan ... Bankası ... Şubesi, keşide yeri ... olan ... çek numaralı çekin iptaline mahkeme aksi kanaatte ise zayi olduğunun mahkemece tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

GEREKÇE

Dosyada yapılan incelemede davanın çek iptali davası olduğu ve davada HMK 316-322 maddelerince basit yargılama usulü uygulandığından ve HMK 321/1 maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verileceğinden ve dava dilekçesinin incelenmesinde davayı açan ... 'nin keşideci olduğu keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığından yapılan incelemede davacı şirketin iptalini istediği çekin ... Bankası keşide yeri ... olan ... çek numaralı ... Şubesinde bulunan çek olduğu, keşidecisinin davacı ... olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir(TTK m.652).

6102 sayılı TTK'nın 651/2. Maddesi gereğince kıymetli evrak zayi olduğu anda ancak çek üzerinde hak sahibi olan kişinin iptal davası açma hakkının bulunduğu keşidecinin çek iptal davası açma hakkının bulunmadığı (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 30/10/2013 tarih... esas ... karar sayılı ilamınında aynı yönde olduğu) anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.