KÜNYE
T.C. İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Karar tarihi
- 7 Aralık 2021
- Esas no
- 2020/51 Esas
- Karar no
- 2021/825
- Dava
- Alacak
- Dava tarihi
- 02/05/2011
Karar Metni
5.197 kelime·26 dk okuma·4 bölüm
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin yaklaşık 40 yıldır davalı şirketin bayiliğini yaptığı davalı şirkete çek keşide edilip faturaların ticari defterlere işlenmesine rağmen fatura konusu malların teslim edilmediğini, buna rağmen çek ve fatura bedellerinin ödendiğini, bu nedenle müvekkili şirket tarafından bayilik sözleşmesinin feshedildiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan 21 adet fatura muhteviyatı malların davalıdan teslim edilmemesi nedeniyle 18.203.000,00.-TL 'nin tahsili için bu davanın açıldığını, fesih sonucunda davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine ...
3. İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... esas sayılı dosyaları ile icra takibine geçildiğini, tasarrufun iptali davalarının açıldığını, suç duyurusu üzerine Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanıp berat ettiklerini, müvekkilinin fiilen iflas aşamasına geldiğini, davaya konu yapılan faturaların içeriğinde "bu fatura muhteviyatı mallar daha sonra sevkedilecektir." şerhi bulunduğunu, fatura konusu ürünlerin teslim edilmediğini, bu şerhtende açıkça anlaşıldığını, teslim edilecek faturalarda irsaliye olmadığını, şöfor imzası dahi bulunmadığını, bunun ön satış niteliğinde olduğunu, davalının ürün teslimini kanıtlaması gerektiğini,
bu nedenle müvekkilinin ödediği bedelin iadeyi hak kazandığını, davalının ayrıca 2.000.000,00.-TL teminat mektubunu da haksız şekilde nakde çevrildiğini belirterek ödenen bedelin iadesi için şimdilik 5.000,00.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline , teminat mektuplarının nakde çevrilmesi nedenmiyle şimdilik 5.000,00.-TL'nin davalıdan tahsiline, %40 oranında icra inkar tazminatına hükmolunmasına, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasını istemiştir.
Asıl davada davacı vekili 17.6.2014 tarihli ıslah dilekçesinde ; netice-i talebinin 12.900.000,00.-TL olarak arttırılmış ve sonuç olarak 12.910.000,00.-TL'nin fatura tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında dava dilekçesinde ve özetle.
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile,müvekkilinin akaryakıt dağıtım şirketi olan davalı ...Ş.'nin 40 yıldır bayiiliğini yaptığını, davalı şirkete çek keşide edilmiş olmasına ve faturalar ticari defterlere işlenmesine rağmen müvekkiline fatura konusu malların teslim edilmediğini, bu sebeple müvekkilinin bayilik sözleşmesini fesih ettiğini, fesih sonucu davalının müvekkili aleyhine ...
3.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin icra tikibine konu olan çek bedelleri karşılığı olan akaryakıt davalı şirketten teslim almadığını, davalı şirketin keşide ettiği faturalar incelendiğinde fatura muhteviyatında bu malların daha sonra teslim edileceği şerhinin düşüldüğünün açıkça yazılı olduğunu, müvekkilinin bu faturaları ticari defterlerine işlediği için davalı şirkete borçlu göründüğünü, oysa faturaların muhteviyatı incelendiğinde faturaya konu malların dava sonra teslim edileceğinin belirtildiğini, gerçekte bu malların müvekkiline teslim edilmediğini,
malların daha sonra teslim edileceği şerhi olduğundan davalının malların teslim edildiğini ispatlamak zorudunda bulunduğunu, ayrıca faturalarda akaryakıtı teslim alan plaka ve ön imza sutunlarında "ön satış " ibaresi bulunduğunu, ifa edilmeyen bir satışın söz konusu olduğunu, müvekkilinin bahsi geçen icra takibine konu edildiği üzere davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını beyanla, müvekkili şirketin ... 3.İcra Müdürlüğünün ...
E sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesini talep etmiş, ayrıca davalı şirkete vermiş olduğu toplam 2.000.000TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrilmesine rağmen bu bedel için düşüm yapılmadan çeklerin tamamı icra takibine konulmakla da, bu bedellerin alacaktan mahsup edilmemesinin hukuka aykırı olduğundan dolayı borçlu olmadığının tespiti ile, davalı tarafın %40icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 02.01.2013 tarihli harç tamamlama dilekçesi ile, toplamda 4.951.180.-TL için borçlu bulunmadığını tespitini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; talep edilen 18.203.000,00.-TL bedel üzerinden harcın tamamlanması gerektiği, dava dilekçesinde bahsedilen 21 adet faturaya konu ürünlerin davacıya teslim edildiğini, bu faturaların 2005-2007 yılları arasında düzenlendiğini, yaklaşık 6 yıl sonra dava açılmasının kötü niyetli olduğunu, İİK.nun 72/7 maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçirildiğini, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini , davacı şirket hakkında ...
3. İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... Esas sayılı dosyaları ile yapılan takiplerin kesinleştiğini, teminat mektubunun nakde çevrilip davacı borcundan düşümünün yapıldığını, takiplerin semeresiz kalması nedeniyle tasarrufun iptali davalarının açıldığını, kabulü yönünde karar verildiğini ve kesinleştiğini, davacı iddialarının doğru olmadığını, sürenin geçirildiğini belirterek davanın usulden ve esasdan reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında cevap dilekçesinde ve özetle. Davalı vekili vermiş olduğu 12.09.2011 tarihli cevap dilekçesi ile, ...
3.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına dayanak çeklere ilişkin düzenlenen faturalara konu malların davacıya teslim edildiğini, müvekkilinin bayilerine mal tedarik ederken bazı zamanlarda ise ıskontolu önsatışlar yaptığını, bu durumda düzenlenen faturalarda önsatış ibaresi ve malların daha sonra teslim edileceğine ilişkin ibare bulunduğunu, müvekkilinin tüm bu işlemleri kayıt altına aldığından malların teslim edilmemesi gibi bir ihtimalin bulunmadığını, dava konusu faturalara konu mallarında teslim edildiğini,
2009 yılında borca ve takibe itiraz etmeyen borçlu şirketin 2011 yılı itibariyle borçlu olmadığının tespiti için dava ikame etmesinin kötü niyetli olduğunu açıkça kanıtladığını, davacının 2.000,00.-TL bedelli banka teminat mektubunun nakde çevrilmesine karşın bedellerin hesaplardan düşülmediğine ilişkin iddiasının gerçek dışı bulunduğunu, davacı şirket yetkilisi ... aleyhine ...
3.İcra Müdürlüğünün..sayılı dosyası ile başlatılan icra takiplerin halen derdest olup, davacı şirket ve yetkilisinin mal kaçırmak amacıyla üçüncü kişilere devrettiği taşınmazlara ilişkin tasarrufun iptali davalarının mahkemelerce kabul edildiğini, davacı şirketin muvazaalı işlem yaparak kötü niyetli olarak mal kaçırdığını, davanın hak düşürücü süre yönünden de reddi gerektiğini,
Davalı vekilinin 31.10.2011 tarihli dilekçesi ile de, davacının harç eksikliğini ikmal etmesi gerektiğini, davacı şirket yetkilisi ... hakkındaki ...
Asliye Ticaret Mahkemesinde ... sayılı dosyasında açılan itirazın iptali davasının mahkemece kabul edildiğini, müvekkili şirket defter ve kayıtlarının teslim tesellüm belgeleri, faturalar, sevk irsaliyeleri, davacı tarafından gönderilen sipariş mektupları, ürün teslim fişleri vs.belgeler üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile malların teslim edildiği hususunun açığa çıkacağını, nakde çevrilen banka teminat mektuplarının bedellerinin davacının cari hesabına yansıtıldığını ve icra takibine konu edilmediğini,
sözleşmenin 24.mad gereğince müvekkili şirket ile davalı arasındaki ihtilaflarda müvekkili şirketin defter ve kayıtlarının kesin delil hükmünde olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin çeşitli aşamalarda bilirkişi raporlarına karşı itiraz dilekçeleri yazdığı ve raporları kabul etmeyip, itirazda bulunduğu, davacı şirketin müvekkili şirketten almış olduğu mallar karşılığında çek ile ödeme yaptığını, ilki 02.01.2009, sonuncusu 27.01.2009 tarihli 112 adet irsaliyeli akaryakıt faturası ile teslim edilen akaryakıt karşılığı alınan 25 adet çekin bedeli için ...
3.İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davacı yanın bu dosyada borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini, davacı yanın ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı alacak davası ile de, ilki 28.02.2006, sonuncusu 31.05.2007 tarihli 21 adet fatura konusu malların bedellerini ödediği nedeni ile bedelinin iadesini talep ettiğini, bu durumda ...
6Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava ile bu davanın birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini, bilirkişilerin hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın sonuç ve kanaate vardıklarını, faturalardaki ürünleri birebir karşılayacak kadar sevkiyat yapıldığını, davacının iade faturası haricindeki kalan ürünlerin tamamını teslim aldığını, ...
6 Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun malların alındığına dair sonuç görüş ve kanaatine vardığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Asıl dava, sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.
Birleşen ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki dava ise, İİK.nun 72. maddesi hükmüne dayalı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, asıl davaya konu yapılan fatura konusu ürünlerin, teslim edilip edilmediği yönünden tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosya içeriği deliller üzerinde inceleme yapılarak bilirkişi raporu düzenlenmiş , birleşen davada dava konusu 25 adet çekin karşılıksız olup olmadığı yönünden tarafların beyanı alınmış ve her iki dosyadaki deliller ile bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek sonucuna varılmıştır.
Davacı vekili asıl davada, dava dilekçesi ekinde belirtilen 21 adet faturanın müvekkilinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, fatura konusu bedellerin davalı şirkete ödendiğini ancak faturalarda yazılı malların müvekkiline teslim edilmediğini belirterek ödenen bedelin iadesi ve ödeme amacıyla nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin de iadesi isteminde bulunmaktadır.
Birleşen davada ise, aynı nedenlere dayalı olarak davalıya verilen 25 adet çekin karşılıksız kaldığı ileri sürelerek borçlu olmadığının tespiti istenilmektedir.
Davalı vekili ise, asıl davaya konu olan 21 adet fatura konusu ürünlerin davacıya teslim edildiğini ve bedelinin tahsil edildiğini, birleşen davaya konu olan 25 adet çekin ise daha sonra teslim edilen ürünlere karşılık verildiğini, bu nedenle asıl dava konusu faturalarla ilgisinin bulunmadığını ve çek bedellerinin karşılıksız kalmadığını iddia etmektedir.
Davalı tarafça düzenlenen faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bedelinin ödendiği tarafların kabulünde olup bu durum alınan bilirkişi raporları ile de belirlenmiştir. Faturalarda "bu fatura konusu mallar daha sonra sevk edilecektir." şerhi ve ön satış ibaresi bulunmaktadır. Faturalar 2005-2007 yılları arasında düzenlenmiş ve bedelleri de anılan tarihlerde ödenmiştir. Birleşen davaya konu çekler ise 2009 yılına ilişkin keşide tarihleri taşımaktadır.
Davacı şirketin davalı akarkayıt dağıtım şirketinin bayiliğini yaptığı ve Trabzon ilinde faaliyet gösterdiği , yaklaşık 40 yıl süren ticari ilişkinin davacı şirket tarafından fesholunduğu, taraflar arasında düzenlenen en son 1.12.2006 tarihinde bayilik sözleşmesi örneğinin dosyaya ibraz edildiği, davalı tarafından davacı şirket hakkında ... 3. İcra Müdürlüğünün ... ve ... Esas sayılı dosyalarında icra takibi yürütüldüğü belirlenmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 9.2.2012 tarihli Bilirkişi Raporunda; dava konusu faturalara dayalı olarak davacının kaşe ve imzası bulunan sipariş mektuplarının düzenlendiği, bu siparişlerin davacının sipariş mektubu ile gönderdiği araçlar ile alındığı, araçların FUAŞ giriş ve dolum esnasında sıra giriş ve ürün teslim fişlerinin düzenlendiği, araçların çıkışlarında hangi faturaya dayalı düzenlendiğini gösterir sevk irsaliyelerinin verildiği, faturalardaki ürünleri karşılayacak kadar sevkiyat yapıldığı, davacının teslim almadığı miktar için 12.5.2007 tarih ... nolu iade faturası düzenlediği, kalan ürünlerin tamamını teslim aldığı ve davalının bu işlemden dolayı bir borcunun bulunmadığı belirtilmiştir.
İtirazlar üzerine düzenlenen 25.09.2012 tarihli Ek Bilirkişi Raporunda; Rapordaki tabloların ve belgelerin davalının işyerine gidilerek buradan temin edildiği, yeterli görülmezse mahkemenin bir bilirkişi heyetine inceleme yaptırabileceği belirtilmiştir.
Talimat yoluyla ... Asliye Hukuk Mahkemesince davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 15.04.2013 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda; dava konusu edilen fatura kapsamı ürünlerden 8.442.542 litre ürünün 8.015.502 litresinin davalı tarafından davacıya teslim edilmediği sonucuna varıldığı, buna göre alacak miktarının 17.281.715.13.-TL olduğu,
davalı tarafından ibraz edilen belgelere göre 3.650.839 litre mala ait sipariş fişleri üzerinde giriş, dolum ve nakliye yapabilir kaşe ve imzaları bulunmayan malların teslim hüviyeti taşımayacağı ve buna göre alacak miktarının 7.871.706,60.-TL olabileceği, toplam 880.000 litre malın belgelerinin bulunmadığı, varsayıldığından 2.879.697 litre malın teslim edilmediği kanaati oluştuğu ve buna göre alacak miktarının 6.209.019,32.-TL olabileceği belirtilmiştir.
Taraf şirketlerin uyuşmazlık konusu döneme ait ticari defter ve kayıtları ile dosya içeriği delilleri üzerinde mahkememizce yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 3.2.2014 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda; davalı şirketin 2006-2013 yıllarına ait ticari defter ve kayıtların usulüne uygun düzenlendiği, dava konusu teslim edilmediği iddia edilen akaryakıtın 21 adet fatura muhteviyatı ürünler olduğu, ön satış faturası niteliği taşıdığı ve tutarınının toplam 18.203.185,25.-TL olup, miktarının toplam 8.442.502 litre olduğu,
davacının bu faturalar için sadece 115.511 litrelik ürün nedeniyle 323.038.07.-TL bedelli 12.5.2007 tarih 10999 numaralı iade faturasını düzenlediği, ön satış faturalarının toplam miktarı ve iade faturasının miktarı dikkate alındığında teslim edilmediği iddia edilen akaryakıt miktarının 8.326.991.-TL , tutarının ise 17.880.147,18.-TL olduğu tespit edilmiştir.
Davalı şirket kayıtlarına göre ön satış yapılan işlemlerin emanet depoda takip edildiği, teslimlerin emanet depodan çıkış yapıldığı ve cari hesap muavin defterinin son işlemine göre hesap bakiyesinin 7.231.63.-TL borçlu göründüğü, 21 adet faturaya ait mal irsaliyelerinin altında ürün teslim fişi , sipariş mektubu, araç mühürleme fişi ve B.B eklerin incelendiği, buna göre yapılan incelemede bu belgelerdeki imzalan bir bütün olarak değerlendirildiğinde 8.360.157 litre miktarında ve 17.9048.624,48.-TL tutarıda ürün sevkedildiği, bunun 4.576.615 litre ve 9.608.491,88.-TL tutarındaki ürünün belgelerde imza karşılığında davacıya teslim edildiği,
3.783.542 litre miktarında ve tutarı 8.340.132,60.-TL olan ürünün belgelerde imzasız olarak teslim edildiği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunda sonuç olarak çekişmeli fatura konusu ürünlerin davacıya teslim edildiği, davaya konu edilen büyük miktardaki bir ödemenin davacı bayii tarafından herhangi bir mal ve ürün teslim alınmadan davalıya yapılmasının hayatın olağan akışına uygun bulunmadığı belirtilmiştir.
Birleşen ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ayılı dosyasında da bilirkişi raporları alınarak sonuca gidilmiş ve birleşen davaya konu edilen 19.1.2009-2.2.2009 tarihleri arasında keşide edilmiş toplam 5.290.491,00.-TL bedelli 25 adet çekten dolayı davalı şirket tarafından davacı bayiiye faturalarda belirtilen akaryakıtın teslim edilmediği, bu nedenle dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı kabul edilerek bu çeklere ilişkin ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Davalı vekilinin temyizi üzerine anılan mahkeme kararı (... 47. ATM. ...Esas ... Karar sayılı kararı) Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 14.4.2015 tarihli 2014/8577 Esas 2015/5418 sayılı Kararı ile bozulmuştur. Yargıtay bozma ilamında. "Dava İİK’nın 72. maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili, davalı tarafça düzenlenen ve davanın konusunu oluşturan faturaların müvekkilinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, ancak faturalarda yazılı malların müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenle müvekkili tarafından davalıya verilen 25 adet çekin karşılıksız kaldığını ileri sürerek borçlu bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf ise, uyuşmazlığa konu malların teslim edildiğini, iddianın yersiz olduğunu, dava konusu çeklerin bedellerinin ödenmediğini, bu nedenle alacaklı olduklarını savunmuştur. Her ne kadar davalı tarafça düzenlenen davacının ticari defterlerinde kayıtlı olan faturalarda “ön satış ve malların daha sonra teslim edileceği” açıklamaları bulunmakta ise de taraflar arasındaki hukuki ilişkiye dayalı olarak ...
6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayısında kayıtlı olarak açılan davanın yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporunda malların davacıya teslim edildiğinin saptandığı yolunda görüş bildirilmiştir.
Bu durumda mahkemece, her iki dava arasında fiili ve hukuki irtibat bulunduğu, birinde verilecek kararın değerini etkileyecek nitelikte olduğu gözetilerek dava dosyalarının birleştirilmesi ve taraflar tacir olduğundan ticari defterler üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak iddia ve savunma çerçevesinde ayrıntılı ve Yargıtay denetime elverişli rapor alınıp, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." denilmektedir.
Yargıtay bozma ilamına uyularak ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... (...47. ATM: ... E.) sayılı dosyasının mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce13/06/2016 tarih 2011/271 esas 2016/558 karar sayılı kararda; " Yargıtay bozma ilamında tarafların ticari defterleri üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak yargıtay denetimine elverişli rapor alınması istenilmiş ise de, her iki dava dosyasının birleştirilmesi üzerine taraf vekillerinden açıklama isteminde bulunulmuş ve yapılan yazıla açıklamalar sonucunda ayrıca ticari defterler üzerinde yeniden inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.
Davacı vekili 23.4.2016 tarihli dilekçesi ile, birleşen davaya konu olan 25 adet çekin asıl dava konusu 21 adet fatura karşılığında verilmediğini, müvekkili şirketin asıl dava konusu faturalar dışında davalı şirketten toplam 5.290.491,00.-TL bedelli olan yeni yakıt alımı yaptığını, birleşen dava konusu çeklerinde bu nedenle verildiğini ancak asıl davaya konu fatura bedelleri için nedensiz yapılan ödemenin mahsubu yönünde davalının taahhütde bulunduğunu ve taraflar arasında sözlü olarak karar alındığını, buna rağmen davalının bu çekleri boş olarak teslim aldığı halde doldurup takibe konu ettiğini belirtmiş,
açık ve net olarak 21 adet fatura konusu yakıt için 18.203.000,00.TL ödeme yapıldığını, bu faturaların haricinde davalıdan 5.290.491.00.-TL bedelli yakıt alımı yapıldığını, çeklerin bu nedenle ve boş olarak verildiğini, daha sonra yeni alınan yakıt bedeli olan 5.290.491,00.-TL'nin 18.203.000,00.-TL'den mahsup edilmesinin kararlaştırıldığını, buna nağmen davalının bu mahsubu yapmayarak boş çekleri doldurup takibe geçtiğini belirtmiştir.
Davacı vekilinin 25.4.2016 tarihli dilekçesinin içeriğine göre, birleşen davaya konu olan 25 adet çekin davalıdan daha sonra satın ve teslim alınan 5.290.491,00.-TL tutarındaki ürün için verildiği, çek bedellerinin halen ödenmediği ve karşılıksız kalmadığı, asıl davaya konu alacaktan mahsup edileceği yolundaki davacı iddiasının kanıtlanamadığı sonucuna varılmıştır.
Saptanan durum bu olunca, birleşen dava konusu olan çeklerin karşılığı olan ürünün davacı tarafından teslim alındığı ve çek bedellerinin ödenmesi gerektiği, ticari defterleri üzerinde yeniden inceleme yapılmasını bu sonucu değiştirmeyeceği belirlenmiş, bu nedenle yeniden inceleme yapılmayarak ve mahkememizce alınan 3.2.2014 tarihli bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
Asıl davada çekişme konusu olan 21 adet fatura konusu ürün miktarının 8.442.502 litre bedelinin ise, 18.203.185,25.-TL olduğu tarafların kabulündedir. Uyuşmazlık, bu ürünlerin davalı tarafından davacıya teslim edilip edilmediğine ilişkindir. 115.511 litre ürünün teslim edilmediği belirtilerek davacı tarafından davalıya 30.4.2007 tarih ... numaralı iade faturası düzenlenmiştir. Bakiye akaryakıt miktarı 8.326.991 litre olup, tutarı ise 17.880.147,18.-TL'dir.
Bu ürünlerin 4.576.615 litresinin belgelerle imza karşılığı davacıya teslim edildiği, davalı tarafından ibraz edilen belge ve ticari defterlerin incelenmesi sonucu belirlenmiştir. 3.783.542 litre ve 8.340.132,60.-TL tutarındaki ürünün teslim belgelerinde imza bulunmamaktadır. Bu nedenle bu miktardaki ürünün davacıya teslim edildiği yolundaki davalı iddiasının kanıtlanamadığı sonucuna varılmıştır.
Davacı tarafından teslim alınmayan bu ürün bedelinin davalıya ödendiği çekişmesiz bulunduğundan 8.340.132,60.-TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalıdan istirdadına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Asıl davanın bunu aşan kısmı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada icra inkar tazminatı isteminde bulunulmuş isede, davanın istirdat istemine ilişkin olduğu ve İİK.nun 67.maddesindeki yasal koşulların somut olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından bu istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davada ise, dava konusu çeklerin asıl davaya konu faturalarla ilgisinin bulunmadığı, daha sonra satım ve teslim alınan yakıt bedeline karşılık verildiği, bedelsiz kalmadığı ve davacının bu çek bedellerini davalıya ödemesi gerektiği sonuç ve kaanatine varıldığından birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davada, davalı tarafça %40 tazminat isteminde bulunulmuş isede, açılan davanın icra takibindeki tahsilatın gecikmesine neden olmadığı ve yasal koşulların oluşmadığı sonucuna varıldığından bu istem reddedilmiştir. " gerekçeleri ile asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen 13/06/2016 tarih 2011/271 esas 2016/558 karar sayılı kararı tarafların temyizi üzerine dosya Yargıtay'a gönderilmiş, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 30/05/2017 tarihli 2016/18917 esas 2017/4332 karar sayılı ilamı ile verilen karar bozulmuştur.
Yargıtay bozma ilamında; "1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre birleşen menfi tespit davası yönünden davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Asıl davada uyuşmazlık 21 adet faturadan kaynaklanmaktadır. Davacı fatura konusu malların kendisine teslim olunmadığını ileri sürmekte davalı ise malın teslim olunduğunu beyan etmektedir. 21 adet faturadan 10 adedinin davacı kayıtlarında yer aldığı anlaşılmakta olup, bu durum 10 adet fatura konusu malların teslim edildiğine karine teşkil eder. Diğer yandan davalı 21 adet faturaya konu malların teslim edildiğine ilişkin sipariş formları ve eklerini sunmuştur.
Bu durumda tüm sipariş formları ve ekleri davacının defterleri ile birlikte uzman bilirkişi kurulu tarafından incelenerek deftere kayıtlı 10 adet faturaya ilişkin olanlar ayrıldıktan sonra kalan 11 fatura konusu malın teslimi yönünden inceleme yapılıp alınacak Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi kurulu raporuna göre uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi yönünden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Ayrıca 2005-2007 yılları arasında düzenlenen ve bedeli ödenen 21 fatura konusu malı almadığını ileri süren davacının sonraki yıllarda bedelini çek ve peşin ödeyerek yeni mal almasının önceki ilişki üzerindeki etkisinin de karar yerinde tartışılmamış olması da kabul şekli ile isabetsizdir.
HARÇ BEYANI /
220.448,50 TL PEŞİN HARÇ · 59,30 TL KARAR HARCI · 220.389,20 TL. TALEP HALİNDE İADE HARÇ
İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/51, K. 2021/825, 7 Aralık 2021 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama