İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1165 K.2018/240

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın 09/10/2011 günü araç trafiğine kapalı tramvay durağında karşıya geçerken Davalı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile kendisine çarptığını, bu kaza nedeniyle müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, Davalılardan ...'nın kazaya karışan ... plakalı aracın maliki olduğunu, dava sonuçlanıncaya kadar ...'ya ait ... plakalı araç hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, anılan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının davalılardan ...Sigorta A.Ş tarafından yapıldığını, müvekkili ... için 60.000,00 TL manevi tazminat,

...'ın çocukları olan ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminat, ...'ın eşi olan ... için 2.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... 08/10/2014 tarihli cevap dilekçesi ile; kendi sevk ve idaresinde bulunan ... Plakalı ticari araca aldığı iki bayanı hastaneye yetiştirmek için tramvay yolunu kullandığını, araç hızının en fazla 40 km olduğunu, kazazede davacıyı gördüğünde frene bastığını ancak havanın da yağmurlu olması sebebiyle aracın kaydını ve davacı ...'a çarptığını, kaza sonrasında davacıyı hemen hastaneye ulaştırdığını, kaza tarihi itibariyle üzerinden üç yıl geçmesi nedeniyle zaman aşımı talebinin ve davacı ile uzlaşma taleplerinin olduğunu bildirmiştir.

Davalı ...Sigorta A.Ş vekilinin 14/10/2014 havale tarihli cevap dilekçesi ile; davaya karışan aracın müvekkili şirket tarafından sigortalı olduğunu ancak manevi tazminat taleplerinden sorumlu olmadıklarını, müvekkili şirketin ZMMS poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, masraf ve vekalet ücreti sorumluluklarının da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu kazada araç maliki olarak tehlike sorumluluğu ilkesince sorumluluğunun bulunmadığını, asil kusurun araç şoföründe olduğunu, kaza mahallinin tramvay geçidinde olduğu ve araç trafiğine kapalı olduğu mevcut yolun yaya geçişine açık olup olmadığının tespiti için keşif yapılarak kusur oranlarının belirlenmesi için bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, müvekkilinin ekonomik durumunun davacı taleplerini karşılayacak mahiyette olmadığını, müvekkilinin kusursuzluğunun tespiti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Trafik kayıtları, hasar dosyası, Gaziosmanpaşa ASCM'nin ... esas sayılı dosya örneği, tıbbi tedavi evrakları celbedilmiş, davacı ...'ın maluliyetine ilişkin ATK raporuanımış, davanın tarafı olan gerçek kişilerin sosyal ve ekonomik durum araştırma tutanakları celbedilmiştir. Davacılar vekilince 15/03/2018 tarihli celsede; ... yönünden maddi tazminat talep etmediklerini, dilekçeye sehven yazıldığını, sadece ... yönünden maddi tazminat taleplerinin olduğunu, bu talepten de feragat ettiklerini, maddi tazminat davası yönünden yargılama gideri, vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını, manevi tazminat talebinin kabulünü talep ettiklerini beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 49 maddesi kapsamında haksız fiil failine, 2918 Sayılı Kanun'un 85 maddesi kapsamında işletene ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 ve devamı maddeleri ile 97 maddesi kapsamında, zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yönelik maddi tazminat; ve 6098 Sayılı Kanunun 56/1,2 ve 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi kapsamında haksız fiil faili ve işletene yönelik manevi tazminat talepli eda davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu kazada tarafların kusur durumlarının ne olduğu, maddi ve manevi tazminat talep edebilme şartlarının oluşup oluşmadığı, tazminat tutarının ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.

6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:

"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."

6098 Sayılı Kanunun 56 maddesi uyarınca bedensel zarar uğrayan kişinin ve yakınlarının olayın özelliklerine göre manevi tazminat talep hakkı mevcuttur.

Anılan düzenlemeler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde. Gaziosmanpaşa ... ASCM'nin ... esas sayılı dava dosyasında alınan 11/12/2014 havale tarihli bilirkişi raporuna göre, dava konusu kazanın meydana gelişinde ... plakalı araç şoförü davalı ...'nun asli davacı yaya ...'ın tali kusurlu oldukları, kaza nedeniyle yaralanan davacı ...'ın geçici iş göremezlik süresinin 9 ay, sürekli iş göremezlik oranının %7,2 olduğu,

davacıların maddi tazminat taleplerinden feragat ettikleri, manevi tazminat talepleri yönünden davaya devam ettikleri anlaşılmakla, dava konusu kazadaki kusur durumu, kaza nedeniyle davacının vücudunda meydana gelen yaralanmanın niteliği, iyileşme süresi tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağı ilkesi göz önünde bulundurularak, 6098 Sayılı Kanunun 49 ve 56 maddeleri ile 2918 Sayılı Kanunun 85 maddesi kapsamında davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hküm tesis edilmiştir.

HARÇ BEYANI /

1.315,00.-TL PEŞİN HARÇ 1.229,58.-TL KARAR HARCI / 85,42.-TL İADE HARÇ

DAVACI GİDERLERİ /

29,00.-TL BAŞVURU VE VEKALET · 372,00.-TL POSTA MASRAFLARI / · 401,00.-TL TOPLAM