İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/618 K.2026/253

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacıya ait ... plakalı aracın ... numaralı ve 20/08/2024 - 20/08/2025 vade tarihli kasko poliçe kapsamında ...

A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, davacıya ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında 10.11.2024 tarihinde ... ili ... ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza sebebiyle davacıya ait aracın ciddi derecede hasar gördüğünü, bu hasar sonucunda kasko poliçesi kapsamında hasar dosyası açılarak araç onarımı tamamlandığını, ancak kasko eksper raporundan da görüleceği üzere KDV dahil edilmeyerek davacının mağdur edildiğini, yapılan işçilikler ve parça masraflarına KDV dahil edilmeden eksik ödeme yapıldığını, bunun üzerine kasko sigortacısı olan ...

A.Ş.'ne işbu talebi içeren başvuru yapıldığı ancak yasal süresinde cevap verilmediğini, ardından ticari dava şartı arabuluculuk kapsamında ....

Arabuluculuk Bürosunda...numaralı dosya kapsamında görüşmeler yapıldığı ancak bir sonuç alınamayarak anlaşmama şeklinde sonuçlandığını, en nihayetinde davayı açtıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı saklı kalmak kaydıyla ve belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100,00 TL bakiye hasar onarım bedeli tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davanın esasa girilmeksizin usulden reddini, usule ilişkin itirazların kabul görmemesi durumunda deliller toplandıktan sonra dosyanın konusunda uzman bilirkişilerce incelenip davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin 11/03/2026 tarihli duruşmada hazır olmadığı görülmüştür. Davalı vekili duruşmaya katılarak davayı takip ettiğini bildirmiş, bilirkişi incelemesi yapılabilmesi için gerekli ücretin davacı tarafından yatırılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının maliki bulunduğu ... plakalı aracın hasarlanmasına karşılık davalı kasko sigortacısının eksik ödemesinden kaynaklı bakiye hasar bedelinin davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda uyuşmazlık, davacıya ait ... plakalı araç ile ... plakalı aracın 10/11/2024 tarihinde kaza yapması sebebiyle davacının aracının kasko sigortacısı olan davalıdan bakiye hasar onarım tazminatı alacağının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Dosyada 21/11/2025 tarihli duruşmanın 3 nolu ara kararında dosyanın bir sigortacı ve bir otomotiv bilirkişisine tevdi ile, tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılıp, Davacıya ait ... plakalı araç ile ... plakalı aracın 10/11/2024 tarihinde kaza yapması sebebiyle davacının aracının kasko sigortacısı olan davalıdan bakiye hasar onarım tazminatı alacağının bulunup bulunmadığı hususunda rapor düzenlemelerinin istenilmesine, bilirkişiler için ayrı ayrı 7.000,00-TL olmak üzere toplam 14.000,00-TL'nin davacı vekili tarafından mahkememiz veznesine 2 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına,

bilirkişi ücreti yatırılmadığı takdirde, bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının işbu duruşma zaptının tebliği ile ihtarına, karar verilmiş 21/11/2025 tarihli duruşmaya katılan davacı vekiline ihtarat yapılmış ve davacı vekili bilirkişi ücretini dosyaya yatırmamıştır.

Bilirkişi ücreti HMK 324 kapsamında delil avansı olup HMK 324/1 maddesinde tarafları ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı verilen kesin süre içerisinde yatırmak zorunda olduğu belirtilerek HMK 324/2 maddesinde ise tarafların avans yükümlülüğünü yerine getirmezse delil ikamesinden vazgeçmiş sayılacağının hüküm altına alındığı anlaşılmıştır.

HMK 94/2 maddesinde hakimin tayin ettiği sürenin kesin olduğunu bildirip kesin süreye konu işlemi duraksamaya yer vermeden açıkladığı ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarının açıkça tutanağa geçirildiği durumlarda HMK 94/3 maddesi gereğince kesin süre içerisinde yapılması gereken işlemi süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkının ortadan kalkacağı hüküm altına alınmıştır.

Davacı vekiline 21/11/2025 tarihli duruşmada usulune uygun kesin süre verilmiş ve her bilirkişi için ne kadar ödeme yapacağı bu ödemeyi hangi sürede yapacağı bu ödemeyi süresinde yapmazsa yaptırımının ne olacağı usulune uygun olarak ihtar edilmiş davacı vekili buna rağmen kendisine verilen kesin sürede bilirkişi ücretini yatırmadığından HMK 324/2 maddesi gereğince davacının bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmesi karar verilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir. Gider avansı davacının dava dilekçesine göre hesaplanıp alınan avanstır. Ayrıca HMK. 324.maddesinde delil ikame avansı düzenlenmiştir. HMK.nın 324.maddesinin 2.fıkrasına göre, taraflardan biri avans yükümlülüğünü yerine getirmezse diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde talep olunan bu delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Mahkemece avans yatırılmayan delil ileri sürülmemiş gibi davanın esası hakkında karar verilir.

Yerleşik yargıtay uygulamasında davanın da uzamasına sebep olmadığı durumlarda davacının delil avansını süresinden sonra yatırması durumunda bilirkişi incelemesi yapılabileceği belirtilmişken dosyamızda davacı tarafa 21/11/2025 tarihli celsede 2 haftalık kesin süre verilmiş olup davacı taraf kendisine verilen sürede bilirkişi ücretini yatırmadığından ve ispat külfeti davacı yan üzerinde olduğundan davacı taraf davasını ispatlayamamıştır. Bu sebeple davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır