İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/831 K.2021/873

Mahkememizde açılan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; banka teminat mektubunun tazminini talep etme hakkının mektup muhatabı tarafından kötüye kullanılması muhtemel olduğundan öncelikle ve tedbiren “banka teminat mektubunun nakde tahvilinin tedbiren önlenmesine”, mektuba konu eser sözleşmesinde yazılı edimlerin tam olarak yerine getirilmiş ve mektubun iadesi koşulları gerçekleşmiş olduğundan banka teminat mektupları ile teminat altına alınan risk de ortadan kalkmış olduğunu belirterek davacı mektup lehdarı yararına, ihbar olunanlar tarafından düzenlenerek, davalı işveren ...

Müdürlüğüne sunulmuş olan ... Bankası A.Ş. ...

Şubesinden ... tarihli ... numaralı 525.000,00TL (beşyüzyirmibeşbintürklirası) bedelli kesin banka teminat mektubunun düzenlenmesine sebep eser sözleşmesinin konusunu oluşturan edimlerin ifası tam olarak yerine getirilmiş, kesin kabul ve hak edişi yapılarak onaylanmış, sözleşme ve 4735 Sayılı yasa uyarınca iadesi şartları gerçekleşmiş olan teminat mektubunun iadesi koşulları gerçekleşmiş olduğundan; davalının tazmin talep hakkının kötüye kullanıldığı/kullanacağı ve iadesi lazım gelen banka teminat mektubunun tazmini halinde davacının telafisi imkansız zararlarına neden olacağından öncelikle ve tedbiren dava sonuçlanıncaya dek ...

Bankası A.Ş. ... Şubesinden ... tarihli ... numaralı 525.000,00TL (beşyüzyirmibeşbintürklirası) bedelli kesin banka teminat mektubunun tazmininin önlenmesine, sözleşme ilişkisi kapsamında davacı yüklenici edimlerini yerine getirmiş olduğundan banka teminat mektuplarının hükümsüz kaldığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Dava henüz taraf teşkili aşamasında olup, davalı cevap vermemiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava, eser sözleşmesi kapsamında davalıya verilen teminat mektubunun hükümsüz olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5.maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz, TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olmasını sağlamaz. Başka ifade ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda hangi mahkemenin görevli olduğunun belirlenmesi için öncelikle taraflar arasındaki ilişkinin vasıflandırılması gerekmektedir. Taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesi mahiyetindedir. Bu sözleşme TTK'nun 4/1 maddesinde sayılan ve bir davanın mutlak ticari dava sayılmasını gerektiren işlemlerden olmadığı gibi, aynı maddenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na atıfla mutlak ticari dava konusu kabul ettiği sözleşmelerden de değildir.

Şu haliyle eldeki davanın mutlak ticari dava olmadığı açıktır. Öte yandan davalı İstanbul Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü tacir sıfatını haiz değildir. Bu haliyle her iki tarafın tacir sıfatını haiz olmadığı bir davanın ticari dava sayılmasına hukuken olanak bulunmadığından, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

HMK nun 1. Maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca, dava şartı olan bu husus, HMK nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır. Anılan gerekçelerle HMK'nun 114/1-(c) ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair karar verilmiştir.

Başkan · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Katip · ¸e-imzalıdır