İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/721 K.2026/274

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 25/11/2024 tarihli dilekçesinde özetle; temizlik görevlisi olarak çalışmakta olan ...'ün İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. Maddesi kapsamında emeklilik için istifa ederek kıdem tazminatı talep ettiğini, ...'ün kurum bünyesinde çalıştığı sürelere ait kıdem tazminatının hesaplanarak kendisine verildiğini, işçiye Kurum bünyesinde görev yaptığı 19.11.2009-04.08.2023 tarihleri arasındaki süre için ödenen damga vergisi dahil 254.610,00 TL tazminatın belirtilen sürede çalıştığı firmalardan sorumlu oldukları sürelere ait tutarları Kuruma ödemeleri gerektiğinin yazılı olarak talep edildiği,

bu firmalardan .. Tic. Ltd. Şti./ ve ...Tic. Ltd.

Şti. ve ...Şti. firmalarının çalıştırdıkları dönemlere tekabül eden tazminat tutarlarını kurumlarına ödediklerini, mezkur ödemeler neticesinde; bakiye 202.497,75 TL Kurum alacağının hükmen/icraen tahsili amacıyla yukarıda yazılı firmaların sorumlu oldukları sürelere ait tazminat tutarlarının rücuen tahsili için hukuki yollara başvurulması gerektiği, diğer firmalara sorumluluk tutarları ihtar edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapmadıklarını, alacağın tahsili amacıyla arabuluculuk bürosuna başvurduklarını, anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı kalması kaydı ile davanın kabulüne,

davalı firmalar çalışanı dava dışı çalışan ...'e ödenen toplam tutardan davalı firmaların sorumluluğundaki 202.497,75-TL ödemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 30.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihinden (16.08.2023) hesaplanacak avans faiziyle birlikte (davalı ... Şirketi yönünden 9.000,00-TL, davalı ... Şirketi. yönünden şimdilik 9.000,00-TL, davalı ... Şti. yönünden şimdilik 6.000,00-TL davalı ...

Şirketi yönünden şimdilik 5.000 TL, davalı ... Şirketi Yönünden şimdilik 1.000 TL) tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ile talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş olup, davalı ...

ŞTİ. vekili tarafından ibraz edilen 20/12/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ... tarafından ihale edilen hizmet alım işi kapsamında asıl işven davacı kurumun kısa süreli ihale alıcısı olduğunu, mahkemece müvekkil şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılması halinde bu sorumluluğun müvekkil şirketin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem ve o dönemde işçinin aldığı ücret ile sınırlı olması gerektiği durumun yasal mevzuat ve içtihatlarla sabit olduğunu, dava dışı işçinin gerçekte kesintisiz olarak ...'nin işçisi olduğunu, dava dışı işçi tüm çalışmasını ve mesaisini müvekkil şirkete değil işçisi olduğu ...'ye tahsis ettiğini,

tüm emir ve talimatları ...'den aldığını, bu durumda feshe bağlı hak ve alacaklardan ...'nin sorumlu olacağını, işçilik maliyetlerinin nasıl hesaplanacağı teklif fiyatına dahil edilecek ve edilmeyecek kalemler KİK ve tebliğlerinde Hizmet Alım İhalaleri Uygulama Yönetmeliğinde ve ilgili kamu kurumlarıyla (...) yapılan hizmet alım sözleşmelerinde açık olarak düzenlendiğini, belirtilen yasal düzenlemelerin ve sözleşmelerin hiçbirinde kıdem tazminatını teklif fiyata dahil edilecek kalemler arasında belirtilmediğini,

personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalesi kapsamında istihdam edilen personellerin kıdem tazminatlarının ihale teklif fiyatlarına dahil edilmediğini, müvekkil şirketin dava dışı işçi ve diğer işçilere ödemesi gereken ve asıl işveren ...'den almış olduğu bütün ödemeleri yaptığını, dava konusu talepler açısından zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının müvekkil şirketten talep edebileceği hiçbir hak ve alacağının olmadığını, açıklanan nedenlerle davacının haksız ve hukuka aykırı davasının müvekkil şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar; ... Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketi ile ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ; dava dışı şahsa yapılan işçilik alacağı ödemesinin davalılardan rüruen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizin 03/03/2025 tarihli celsesinde, dosyanın re'sen seçilecek borçlar hukukunda uzman nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdine karar verilmiştir. Bu doğrultuda, Mahkememizce re'sen seçilen borçlar hukukunda uzman nitelikli bilirkişi ... görevlendirilmiş ve dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememiz dosyasına Borçlar hukukunda uzman nitelikli bilirkişi ... tarafından sunulan 30/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dışı işçinin toplam 5054 günlük çalıştığının tespit edildiği, Mahkemece davacı kurum tarafından ödenen tutarın tamamından davalıların sorumlu olduğuna kanaat getirmesi durumunda ... Şti.'nin 3.085,15 TL, ...Şti.'nin 47.839,78 TL, ... Şti.'nin 45.555,97 TL, ... Ltd. Şti.'nin 46.677,84 TL, ... Şirketi'nin 18.951,61 TL, Mahkemece davacı kurum tarafından ödenen tutarın yarısından davalıların sorumlu olduğuna kanaat getirmesi durumunda ... Şti.'nin 1.542,57 TL, ... Ltd. Şti.'nin 23.919,89TL, ... Şti.'nin 22.777,99 TL, ... Şti.'nin 23.338,92 TL ve ... Şirketi'nin 9.475,80 TL ödemesi gerektiği sonucuna vardığı anlaşıldı.

Mahkememizin dosyasına Borçlar hukukunda uzman nitelikli bilirkişi ... tarafından ibraz edilen 16/12/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Mahkemece davacı kurum tarafından ödenen tutarın tamamından davalıların sorumlu olduğuna kanaat getirmesi durumunda ... Şti.'nin 3.085,15 TL, ...Şti.'nin 47.839,78 TL, ...Ltd. Şti.'nin 45.555,97 TL,... Şti.'nin 46.677,84 TL ve ... Şirketi'nin 18.951,61 TL ödemesi gerektiği, mahkemece davacı kurum tarafından ödenen tutarın yarısından davalıların sorumlu olduğuna kanaat getirmesi durumunda ise ...Şti.'nin 1.542,57 TL, ... Ltd. Şti.'nin 23.919,89TL, ... Şti.'nin 22.777,99 TL, ...Tic. Ltd. Şti.'nin 23.338,92 TL ve ... Şirketi'nin 9.475,80 TL ödemesi gerektiği sonuç ve kanaatine vardığı anlaşıldı.

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 06/01/2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna istinaden ıslah talebinin kabulü ve davanın kabulüne, davalı firmalar çalışanı davadışı çalışana ödenen toplam tutar olan ve davalı firmaların sorumluluğundaki 202.497,75 TL ödemenin ıslah ettiğimiz bedel üzerinden. 53.520,22 TL'sinin davalı ... Şirketi'nden, 58.794,67 TL 'sinin davalı ... Şirketi'nden, 61.742,16 TL 'sinin davalı ...

ŞTİ. (...ŞTİ'ni birleşme yoluyla devralan)'nden, 24.459,00 TL'sinin ...Şirketi(eski ... ŞTİ.)'nden, 3.981,70 TL'sinin ...LTD. ŞTİ. (Eski Ticaret Unvanı: ...ŞTİ.)'nden müvekkil Kurumca dava dışı çalışana yapılan ödeme tarihinden (16.08.2023) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmesinde kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş, yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı husus ihtilaf konusu değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı TİP sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanun'a göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işveren işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve tercihlerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde iş yeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devri edildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemli orantılı olarak yüklenici işverene karşı sorumludur. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyette yapılan ödemeler de aynı esasdan yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Somut olayda 1475 Sayılı mülga İş Kanununun yürürlükte bulunan 14. maddesi kapsamında emeklilik için istifa ederek kıdem tazminatını talep eden ...'e davacı kurum bünyesinde çalıştığı sürelere ait kıdem tazminatı hesaplanarak ödendiği,

taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri uyarınca her türlü işçilik ve sosyal güvenlik haklarının yüklenici firmaların sorumlu olduğu kurumun bu alacaklardan sorumlu olacağına dair açık bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından davalı firmaların kendi dönemlerindeki çalışma süresi ile orantılı olarak sorumlu olacakları, bu doğrultuda bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden .... Şti.'nin 3.085,15 TL, ...

Şti.'nin 47.839,78 TL, ...Şti.'nin 45.555,97 TL, ... Tic. Ltd. Şti.'nin 46.677,84 TL ve ... Şirketi'nin 18.951,61 TL sorumlu olduğu tespitlerine yer verildiği, anılan tespitlerin denetime elverişli ve Yargıtay içtihatları ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınarak, aynı yönde yapılan ıslah doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip · E-imzalıdır Hakim · E-imzalıdır