İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/617 K.2025/445

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ile sigortalı davalı arasında ...

Poliçe Numaralı ZMMS poliçesi akdedildiğini, anılan poliçe ile ... plaka numaralı aracın 24.01.2017-24.01.2018 tarihleri arasında sigortalandığını, sigortalı aracın 24.01.2018 tarihinde dava dışı ... idaresinde iken trafik kazası karıştığını, dava dışı sigortalı araç sürücüsü ...'ın ehliyetsiz bir şekilde aracı kullandığını, ehliyetsiz bir şekilde araç kullanarak kazaya sebebiyet veren dava dışı ...'ın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, 24.01.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde;

mağdur araç malikinin müvekkili sigorta şirketi aleyhine 19/03/2018 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurduğunu, işbu başvuruda değer kaybı ve değer kaybını hesaplatmak üzere yaptırmış olduğu ekspertiz ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte tazminini talep ettiğini, işbu başvurunun 08/06/2018 tarihinde ... sayılı kararı ile karara çıktığını ve kesin karar doğrultusunda mağdur araç maliki ...'ın vekili hesabına ve ...

17.icra Müdürlüğü'ne toplamda 2.930,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirket ile sigortalı davalı arasında akdedilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.

Sayılı maddesi gereğince rücu hakkı bulunduğunu, müvekkili şirketin rücu bedelini icra takibine konu yapmasında hukuka aykırılığın bulunmadığını, davalıların borcunu ödememek için haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğinin ortada olduğunu, bu nedenle de asıl alacak miktarı üzerinden en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyanla ... 20.İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasına vaki itirazın 2.930,00-TL asıl alacak açısından iptali ile takibin 20.06.2018 tarihinden itibaren alacağa işleyecek mevduata uygulanan en yüksek yasal faizi ile birlikte devamına, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait olan ve davacı sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) sigortası bulunan, ... plaka sayılı aracın sürücü tarafından çalınan araç sürücüsü ...'nın sevk ve idaresinde iken 24.01.2018 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kazada sürücünün kim olduğunu bilmemekle beraber müvekkil şirketin onlarca aracı bulunduğunu, aracın çalındığı ile ilgili ihbarı da yakın süreçte suç duyurusu şeklinde yaptıklarını ayrıca şirket yetkilileride aracın kendilerinde olmadığı ve hırsızlık yapıldığına dair ifade verdiklerini,

sigorta şirketinin sürücünün kusurlu olduğunu gerekçe göstererek, rücu talebine dayanak oluşturmak istediğini, aracın hırsızlığa konu olduğu da dikkate alındığında rücu hakkına dair kanunen ve dürüstlük kurallarınca imkan kalmadığını beyanla haksız şekilde açılan davanın reddini, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davalı şirketin ticaret sicil kaydı celbedilmiş, ... plaka sayılı aracın trafik tescil kaydı celbedilmiş, hasar dosyası ve Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... Başvuru sayılı dosyası celbedilmiş, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ve ... 17. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilmiş, ... 20.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosya ASLI dosyamız arasına alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 18/03/2021 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre yukarıda tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına," karar verilmiş ve iş bu doğrultuda kusur uzmanı bilirkişi ... tarafından hazırlanan 25/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

1- KUSUR DURUMU DEĞERLENDİRİLMESİ

A- ... plakalı minibüs sürücüsü ...'nin maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 15 (yüzde onbeş) oranında alt düzeyde tali derecede kusurlu olduğu,

B- ... plakalı sürücü belgesi bulunmayan kamyonet sürücüsü ...'ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazası olayında % 85 (yüzde seksenbeş) oranında asli derecede kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 16/09/2021 tarihli duruşmasının (5) numaralı ara kararı ile; "...24/01/2018 tarihinde meydana gelen davaya konu kazada tarafların kusur durumlarının tespiti ve kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu ile bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi bakımından dosyanın Karayolları Fen Heyetinden oluşacak 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine..." karar verilmiş ve iş bu doğrultuda bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından hazırlanan 15/03/2022 teslim tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

-... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...'ın asli kusurlu % 85 (yüzde seksenbeş) olduğu,

- ... plaka sayılı araç sürücüsü...'nin tali derecede 15 (yüzde onbeş) Kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 14/03/2024 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "..Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilecek bir sektör(sigortacı) bilirkişisi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına," karar verilmiş ve iş bu doğrultuda bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 11/01/2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle;

-Davaya konu olayda davacı ... A.Ş.'nin; davalı ... A.Ş.'nin kaza tarihi itibariyle maliki ve dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracı ... poliçe numarası ile 24/01/2017 - 24/01/2018 vade tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu,

-Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 24/01/2018 tarihinde meydana gelen davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği,

-Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle Zorunlu Trafik Sigortası Araç Başına Maddi Zarar Teminat limitinin 36.000,00 TL olduğu,

-Davaya konu kaza sebebiyle davacı ...A.Ş. tarafından zarar gören 3. şahıs konumunda bulunan ... plakalı aracın maliki dava dışı ...'ın vekili ...'e 21/03/2018 tarihinde 5.773,81 TL ve 20/06/2018 tarihinde 2.530,00 TL olmak üzere 8.303,81 TL tutarında tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, ödemelere ilişkin banka dekontlarının dosya kapsamında yer aldığı,

-Yine davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına 22/06/2018 tarihinden 400,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, ilgili ödemenin kesinleşen Sigorta Tahkim Komisyonu Kararı'na istinaden yapılmış olduğunun değerlendirildiği, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya içerisinde bulunduğu,

-Dosya kapsamında yer alan Tra. Den. Şub. Müd. Personelleri Polis Memuru ...ve ... tarafından düzenlenen 24/01/2018 tarihli Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda Sürücü Bilgileri kısmında ... plakalı araç sürücüsü ...'ın sürücü belgesi olmadığı bilgisinin yer aldığı,

-Davalı tarafın maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsünün sürücü belgesiz olarak araç kullandığı hususu sabit olduğundan, davacı sigorta şirketi açısından rücu koşullarının oluştuğu,

Detayları yukarıda yer aldığı üzere; Sayın Mahkeme'ye sunulan 25/03/2021 tarihli bilirkişi raporunun Kusur Yönünden Değerlendirme kısmında yer alan tespitlere ve dosya içeriğinde mevcut belgelere (Tra. Den. Şub. Müd. tarafından düzenlenen 24.01.2018 tarihli Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı) istinaden davacı ... Sigorta A.Ş.'nin zarar gören 3. şahıs konumunda olan ... plakalı aracın malikine ödemiş olduğu tazminat tutarını (kusur oranına göre) TTK Madde 1481, KTK Madde 85 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı maddesinin b) fıkrasına göre davalı ... A.Ş.'ne rücu edebileceği, görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 04/02/2025 tarihli ara kararının (1) numaralı ara kararı ile; "Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiye(...'a) tevdiine," karar verilmiş ve iş bu doğrultuda bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 29/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

-Kök Raporda Sayın Mahkemenize sunulan görüş ve kanaatlerinde değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı, dolayısıyla kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin muhafaza edildiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /

Dava, davacı sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı ödemenin davalıdan rücuen tahsili amacı ile başlatılan ilâmsız icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.Maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatının tahsili davasıdır.

... 20.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyanın dosyamız arasına alındığı ve takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı ve dava dışı ... hakkında toplam 3.494,97-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu, davalının yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İİK'nun 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazların davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.

HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; dava konusu kaza nedeniyle davacının ... plakalı araç malikine ödediği bedeli davalıdan talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise ne kadarlık kısmını talep edebileceği, dava konusu kazada ... ve... plakalı araç sürücülerinin kusur durumunun ne olduğu, davalının icra takibine yaptığı itirazın haklı olup olmadığı ve icra inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Özel hukuka ilişkin bir uyuşmazlıkta, hâkim kural olarak, doğduğu iddia edilen bir hukuksal sonucun, gerçekten doğup doğmadığını belirleyebilmek için o hukuksal sonucu öngören hukuk kuralındaki olumlu veya olumsuz koşulların (öğe olayların), somut olarak ortaya çıkıp çıkmadıklarını kendiliğinden araştıramaz. O hukuksal sonucun doğduğunu iddia eden tarafın, gerçekleşmesi gereken koşulların, somut olarak gerçekleştiğini ispat etmesi gerekir.

Genel ispat kuralı gereğince, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (MK m.6). Bu bakımdan bir olguya bağlanan hukuksal sonuçtan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o olguyu ispat yükü altındadır (HMK m.190/1). Somut olayda ispat yükünün, çekişmeli olgulardan kendi lehine haklar çıkaran davacı taraf üzerinde olduğu kabul edilmiştir.

İddia, savunma, anılan düzenlemeler, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; eldeki davada ispat külfetinin davacı taraf üzerinde olduğu, Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere davaya konu kazanın meydana gelmesinde ...plakalı minibüs sürücüsü ...'nin %15 (yüzde onbeş) oranında alt düzeyde tali derecede kusurlu olduğu, ... plakalı sürücü belgesi bulunmayan kamyonet sürücüsü ...'ın % 85 (yüzde seksenbeş) oranında asli derecede kusurlu olduğu, davaya konu olayda davacı şirketin;

davalı şirketin kaza tarihi itibariyle maliki ve dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracı ... poliçe numarası ile 24/01/2017 - 24/01/2018 vade tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle Zorunlu Trafik Sigortası Araç Başına Maddi Zarar Teminat limitinin 36.000,00 TL olduğu,

davaya konu kaza sebebiyle davacı şirket tarafından zarar gören 3. şahıs konumunda bulunan ... plakalı aracın maliki dava dışı ...'ın vekili ...'e 21/03/2018 tarihinde 5.773,81 TL ve 20/06/2018 tarihinde 2.530,00 TL olmak üzere 8.303,81 TL tutarında tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, yine davacı şirket tarafından ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına 22/06/2018 tarihinden 400,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, dosya kapsamında yer alan 24/01/2018 tarihli Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda Sürücü Bilgileri kısmında ... plakalı araç sürücüsü ...'ın sürücü belgesi olmadığı bilgisinin yer aldığı, davalı tarafın maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsünün sürücü belgesiz olarak araç kullandığı hususu sabit olduğundan, davacı sigorta şirketi açısından rücu koşullarının oluştuğu ve davacının iddiasını ispat ettiği başka bir deyişle ispat külfetini yerine getirdiği kanaatine Mahkememizce de varıldığından davanın kısmen kabulü ile, ...

20.İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın 2.490,50-TL Asıl Alacak yönünden iptali ile, takibin asıl alacak olan 2.490,50-TL'ye takip tarihinden itibaren değişen oranında işletilecek yasal faiz uygulanması suretiyle ve takip talebindeki diğer koşullar ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit nitelikte olmadığından icra-inkar tazminatı talebinin reddine, davacının davalı aleyhine takip başlatmakta haksız ve kötü niyetli olmadığı ispat edildiğinden davalının kötü niyet tazminatı isteminin yasal koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

Davalı taraf, aracın çalındığını bu nedenle rücu koşullarının oluşmadığını iddia etmişse de; davaya konu kazanın 24/01/2018 tarihinde meydana geldiği, davalı şirketin bu hırsızlık olayı ile ilgili eldeki dava tarihi olan 02/11/2020 tarihinden sonraki bir tarih olan 30/11/2020 tarihinde savcılığa başvurduğunun görüldüğü, davalı şirkete ait bir araç ile hırsızlığa uğranılarak maddi hasarlı bir trafik kazasının meydana gelmesine karşın yaklaşık 2 boyunca savcılığa başvurulmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve ceza dosyası içeriği nazara alındığında bu beyanına Mahkememizce itibar edilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸