İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/769 K.2025/706

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; davacı sıfatıyla kendisine ait ... şubesinde bulunan hesaptan keşide edilmiş.

300.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 25.02.2023 tarihinde düzenlenen çekin 25.04.2023 vade tarihi ile lehtar ...'a elden teslim edildiğini, söz konusu çekin, lehtar ... tarafından kendisinden elden tahsil edildiğini, çekin aslının tahsilat sonrası geri alınmışken evde pantolon cebinde çamaşır makinesinde yıkama sonucunda tamamen tahrip olduğunu ve parçalanarak kullanılamaz hale geldiğini, (zayi olduğunu) çekin aslının şu an mevcut olmadığını, çekin bedeli ödenmiş ve çekin aslı zayi olmasına rağmen, muhatap bankanın (...) sisteminde bu çekin hâlâ “açık” olarak göründüğünü ve bu durumun,

davacının banka hesabını kapatmasına engel teşkil ettiğini, banka şubesinin, hesabın kapatılabilmesi için mahkemeden alınmış bir “çek iptali (zayi) belgesi” talep ettiğini, çek bedelinin zaten ödenmiş olduğu ve çekin aslının fiziksel olarak yok olduğu için, üçüncü şahıslar nezdinde herhangi bir hak iddiası veya kötü niyetli kullanım riskinin bulunmadığını bu nedenle, Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 784 ve devamı maddeleri uyarınca, zayi olan çekin iptali için hasımsız olarak bu davayı açma zaruretinin doğduğunu bildirerek izah edilen nedenlerle;

banka hesabının kapatılmasına engel teşkil eden zayi durumun çözümlenmesi adına, bilgileri belirtilen 1028743 numaralı çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini, iptal kararının usulüne uygun olarak Resmi Gazete'de ilanına, ilan süresi sonunda herhangi bir itiraz olmazsa kesin iptal kararının verilmesine, kararın bir örneğinin ... 211 Şubesi'ne tebliğine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dosyada yapılan incelemede davanın çek iptali davası olduğu ve davada HMK 316-322 maddelerince basit yargılama usulü uygulandığından ve HMK 321/1 maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verileceğinden ve dava dilekçesinin incelenmesinde davayı açan ... 'in keşideci olduğu keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığından yapılan incelemede davacının iptalini istediği çekin ....

Şubesi, ... çek numaralı, 25.04.2023 vade tarihli, 300.000,00 TL bedelli, 25.02.2023 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çekin keşidecisinin ... olduğu anlaşılmıştır. TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir(TTK m.652).

6102 sayılı TTK'nın 651/2. Maddesi gereğince kıymetli evrak zayi olduğu anda ancak çek üzerinde hak sahibi olan kişinin iptal davası açma hakkının bulunduğu keşidecinin çek iptal davası açma hakkının bulunmadığı (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 30/10/2013 tarih ... esas ... karar sayılı ilamınında aynı yönde olduğu) anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır