İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/822 K.2025/237

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının şirketinde bulunan çeklerin şirket muhasebesinde kaybolduğunu, ...Bankası A.Ş. ...Şubesi ne ait; AŞ ... TİC. A.Ş. tarafından keşide edilmiş ... Hesap nolu ... ve ... Çek numaralı çeklerin müvekkilin rızası dışında elinden çıktığını çeklerin kaybolduğunu, müvekkilinin kaybettikleri çeklerin üçüncü kişilerin tahsilini önlemek için tedbir amaçlı çek üzerine ödeme yasağı konulması ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Dava; zayi olan kıymetli evrakın iptali (çek iptali) istemine ilişkindir.

Türk ticaret Kanunu'nun 818/s maddesi uyarınca poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır. İlgili yasal düzenlemelere göre iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki ödemekten menedilmesini ve çekin iptal edilmesini isteyebilir.

Çeki eline geçiren kişi bilinmez ve ilan süresi içinde çek üçüncü kişiler tarafından sunulmaz ise çekin iptaline karar verilir. Anılan yasa hükmü uyarınca, kambiyo senetlerinin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.

Davacı dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir.

Mahkememizce ilan yazısı yazılmış, ...Bankası A.Ş. ... Şubesi ne ait; Aş ...Tic. A.Ş. tarafından keşide edilmiş ... Hesap nolu ... ve ... Çek numaralı çekler için ilanların yapıldığına ilişkin sicil gazeteleri dosyamız içerisine alınmıştır.

Dava konusu çek olan; ... Bankası A.Ş. ...Şubesi ne ait; Aş... Tic. A.Ş. tarafından keşide edilmiş ... Hesap nolu ... ve ... çek numaralı çeklerin ibraz edilmediği, yapılan ilanlar sonucunda mahkememize sunulmadığı, üçüncü kişilerce bir itiraz ileri sürülmediği, yasal ilan sürelerinin dolduğu ve çeklerin muhatap bankaya ibraz edilmediği görülmüştür. Hukuksal durum bu olunca işbu çekler yönünden zayii nedeniyle iptallerine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.