İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/521 K.2025/201

Mahkememizin 07/02/2020 tarih, 2017/16 Esas ve 2020/142 Karar sayılı ilamının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesinin 15/06/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile KALDIRILMAKLA, dosya Mahkememizin yukarıda esas sayılı sırasına kaydedilmekle Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı 2015 model ... marka makam aracının kasko değerinin 808.000-TL olduğunu, 28/08/2016 tarihinde davalılardan ... Şti.' ne ait ... plakalı ... model ... marka aracın sürücüsü davalı ...' nin müvekkiline ait araca çarptığını, kaza tespit tutanağında davalı sürücü ...' nin % 100 kusurlu olduğunun belirtildiğini, kazada müvekkili aracının ağır hasar gördüğünü, müvekkiline ait araç için ...

Sigorta A.Ş.' de ... numaralı dosyanın açıldığını, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasarın toplamının 123.823,03 TL bedelle yaptırıldığını, davalı işleten ... Ltd.

Şti.'ne ait... plakalı aracın mali sorumluluk ve kasko sigortasının kaza tarihinde davalı sigorta şirketince yapıldığı tespit edilmiş ve aracın değer kaybı talep edilmiş ise de bir sonuç alınmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL araçtan yoksun kalma, 15.000,00 TL araç değer kaybı olmak üzere toplam 20.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalılar ...Tic. Ltd. Şti. Ve ... vekili cevap dilekçesinde ve özetle; bu davanın belirsiz alacak davası olarak kabul edilmeyeceğini, kazanın olduğu yerde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda da anlaşılacağı üzere diğer araca ait yolda hiçbir fren izinin bulunmaması, müvekkiline atfedilecek bir kusurun bulunmadığının kanıtı olarak kabul edilebileceğini, araçta ağır değer kaybının meydana geldiği savının gerçekleri yansıtmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde ve özetle; kazaya karıştığı ifade edilen .. plakalı aracın müvekili şirket tarafından 23.03.2016 - 2017 vadeli ZMMS Poliçesi ve 23.03.2016 - 2017 vadeli Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davacı yanın araçlarında meydana gelen hasar için ... plakalı araç kasko sigorta şirketi ...

Sigorta A.Ş.'ye 25/01/2017 tarihinde 31.000,00 TL ve yine 25/01/2017 tarihinde 2.136,00 TL rücu ödemesinin yapıldığını, yapılan bu ödemelerin taraflar arasında çekişmesiz olduğunu, bu ödeme ile birlikte müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sona erdiğini, davacının zararı karşılandığından ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçe teminat limitleri tükendiğinden davanın reddini, bununla birlikte sigortalı aracın kazaya karıştığının ispatının gerektiğini, aracın dava konusu kazadan önceki hasarlarının tespiti,

davacının taleplerinin dolaylı zarar kalemleri arasında sayılarak teminat dışı bırakıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, hasar dosyaları, trafik ve tramer kayıtları ile ...2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası celbedilmiştir.

Dosya kusur ve hasar hususlarında uzman bilirkişi ...'a tevdii edilerek rapor tanzim ettirilmiş, 12/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 28/08/2016 tarihli trafik kazasında,... plakalı aracın davalı sürücüsü ...'nin %75 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı aracın davacı sürücüsü ...' nın % 25 oranında tali kusurlu olduğu, ... plakalı aracın 28/08/2016 tarihli hasarı nedeniyle meydana gelen değer kaybının 42.420,00-TL olduğu, davacının araçtan mahrum kalması nedeniyle meydana gelen zararının 7.500,00-TL olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinin 29/06/2018 havale tarihli yazısı ile dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihinden önce 27/07/2017 tarihinde dolu yağması nedeniyle hasarlandığı anlaşıldığından bu hasarın aracın değer kaybı tutarına etkisi ve tramer kayıtları değerlendirilerek ek rapor tanzimi istenilmiş; dava konusu ... plakalı aracın dolu hasarının dava konusu 28/08/2016 tarihli kazadan sonra meydana gelmiş olması nedeniyle dava konusu hasar tarihi itibariyle dava konusu araçta değer kayıbına neden olacak bir dolu hasarı bulunmadığı görüş ve kanaati bildirmiştir.

Tarafların kusur raporuna itirazları üzerine dosya İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdii edilmiş, Kurum tarafından hazırlanan... tarihli, ... sayılı raporda özetle; dosyadaki mevcut verilere göre; sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalli kavşağına yaklaşırken trafik ışıklarının istikamet yönüne sarı fasılalı yanması sebebiyle hızını her an tedbir alabileceği asgari seviyeye düşürerek kontrollü bir şekilde kavşaktan geçişini gerçekleştirmesi gerekirken kazanın vuku bulmuş olması dikkate alındığında bu hususa riayet etmediği,

kazanın oluşumunu önlemek için etkin fren tedbiri almadığı olayda tali derecede %25 oranında kusur olduğu, davalı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalli kavşağına geldiğinde, trafik ışıklarının istikamet yönüne kırmızı fasılalı yanması sebebiyle durup kavşak kollarındaki trafik akışını dikkate alarak kontrollü bir şekilde kavşaktan geçişini gerçekleştirmesi gerekirken bu hususa riayet etmediği,

istikametine göre sol tarafından gelmekte olan sürücü idaresindeki otomobilin hızını ve konumunu dikkate almadan ayrıca ilk geçiş hakkını bu otomobile vermeden kontrolsüzce kavşağa girmesi neticesi meydana gelen olayda asli derecede %75 oranında kusurlu olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

Davacı vekili 09/01/2020 harçlandırma tarihli talep arttırım dilekçesi ile; değer kaybı talebini 31.815,00-TL'ye, araçtan yoksun kalma tazminatı talebini ise 5.625,00-TL'ye çıkardığını belirttiği ve harcını yatırdığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 07/02/2020 tarih, ...Esas ve... Karar sayılı ilamı ile; "Davacının değer kaybı tazminatı talebinin 09/01/2020 harçlandırma tarihli talep arttırım dilekçesi ile talep edilen tutar üzerinden kabulü ile 31.815,00-TL değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacının araç mahrumiyeti nedeniyle ileri sürdüğü tazminat talebinin davalılar ... ve ...Tic. Ltd. Şti. Yönünden kabulü ile 5.625,00-TL araç mahrumiyeti tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birilikte bu davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacının araç mahrumiyeti nedeniyle davalı ... Sigorta Şirketine karşı ileri sürdüğü tazminat talebinin, bu zarar kalemi teminat kapsamında olmadığından reddine...." karar verildiği, verilen karara karşı davalılar vekillerinin ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesinin 15/06/2022 tarih,... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile; "1-Davalılar ... Ltd. Şti. ve ... vekili ile davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,..." karar verilerek dosyanın Mahkememize gönderildiği ve Mahkememizin 2022/521 Esas sayılı sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin 27/03/2024 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; "...BAM kararı doğrultusunda ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdiine,..." dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Makine Yüksek Mühendisi bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 08/06/2024 tarihli bilirkişi 1.ek raporunda özetle;

-Davacının araçtan mahrum kalması nedeniyle meydana gelen kazanç kaybının 1.057,50-TL olduğu,

-... plakalı aracın 28/08/2016 tarihli hasarı nedeniyle meydana gelen değer kaybının 45.450,00-TL olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 26/09/2024 tarihli duruşmasının (2) numaralı kararı ile; "...Taraf vekillerinin bilirkişi ek raporuna yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette 2.ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdiine..." dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Makine Yüksek Mühendisi bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 22/11/2024 tarihli bilirkişi 2.Ek raporunda özetle;

-08.06.2024 tarihli ek raporda kazanç kaybı ve değer kaybı yönünden varılan kanaatin değişmediği görüş ve kanaati bildirmiştir.

Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi kapsamında haksız fiil failine, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesi kapsamında araç işletenine ve 91 vd. maddeleri ile 97.maddesi kapsamında, zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yönelik maddi tazminat talepli eda davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; dava konusu 28/08/2016 tarihinde meydana gelen kazada kusur durumunun ne olduğu, davacıya ait... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle davacının davalılardan değer kaybı ve yoksun kalınan kar kalemleri altında maddi tazminat alacağının varlığı ve miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur.

Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir.

Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir.

Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur.

Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:

"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."

Toplanan deliller, bilirkişi raporları, yukarıdaki yasal düzenlemeler, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesinin 15/06/2022 tarih, ... Esas ve ...

Karar sayılı ilamı ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu kazanın meydana gelişinde davalı şirkete ait araç sürücüsü ...’nin %75 oranında asli kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsü ...'nın ise %25 oranında tali kusurlu olduğu, alınan bilirkişi raporlarına göre onarım süresince araç mahrumiyeti nedeniyle ortaya çıkan zararın 1.057,50-TL olduğu, araçta meydana gelen değer kaybının ise 45.450,00-TL olduğu, kazadaki kusur oranlarına göre davacının talep edebileceği değer kaybı zararının 34.087,50-TL, kar mahrumiyeti zararının ise 793,13-TL olduğu,

değer kaybı zararından davacının talep arttırım dilekçesi ve talebe bağlılık ilkesi de nazara alınarak davalı ...’nin TBK'nun 49.maddesi uyarınca haksız fiil faili sıfatıyla, davalı ... Ltd.

Şti.'nin 2918 Sayılı Kanunun 85.maddesi uyarınca işleten ve malik sıfatıyla, davalı Sigorta Şirketi'nin 2918 Sayılı Kanunun 91 vd. maddeleri kapsamında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı sıfatıyla müteselsilen sorumlu oldukları, davacının tamir süresince araçtan yoksun kalması nedeniyle uğğradığı zararın ise gerek poliçe gerekse Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre teminat kapsamında olmadığı, bu zarar kaleminden sadece davalı ...’nin TBK'nun 49.maddesi uyarınca haksız fiil faili sıfatıyla, davalı ...Ltd.

Şti.'nin 2918 Sayılı Kanunun 85.maddesi uyarınca işleten ve malik sıfatıyla müteselsilen sorumlu oldukları, davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığı anlaşılmakla.

Mahkememizce davacının değer kaybı tazminatı talebinin 09/01/2020 harçlandırma tarihli talep arttırım dilekçesi ile talep edilen tutar üzerinden kabulü ile 31.815,00-TL değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının araç mahrumiyeti nedeniyle ileri sürdüğü tazminat talebinin davalılar ... ve ... Ltd. Şti.

Yönünden kabulü ile 793,13-TL araç mahrumiyeti tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının araç mahrumiyeti nedeniyle davalı ... Sigorta Şirketine karşı ileri sürdüğü tazminat talebinin, bu zarar kalemi teminat kapsamında olmadığından reddine karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸