İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/763 K.2022/195

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın müvekkilinin aracına çarpması ile oluşan hasar bedeli davalı şirketten talep edildiğini, davanın, kazaya neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve (imms) kasko sigortasına karşı açıldığını, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin 6102 sayılı TTK.’nunda düzenlendiğini, davanın ticari dava niteliğinde olduğunu, 05.07.2020 tarihinde müvekkile ait ... plakalı araç sürücü ...,

... yanı ... istikametine seyir halindeyken ... plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek müvekkile ait araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsü, "viraja hızla girdim ve arabanın hakimiyetini kaybettim" şeklinde beyanda bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü %100 oranında kusurlu olduğunu beyan ederek müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedelinin HMK md.107 gereğince belirsiz alacak davası olarak şimdilik 10.000,00-TL olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle. Davacının dava dilekçesinde 05.07.2020 tarihinde maddi hasara uğradığını belirttiği ... plakalı araç, ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile davacı ... adına kasko bedeli ile sigorta ettirildiğini, sigorta şirketine ihbarda bulunulmasına rağmen tazminat ödemesinin yapılmadığını belirterek;

şimdilik 10.000-TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, müvekkilin şirket tarafından davacının beyanları alındığını ve araştırma raporu temin edildiğini, ancak beyanların uyumsuz olduğunu, aracın, uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağını, kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılması” teminat dışında kaldığını,

müvekkilin şirketin sorumluluğunda bir zarar oluşmadığını, kazanın alkollü ya da ehliyet sahibi olmayan biri tarafından yapılabileceğini beyan ederek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; kasko poliçesine dayalı olarak hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Dava dilekçesi ekinde kasko sigorta poliçesinin ibraz edildiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nın 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Ticari davalar ise aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır.

Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545,

ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Anılan yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; huzurdaki davada dava konusu aracın ruhsat kaydında kullanım amacının hususi olduğu, sigortalı aracın ruhsat bilgisinde işletenin davacı olduğu, davacının tacir olduğuna dair bir kayıt bulunmadığı gibi aracın ticari ve mesleki amaçlı olarak kullanıldığına dair delil ve belge de bulunmadığı, davacı vekili tarafından haksız fiil teşkil eden trafik kazası nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkin olarak davalı kasko sigorta şirketine karşı davanın açıldığı, ZMM sigorta şirketine karşı açılan bir dava bulunmadığı,

haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, bu hali ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmıştır. (İstanbul BAM 37 HD 2020/1241 E-2021/355 K.) Tüm bu nedenlerle dava tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre davanın Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

6100 Sayılı HMK.nun 1. maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, m. 2 gereğince asliye hukuk mahkemelerinin de görevi belirlendiğine göre; aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK.nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır hükümlerine göre Mahkememiz davaya bakmakla görevsiz olup, davanın saptanan dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK.nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki biçimde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/2 mad. uyarınca davanın usulden REDDİNE,

HMK.nun 20. mad. uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin usulen başvurusu halinde dava dosyasının görevli ve yetkili İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,

2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden, karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin taraflara İHTARATINA,

3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,

4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK.nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,

5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır