İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/525 K.2023/343

İstanbul 8.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22/06/2022 tarih, 2022/6 Esas ve 2022/334 Karar sayılı görevsizlik kararı uyarınca Mahkememize tevzi edilen ve yukarıdaki esasa kaydı yapılan, Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin, güzellik merkezi işleten bir vatandaş olduğunu, davalı tarafın, müvekkiline ... marka zayıflama aleti satmak istediğini, sonrasında müvekkili ile aletin teslimi ve kullanımı hakkında eğitim verilmesi hususlarında anlaşan davalıya, yaklaşık 35.400,00-TL ödendiğini geri kalan miktar için de senet yapıldığını, fakat bahsi geçen ekipman ve malzemenin müvekkilline teslim edilmediği gibi bu konuda eğitim de verilmediğini, davalı tarafça borç yerine getirilmediği gibi borca istinaden alınan senetlerin de icraya konulduğunu,

icraya konulan senetlerin malen değil nakden yazıldığını başka bir deyişle sanki davalının, müvekkiline nakit para vermiş karşılığında da icraya konan senetleri almış olduğunu, böyle bir şeyin kabul edilemez olduğunu, davalı tarafın ... zayıflama aletini teslim etmiş olsa idi fatura da kesmesi gerektiğini, ürünlere ilişkin sevk irsaliyesi dahi bulunmadığını, aleti teslim etmeyip fatura da kesmediği için, senetlere malen değil nakden kaydını düştüğünü, bu yüzden müvekkilinin, davalıya borçlu olmadığının tespiti için işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu,

bu sebeplerle icra takibinin müvekkilinin mağdur olmaması için öncelikle tedbiren durdurulmasına ve ardından iptaline karar verilmesini, ayrıca kötü niyetli olan davalıdan İİK 67 hükmü uyarınca toplam takibin %40'ı oranında tazminat taleplerinin kabulü ile tazminatın taraflarına ödenmesine karar verilmesini beyanla davalı tarafça başlatılan ...

36.İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine, İİK 67 hükmü gereğince %40 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak taraflarına ödenmesine, takibin tedbiren durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 17/01/2022 tarihli dilekçesi ile özetle; davalı şirketin ... 36.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu ettiği senetlerin teminat senetleri olduğunu, davalı tarafın davaya konu malzemeleri teslim etmediğini ve kullanımı konusunda herhangi bir eğitim vermediğini, Mahkemece verilen icranın durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı olmasına rağmen müvekkilinin banka hesaplarına konulan hacizler neticesinde müvekkilinin borçlu olmadığı meblağı ödemek zorunda kaldığını, İİK md.72/6 vd. Hükümler uyarınca davaya istirdat davası olarak devam edilmesine, Mahkemeniz veznesinde depo ettiğimiz 6.047,00-TL'lik teminatın konusuz kalmış olması nedeniyle taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 08/12/2022 tarihli dilekçesi ile özetle; her ne kadar reddiyat işlemi sonrasında davanın menfi tespitten istirdat davasına dönüşeceği kanaatiyle 17/01/2022 tarihinde Mahkemeye taraflarınca beyanda bulunulmuş ise de davalı şirketçe ... 36.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından reddiyatı yapılan paranın, 25/01/2022 tarihinde rızaen icra dairesine iade edildiğini, söz konusu meblağın yasal yollar takip edilmeden, davalı şirketin kendi kararı ile iade edildiğinden şuan ... 36.İcra Müdürlüğü hesabında bulunduğunu, bu nedenle huzurdaki davanın istirdat davasına dönüşmeyeceğinin açık olduğunu, Mahkemeden taleplerinin halen ... 36.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespiti olduğunu belirtmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle. Usul yönünden, öncelikle işbu davanın görevsiz mahkemede açıldığını, dava konusu edilen uyuşmazlık, kambiyo senedine dayalı olarak yapılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine yönelik olduğundan görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, aynı zamanda ilgili dava için ticari dava şartı olan arabuluculuk yapılmadığını bu nedenle dava şartı yokluğundan da bu davanın usulden reddi gerektiğini, Esas yönünden ise;

dava konusu senetlerin, vadesi geldiği halde ödenmemiş olması sebebiyle icra takibine konu edildiğini, takibe konu kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan, alacaklının borcun muteber sebebini belirtmek ve ispat etmek zorunda olmadan alacağını takip edebileceğini, bu durumda ispat yükünün karşı tarafta olacağının da yargıtay kararları ile sabit olduğunu, icra takibinin menfi tespitini isteyen borçlunun dava dilekçesinde bahsi geçen iddiaların tümünün yersiz ve bu davada dinlenemeyecek nitelikte olduğunu beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine,

davacının %20’den aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 36.İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş, davalı şirketin İTO kaydı dosyamız arasına alınmış, davacı hakkında esnaf tacir araştırması yapılarak davalının ticari defterleri ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 19/01/2023 tarihli duruşmasının (2) nolu ara kararı ile; ''Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli ile davacı vekilinin 28/02/2022 tarihli dilekçesinin ekinde de yer alan dekont ve bononun davalının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı başka bir deyişle dekontta belirtilen miktar ile bono kapsamında davacı tarafından davalıya ödeme yapılıp yapılmadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıtlı olduğu,

ödemeler var ise ne şekilde kaydedildiği ile yine davaya konu ve takibe dayanak olan bonoların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıtlı olduğunun tespiti için DAVALININ 2020 ve 2021 yılları Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına..." dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda SMMM ... tarafından tanzim edilen 04/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

-Mahkemenin 19.01.2023 tarihli kararına rağmen taraflarca mahkeme gün ve saatinde dosyaya herhangi bir belge ibraz edilmediği, yapılan incelemenin dosya kapsamındaki vesaiklere göre yapıldığı,

-Davacının beyanlarında adı geçen “... marka zayıflama aleti” alım satımını ispat edici mahiyette vesaikin dosya kapsamında bulunmadığı, davalının takibe konu ettiği senetlerde “NAKDEN AHZOLUNMUŞTUR.” ibaresinin yer aldığı nazara alındığında iş bu senetlerin taraflar arasında geçerli mal alım satımına konu olduğunun ispat edilemediği,

- Tüm bu hususlar bir araya getirildiğinde aradaki ilişkinin “... marka Zayıflama aleti” alım satımına konu olduğunun ispat edilemediği gibi davalının takibe konu ettiği senetler ile ilgili takip öncesi veya takip sonrası ödeme yapıldığını ispat edici mahiyette vesaik sunulmadığı nazara alındığında davacının takibe konu senetleri “nakden ahzolunmuştur” ibareleri de dikkate alındığında ödemesini yapmadığının kabulünün gerekeceği, bu durumda davacının işbu davadaki menfi tespit talebinin reddinin gerekeceği,

-Davalı tarafça inceleme gününde defter ve belge sunulmadığı, diğer bir ifade ile davalının söz konusu senetler karşılığında davacı taraf ile ilişkisinin boyutunun belirlenemediği, Diğer taraftan Davacı tarafın davalıdan satın almış olduğunu iddia ettiği “... marka zayıflama aleti” ile ilgili teslim iddialarının kabulü durumunda söz konusu “... marka zayıflama aleti” tesliminin gerçekleştiğinin dosya kapsamında ki vesaikler nazara alındığında ispatlanamadığı ve yine Sayın mahkeme tarafından söz konusu senetlerin “... marka zayıflama aleti” alım satımı kapsamında verildiğinin kabul edilmesi durumunda ise teslimi ispat edilemeyen senetlerden

dolayı borçlu olunamayacağı nazara alınması durumunda davacının işbu davaya konu takip dolayısıyla (mal teslimi ispat edilemediği ve senetlerin Sayın Mahkeme tarafından iş bu mal teslimine karşılık yapıldığı kabul edilmesi durumunda) davalı tarafa borçlu olmayacağının kabulünün gerekeceği,

-Davacı tarafça davalı aleyhine ... 6.İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyası ile 13.01.2020 tarihli 35.404,00-TL ödeme ile 28.02.2020 vadeli 3.300,00 TL'lik senet bedelleri kapsamında işlemiş faizler dahil olmak üzere 46.053,79 TL'lik takibin 25.02.2022 tarihinde başlatıldığı ancak iş bu dosyanın akıbeti ile ilgili dosya kapsamında vesaik bulunmadığı gibi işbu takip ile iş bu davaya konu menfi tespit talepleri arasında direkt olarak bir bağlantının kurulamadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit davasıdır.

... 36.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası kapsamından davalı/alacaklının takibe konu ve davaya konu senetlerin 10/01/2020 düzenleme tarihli, sırasıyla 30/01/2020-28/02/2020-30/03-2020,,, vade tarihli ve 3.300,00-TL bedelli senetlere dayalı olarak toplam 40.313,35-TL alacağın ödetilmesi istemiyle davacı/borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.

HMK'nun 320/2 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası yönünden davacının borçlu bulunup bulunmadığı, davaya konu senetlerin teminat senedi olup olmadığı başka bir deyişle davacının menfi tespit isteminin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Somut olayda; davaya konu ve takibe dayanak senetlerin, 10/01/2020 düzenleme tarihli, sırasıyla 30/01/2020-28/02/2020-30/03-2020,,, vade tarihli ve 3.300,00-TL bedelli bonolar olduğu, keşidecisinin davacı ..., lehdarın davalı ...A.Ş. olduğu, senetlerde “nakten” kaydının bulunduğu, davacı tarafça senetler üzerindeki keşideci imzasına itiraz edilmediği, davacı tarafça senetlerin, taraflar arasında ... marka zayıflama aletinin alım satımına ve işbu malzemenin eğitimine ilişkin olarak davalıya olan borcunun teminatı olarak verildiğinin iddia edildiği,

davaya ve icra takibine dayanak senetlerin ihdas nedeni kısmında "nakden" ibaresinin yazılı olduğu, ancak davacının menfi tespit talebinde bu bonoların aslında teminat bonosu olduğu ve davalıya borçlu olmadığını iddia ederek -zira davacının kendisine ürün teslimi yapılmadığı gibi bu hususta eğitim de verilmediği iddiası nedeni ile- kambiyo senedi vasfındaki bu bononun görünen ihdas nedenini ta'lil ettiği,

menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü davalı/alacaklı üzerinde olmakla birlikte davacının kambiyo senedi vasfındaki bonoların görünen ihdas nedenini ta'lil etmesi ile ispat külfetinin yer değiştirerek davacı/borçlu üzerine geçtiği, davacı tarafın bonoların teminat bonosu olduğunu ve teminat altına aldığı borcun davalı tarafça ifa edilmediğinden ortada bir borç kalmadığını ispatlamakla yükümlü olduğu,

takip ve davaya konu belgelerin kambiyo senedi vasfında bonolar olması nedeniyle iddia ettiği hususları davacının yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği, ancak davacının bu iddialarını yazılı delil ve belgelerle ispat edememesi nedenleriyle Mahkememizce davanın reddine, davalının kötü niyet tazminatı talebinin ise yasal koşulları oluşmadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸