İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/53 K.2018/241

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkilinin davalı ile bayilik sözleşmesi bağıtlandığını ve 13/08/2010 tarihli sözleşmenin teminatı olarak davalıya 50.000,00 TL bedelli bir adet çek verildiğini, çekte keşide tarihinin ve yerinin boş olarak bırakıldığını, davalı firmanın hatası nedeniyle sözleşmede sorunlar yaşandığını ve sözleşmeye son verilip, çekin iadesinin istenildiğinin, müvekkilinin davalıdan 6.913,63 TL alacaklı olup, istenilmesine rağmen bu alacağında ödenmediğini belirterek bu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitini aleyhinde yapılan takibin iptalini karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesini doğrulamış, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan ediminin yerine getirdiğini, davacıya fazlasıyla ürün sevkiyatı yapıldığını, sözleşmede cari hesap borçları ödenmemesi halinde anılan çekin tahsile konulacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin davacıdan çek tutarının çok üzerinde alacağının bulunduğunu ve müvekkili şirketin ticari defterlerini kesin delil olacağının kararlaştırıldığını, davacı tarafın şikayeti üzerine Elazığ CBS nın ... soruşturma numaralı dosyasında yürütülen soruşturmanın takipsizlikle sonuçlandığını,

davacıya yapılan ürün sevkiyatından dolayı 15/03/2011 tarihli 57.829,59 TL lik fatura gönderildiğini ve kayıtlara işlendiğini, buna rağmen ödeme yapılmadığını, teminatın da yetersiz kaldığını takibin yerinde olup, davacının kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddine ve %40 dan az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini istemiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; İİK.nun 72. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, davacının davalıya icra takibine dayanak alınan çekden dolayı borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

İİK.nun 72/1. maddesi gereğince; borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için menfi tespit davası açabilir. Anılan yasanın 72/7. maddesi gereğince de; takibe itiraz etmemiş veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren 1 yıl içinde genel hükümler kapsamında paranın geri alınmasını isteyebilir.

Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası kapsamından, hükmün istem bölümünde belirtilen keşidecisi davacı olan 50.000,00 TL bedelli 30/04/2011 tanzim ve vade tarihli ... bank ... şubesinden keşide edilen ...seri nolu “Çek” dayanak alınarak, davacı şirket hakkında davalı şirket tarafından toplam 55.724,03 TL tutarındaki varlığı ileri sürülen alacağın ödetilmesi istemiyle, kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.

İcra takibine dayanak alınan çekin 6102 Sayılı TTK.nun 796.. maddesi hükmünde öngörülen ibraz süresi içinde davalı şirket tarafından ibraz olunduğu, banka yükümlülük tutarının tahsil edildiği 49.345,00 TL sı için karşılıksız kaldığı tespit edilmiştir.

Taraflarca gösterilen deliler toplanmış, takip dosyası, bayilik sözleşmesi, düzenlenen fatura örnekleri, hesap ektresi örneği getirtilerek dosya içine alınmış, taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtları üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılmasına karar verilmiştir.

Davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için Elazığı ... Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılmış ise de; yapılan tebligata rağmen ticari defterlerini süresi içinde sunmadığından inceleme yapılmaksızın talimat evrakı iade edilmiştir.

Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi konusunda Bursa ...

Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 22/09/2015 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin 2010 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun düzenlendiği, yevmiye defterinin kapanış olayının yaptırılmadığı, ticari defterlerine göre, davalı tarafından davacı adına toplam 156.280,49 TL tutarında alış faturasını düzenlendiği, davacı tarafından da davalı adına toplam 72.099,55 TL tutarında fatura düzenlendiği, 04/09/2010 tarihinde düzenlenen ve tarafların imzasını içeren tutanağa göre; dava konusu çekin teminat çeki olarak verildiği,

alınan malların ve yapılacak alışverişten doğan borçların teminatını oluşturmak üzere bu çekin alındığı, davalı cirosu ile 3. Kişilere ibraz edilen çekin 02/05/2011 tarihinde bankaca "karşılığı yoktur" kaşesinin vurulduğu, davacının ticari defterlerine göre; davalıdan 6.913,63 TL alacaklı bulunduğu tespit edilmiştir.

Taraflarca yürütülen ticari ilişkide varlığı iddia edilen 6.913,40 TL tutarında cari hesap alacağının tahsili için davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takibe geçildiği, itiraz üzerine açılan davada Bursa... Sulh Mahkemesinin ...

Esas ... karar sayılı kararı ile davalının takip dosyasındaki itirazının 6.913,40 TL alacak için iptaline ve inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verildiği, bu kararın 25/12/2017 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir. Taraflar arasında görülen davada verilen bu karar ile davalının davacıdan alacağının bulunmadığı, her iki tarafın ticari defter ve kayıtları ile ödeme belgelerinin değerlendirilmesi sonucunda, davacının davalıdan alacaklı bulunduğu tespit edilmiştir.

Anılan dosyada Elazığ ...

Sulh hukuk Mahkemesi aracılığıyla davalı şirketin 2010 ve 2011 yılı ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmış, davalı İmes şirketinin davacı Günsa şirketinden 2011 yılı sonu itibariyle 129.953,60 TL alacağı göründüğü, bu alacaklar için tahsil edilen çeklerin kayıtlarda yer almaması nedeniyle bu bakiyenin oluştuğu, davalı şirket kayıtlarının yetersizliği nedeniyle kesin bir rakam belirlenemediği, ve mutabakat yapılmadığından davalı şirketin alacağının tespitinin yapılamadığı belirlenmiştir.

Her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının birlikte irdelenmesi sonucunda düzenlenen 21/10/2014 tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturaların 156.280,49 TL olarak her iki taraf defterinde kayıtlı olduğu, yapılan ödemelerin değerlendirilmesinden sonra, davacının davalıdan cari hesap alacağının bulunduğu, davamıza konu olan çekinde takip dosyasında ödendiği belirtilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve Bursa ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında taraf şirketleri ticari defter ve kayıtları üzerinde düzenlenen bilirkişi raporlarına göre; davacı şirketin takip tarihi itibarıyla davalı şirkete borçlu olmayıp, alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporu yerinde görülerek hükme dayanak alınmıştır.

İddia, savunma, dosya içeriği deliler ve alınan bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında bağıtlanan 13/08/2010 tarihli "bayi distribütör sözleşmesi," uyarınca davacı şirketin davalı şirketin bayiliğini üstlendiği ve 04/09/2010 tarihli tutanağa göre; alıcı Günsa'ın satıcı İmes şirketine olan cari hesap borcunun ödememesi halinde ... Bank ... şubesine ait ... nolu çekin bankaya ibraz edilerek karşılığının alınacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda dava ve takip konusu olan çekin bayilik sözleşmesinin teminatı olarak düzenlendiği, davacının oluşacak cari hesap borcunun davalı tarafından tahsil edilememesi halinde çekle ilgili olarak işlem yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Başka bir anlatımla dava konusu çekten dolayı tahsil ve takip isteğinde bulunulabilmesi için davacının davalıdan çek tutarını aşan miktarda alacağının bulunması gerekmektedir.

Dosya içinde toplanan delillere göre; davacı şirketin davalı şirkete borcu olmayıp, alacaklı bulunduğu ve Bursa ... Sulh Hukuk mahkemesinin kesinleşen ... Esas ... karar sayılı kararına göre; davacının davalıdan 2010 ve 2011 yılları arasında yürütülen ticari ilişki sonucunda 6.913,40 TL tutarında cari hesap alacağının bulunduğu belirlenmiştir.

Saptanan durum bu olunca, teminat olarak alındığı çekişmesiz bulunan dava ve takip konusu çekten dolayı davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığı, bu nedenle teminat çekinin tahsil koşullarının oluşmadığı, takip dosyasında dava konusu çeke mahsuben davacı tarafından 31/10/2012 tarihinde 68.112,03 TL tutarında ödeme yapıldığından bu tutarın davalıdan istirdadı gerektiği sonuc ve kanaatine varılarak aşağıdaki biçimde hüküm kurulmşutur.

Davalı şirketin Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında, takibe dayanak alınan teminat çekinden dolayı davacı şirketten alacağı olmadığı halde takibe geçildiği ve takibinde kötü niyetli olduğu kanıtlandığından İİK. 72/4 maddesi gereğince takdiren takip konusu tutarın (55.724,03 TL) nin %40 oranında kötü niyet tazminatının davacı yararına davalıdan tahsili gerektiği sonucuna varılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

HARÇ BEYANI /

4.652,73- TL. KARAR HARCI 742,50- TL. PEŞİN HARÇ 3.910,23 -TL. KALAN HARÇ

DAVACI GİDERİ /

763,80 TL İLK GİDER · 400,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ · 485,00 TL POSTA MAS. · 1.648,80 TL TOPLAM