İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/241 K.2025/228

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...vekili sunduğu dava dilekçesinde: ... Katcı Koli iş yerinin sahibi olduğunu, 5 adet ..., ..., ..., ..., ... numaralı çek yaprağının kayıp olduğunu belirterek iptal edilmesini talep ve dava etmiştir. Dava, zayi olan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin : ... Esas ... Karar sayılı kararında "Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1. maddesinin atfı ile 757 vd maddeleri gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir.

Mahkemece davacının çekin keşidecisi olduğu ve keşidecinin çek iptali davası açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığı ve iptali istenen çek yapraklarının boş olması sebebiyle çek vasfını- kıymetli evrak vasfını taşımadığı, işbu hali ile dava açılmasında hukuki yararının da bulunmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı...vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir.

Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır. Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.

Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır. Keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.

Bu sebeplerle ilk derece mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı...vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir."belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı...tarafça iptali istenilen çek yapraklarının davacının hesabına ait olduğu, çek iptali davasının keşideci tarafından açılamayacağı, yetkili hamil tarafından açılabileceği, yine somut olayda iptali istenilen çek yapraklarının boş olduğu, düzenlenmediği, keşide edilmediği, bu haliyle boş çek yapraklarının kambiyo senedi vasfını taşımadığı bu nedenle iptal talebinde bulunulmasında davacının hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı...tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı...tarafından yatırılan avanstan arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır