İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/560 K.2024/850

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; dava dışı ... (...)'ın, müvekkili şirket ile dava dışı Tasfiye halinde ... aleyhine kıdem tazminatı, ücret alacağı ve yıllık izne ilişkin işçilik alacaklarının tahsilini teminen açtığı davanın ... 13.İş Mahkemesi'nin 05/11/2015 tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ile hüküm altına alındığını, söz konusu kararın Yargıtay 9.Hukuk Dairesi'nin 08.07.2019 tarih, ... Esas ve ...

K. Sayılı ilamı ile onandığını, mahkeme kararının alacaklı vekili tarafından ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ... (Eski No: ...) sayılı dosyasından takibe konu edildiğini, anılan icra dosyasına toplam 13.986,51 TL ödendiğini, müvekkili şirketin, davalı firmalar ve tasfiye halinde ...ünvanlı firmanın açılmasına sebebiyet verdiği dava nedeniyle toplam 600,10 TL yargılama masrafı gerçekleştirdiğini, ... 13.İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından alınan 02/07/2014 tarihli bilirkişi raporunda, dava dışı işçinin farklı firmalarda çalıştığı tarihlerin tespit edildiğini, rücuen tahsil işlemleri sırasında, dava dışı ...

Limited Şirketi'nin sorumlu olduğu miktar, dikkate alınan dönemlere göre belirlenmiş ve bu tutarın firma nakit teminatından alındığını, dolayısıyla, firma aleyhine dava açılmamış ve kalan miktar için davalı firmalara dava açma zorunluluğunun doğduğunu, ancak, işçinin korunması çerçevesinde işçinin alacağına kavuşmasını sağlamaya yönelik yasal düzenlemelerin bir sonucu olarak,

söz konusu mahkeme kararının müvekkili şirket ile davalı firmalar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine zarar vermediğini, sözleşmelerde, davalı firmaların işçilere ilişkin sorumlulukları olduğunun açıkça belirtildiğini, müvekkili şirketin ihaleler öncesi işçilerin haklarını gözettiğini ve işe başlayan firmaya tam istihkakı ödediğini bu nedenle, davalılara yapılan ödemelerin işçilere zamanında yansıtılmamasından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyanla haklı davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ...

13.İş Mahkemesi'nin 05.11.2015 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı gereği ...

31.İcra Müdürlüğü'nün ...(Eski No:...) sayılı dosyasına ödenen meblağ ile dava ve icra takibi sürecinde yapılmış olan yargılama masrafları olmak üzere her birinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme ilişkin olarak sorumlulukları oranında rücuen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı firmalara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı ...Tic.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ve özetle; işbu rücuen tazminat davasında görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin, davacı ile tarafından yapılan ve Hizmet ihalesine müvekkili şirketin katıldığını ve yapılan ihaleler sonucunda, ihalenin müvekkili şirketin uhdesinde kaldığını ve müvekkili şirket ile arasında hizmet sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin sona ermesi akabinde müvekkili şirketin davacı idare ile arasındaki iş ilişkisinin de sona erdiğini, her ne kadar iş ilişkisi sona ermiş olsa da;

dava dışı ...(...)'ın PTT bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2001 tarih,...Esas ve ...Karar sayılı kararında belirtildiği üzere işçinin asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışması halinde işyeri devri kurallarına göre çözüme gidilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu, Yerleşmiş Yargıtay içtihatları da müvekkilinin sorumluluk süresinin uzun süre önce bitmiş olduğunu somut bir şekilde ortaya koyduğunu, İşyeri devri iş Kanunu md.6'da;

iş yeri veya iş yerinin bir bölümünün devri işlemlerinde, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğu, iş bu davada da 2 yıllık süre hak düşürücü süre olmakla müvekkiline iş bu davanın yöneltilemeyeceğinin açık bir şekilde ortada olduğunu, dava dışı işçinin işe giriş ve çıkış evraklarında da görüleceği üzere çalışma dönemini kapsayan zaman aralığında kıdem tazminatına hak kazanmadığının da somut bir şekilde ortada olduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşme gereği;

davacı asıl işveren tarafından belirlenen ödenek davalı müvekkili şirkete ödenmekte ve akabinde müvekkili şirket tarafından ilgili personel hesabına ücretlerin yattığını, müvekkilinin belirlenmiş bu ödeneği, sözleşme ve hak ediş tutarları oranında ödemek durumunda olduğunu, dava konusu alacaklar açısından taraflar arasında Borçlar Kanunundaki hükümlerin dışında (Eşit Paylaşım Esasının Aksine) bir anlaşmanın bulunmadığını, asıl işveren-alt işveren ilişkisi sırasındaki hizmetlerle ilgili olarak yarı yarıya paylaşım esasının kabul edildiğini,

yoksa karar alt işverenin işçilerin işi kendisinin üstlendiği süreden önceki veya sonraki hizmet süreleri nedeniyle ödemek zorunda kaldığı alacaklardan da yarı yarıya sorumlu olduğunu ifade etmediğini, nitekim müvekkili şirketten sonraki ve önceki çalışma sürelerine ait işçilik alacaklarından diğer alt işverenler ve davacının tek başına sorumlu olması gerektiğini, müvekkili şirketin ödemiş olduğu işçilik alacaklarının çok büyük bir bölümü itibariyle iç ilişki döneminin dışında kaldığını, bunun dışında, bir an için tarafların iç ilişkide kimin sorumlu olacağını düzenledikleri kabul edilse dahi, somut olayda müvekkili şirketin,

kendi döneminde geçmeyen hizmet sürelerinden müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının hem adalet ve hakkaniyete hem de TBK m.167'de geçen “halin icabına-hukuki ilişkinin niteliğine” uygun düşmediğini beyanla öncelikle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu da göz önüne alınarak görevsizlik kararı verilmesine, davada husumet yokluğu nedeniyle açılan davanın reddine, eğer zamanaşımı ve husumet itirazları kabul görülmez ise haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmedikleri gibi yazılı bildirimde de bulunmadıklarından, HMK'nın 128.maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, İstanbul ilindeki davalı şirketlerin İTO kayıtları dosyamız arasına alınmış, ... ili haricindeki davalı şirketlerin ticaret sicil kayıtları celbedilmiş, ... 13.İş Mahkemesi'nin ... Esas ve ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosya asılları dosyamız arasına alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılarak bilirkişi raporları alınmıştır.

Mahkememizin 17/02/2022 tarihli duruşmasının (6) numaralı ara kararı ile; ''Davalı ... vekilinin görev itirazının, tarafların tacir olması ve davaya konu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili imzaladıkları sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle REDDİNE'' karar verilmiştir.

Mahkememizin 15/02/2024 tarihli duruşmasının (4) numaralı ara kararı ile; "Davacı vekilinin 26/12/2023 tarihli dilekçesi ve işbu duruşmadaki beyanı nazara alınarak davalı ... Ltd. Şti.'ye açılan davanın işbu dosyadan tefriki ile ayrı bir esasa kaydına, davalı ...Tic. Ltd. Şti.'ye açılan davanın işbu davalı yönünden 1.kez işlemden kaldırılmasına" karar verilerek dosyanın adı geçen davalı yönünden tefrik edildiği ve tefrik edilen dosyanın Mahkememizin 2024/106 Esas sayılı sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz 15/02/2024 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''Dosyadaki mevcut bilirkişi kök ve ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı kanaatine varılmakla ... davacının iddiası, davalı ...'nın savunmaları ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilecek bir İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar konusunda uzman bilirkişisi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" karar verilmiş ve işbu doğrultuda İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar konusunda uzman bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 16/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

-Davalının huzurdaki dava öncesinde usulüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğüne dair yeterli bilgi bulunmadığı, davacı'nın dava tarihinden itibaren faiz isteyebileceği,

-... -2.845,13-TL

... -9,42-TL

... -3.589,38-TL

... - 1.724,03-TL

... - 857,31-TL

... -866,73-TL'den sorumlu olduklarının tespit ve hesap edildiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 18/07/2024 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "...Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişi ...'ya tevdiine" karar verilmiş ve işbu doğrultuda İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar konusunda uzman bilirkişisi Ümit Yasin Kısa tarafından tanzim edilen 16/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

-Yargılama giderleri konusunda mahkemenizce kabul yönünde karar verilecek olursa;

Alt işverenlerin eşit sorumluluğu olması halinde ve tam sorumluluk halinde taraf başına 85,73 TL, asıl işverenin alt işverenle yarı oranında sorumlu olması halinde taraf başına 42,86 TL, alt işverenlerin işçiyi çalıştırdıkları süre oranında sorumlu olması ve tam sorumluluk halinde;

... - 133,65-TL

... - 0,44-TL

... -168,61-TL

... - 80,99-TL

.. - 40,27-TL

... -40,71-TL

Alt işverenlerin işçileri çalıştırdıkları süre oranında ve yarı oranında sorumluluk halinde;

... - 66,83-TL

... - 0,22-TL

... - 84,31-TL

... - 40,49-TL

... - 20,14-TL

... - 20,36-TL

Dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalıların tam sorumluluğunun olduğu yönünde kanaatte olunması halinde;

... - 2.845,13-TL

... - 9,42-TL

... - 3.589,38-TL

... - 1.724,03-TL

... - 857,31-TL

... - 866,73-TL'den sorumlu oldukları,

Dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalıların yarı oranında sorumluluğunun olduğu yönünde kanaatte olunması halinde

... - 1.422,56-TL

... - 4,71-TL

... - 1.794,69-TL

... - 862,02-TL

... - 428,65-TL

... - 433,36-TL'den sorumlu oldukları görüş ve kanaati bildirilmiştir. Yukarıda detayları belirtilen bilirkişi kök ve ek raporu bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLESİ VE GEREKÇE /

Dava; rucüen tazminat istemine ilişkindir.

HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacı tarafından dava dışı ...(...)'a ödenen işçilik alacakları ile yargılama giderlerinden davalılardan hangi tarafın ne oranda davacıya karşı sorumlu olup olmadığı ile davalının hak düşürücü süre itirazının yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

İddia, savunma, dosya içeriği deliller, alınan bilirkişi raporları, ... 13.İş Mahkemesi'nin ... Esas ve ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları ile tüm dosya kapsamına göre; eldeki davada ispat külfetinin davacı taraf üzerinde olduğu, davacının taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmeleri kapsamında dava dışı işçi ... (...)'ın davalı şirketler ile dava dışı ... ve ... firmalarında çalışmasından ötürü aleyhine açılan dava olan ...

13.İş Mahkemesi'nin 05.11.2015 tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı ilamı gereği ...

31.İcra Müdürlüğü'nün ...(Eski No:...) sayılı dosyasına ödenen meblağ ile dava ve icra takibi sürecinde yapılmış olan yargılama masrafları olmak üzere her birinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme ilişkin olarak sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemiyle eldeki davayı açtığı, Yargıtay ilamı ile onanarak kesinleşen ...

13.İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dönemlerin tespit edildiği, işbu tespitlerin Mahkememizce de nazara alındığı, yine davacı şirketler ile davalılar arasında akdedilen hizmet sözleşmeleri, ... 13.İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem ile işçilik ücretlerinden tam olarak sorumlu olması gerektiği kanaatine Mahkememizce varıldığından teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporlarında seçenekli olarak belirtilen seçeneklerden (3) numaralı bentte yer alan seçenek hükme esas alınmıştır.

İşbu seçenekte yer alan miktarlara yargılama gideri olarak yapılan 600,10-TL'nin dava dışı işçinin çalıştığı tüm şirketler dahil (7) bölünmesi sonucu tespit edilen 85,73-TL eklenerek aşağıdaki miktarlar tespit edilmiştir. Davalı ... vekili husumet itirazında bulunmuş ise de, taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmeleri ve İstanbul 13.İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası nazara alınarak bu itirazına Mahkememizce itibar edilmemiştir.

Yine Davalı ... vekili hak düşürücü süre itirazında bulunmuş ise de, ... 13.İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının kesinleştiği tarih ile taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmelerinden işbu davaya konu alacağın doğması nedenleriyle bu itirazına da Mahkememizce itibar edilmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle. Mahkememizce ispat külfeti üzerinde bulunan davacının ispat yükünü yerine getirdiği ve alacağın (9.453,90-TL) ispat edildiği anlaşılmıştır.

Davalıların bu durumda, bu bedele ilişkin varsa ödeme hususunu ispat etmesi gerekir. Davalıların bu alacak yönünden ödeme hususunu ispat edemediği tespit edilmiştir. Bu nedenlerle. Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile, 2.930,86-TL'nin 09/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... San. ve Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine, 95,14-TL'nin 09/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Ltd.

Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine, 3.675,11-TL'nin 09/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine, 1.809,75-TL'nin 09/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine, 943,04-TL'nin 09/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tic.

A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸