İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/55 K.2022/377

Mahkememizce verilen 17/04/2018 tarih ve 2014/1031 Esas 2018/404 karar sayılı kararı Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 09/10/2019 tarih 2018/4648 Esas 2019/6331 Karar sayılı ilamıyla bozulmuş olmakla, dosya yeniden esasa kaydedilerek yapıla tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili tarafından verilen 10/03/2011 havale tarihli dava dilekçesi ile; davacı firma yetkilisi ... ile irtibata geçilerek kendisini ... olarak tanıtan ve ...

Ltd Şti ünvanlı firması bulunduğunu belirten şahıs pamuk ipliği almak istediğini, başlangıçta 9.000.00 TL tutarında çek karşılığında iplik verildiği, çek gününde bankadan tahsil edildiği, verilen çekin gününde tahs,il ve bazı gayrimenkullerin de tapuda devrini müteakip, ... ile kendisini ... olarak olarak tanıtan kişi, ...'a giderek davacıyla tanışmıştır. ..., davacıdan çalışanı olduğunu söylediğini, ..., ... ve ... adlı şahıslara, ...

6. Noterliği'nin... gün, ... yevmiye vekaletiyle, ... adına taşıt alım ve trafik işlemlerini takip için yetki verildiği, ..., ...'in isteğiyle, ... ve ...'e de ... 6. Noterlğinin... gün ve ... yevmiye vekaletiyle adına motorlo-motorsuz araç alım/tescil işlemlerini takibe yetki verildiği, ... ve ...Şti. Adına, ... Bankası,...Bankası, ..., ... ve ...

Bankası, ... şubelerinde hesap açıldığı, davaya konu çeklerin yasal süresinde muhattap bankaya ibrazında karşılığının bulunmaması üzerine keşideci şahsa icra takibinin başlatıldığı, ...'nın mernis kayıtlı yerleşim yeri olan ...'daki adresine tebligat yapıldığı, tebligatı alan gerçek ..., kaybettiği nüfus cüzdanına kendi resminin yapıştırılarak bu şekilde bankalarda hesap açıldığını fark ettiği, ... adlı kişi, dava dışı, ...'nın kimlik bilgilerini kullanarak piyasadan haksız kazanç elde edildiği, gerçekte ... adına düzenlenen nüfus cüzdanını hernasılsa elde eden kişi, ...'in ismini nüfus cüzdanından çıkartarak kendini resmini yapıştırdığı,

banka ve diğer resmi kurumlara verilen seri numarası aynı olmasına rağmen kayıt numarası ve yetki memurunun adı değişik olan 19/10/2007'de verildiği yazılı üç ayrı nüfus cüzdanı bulunduğu, ...'daki merkezi, ...'ya nakledildiği, değişikliği dair, 04/12/2007 tarih ve 6 sayılı OKK, ... 7.Noterliği'nin ... gün ve ... yevmiye ile onaylanıp Ticaret Sicili Gazetesinin 11/12/2007 gün, 6955 sayılı nüshasının 470.

Sayfasınd yayımlandığı, ...'in vergi levhasında, Bayrampaşa'da 2005 yılından beri faaliytette olduğunu gösterir şekilde sahte kayıt olduğu, banka müşterinin müraacatıyla piyasa araştırmasında şirketin Merkezi Bankasına bildirilmiş ve çeklerinin ve çek keşide yasağının bulunmadığı, karşılıksız çek keşide etmek temayülünün bulunmadığı, müşterinin işyeri ziyaretinin olumlu, piyasa istihbaratının olumlu olduğunu, cari hesap çalışması yapıldığı, referanslı geldiği ve şubeye verimli olma olasılığının yüksek olduğundan çek karnesinin verilmesinin uygunluğunu rapor ettiğini, ...'ın nüfus cüzdanında 3. bir şahsın resmi yapıştırılarak : ...

Bankaası ... şubesinde ... nolu hesap açılmış ve çek karnesi alındığı, ...'ın adı kullanarak çek karnesi alan şahsın gerçek kimliği de bilinmediği, alınan çeklerden 7 adedi, ... ve ... cirosuyla davacıya teslim edildiği, ... isimli şahıs, ...ünvanıyla, ... adresinde, 15/04/2008 günü, ... Vergi Dairesi şubesinde ... nolu hesabından çek karnesi aldığı, bu şahsa ait çeklerden 22 tanesi ... ve ...'in cirosuyla davacıya intikal ettiği, ... adlı şahıs, ... adresinde, ...

Vergi Dairesi ... sicilde kayıtlı olarak 01/03/2007 günü faaliyete başlayan, ... ünvanlı işyeri sahibi gözüktüğü, ... ... Bankası ...

Şubesinde, ... nolu çek hesabı bulunmakta olduğu, bu şahısa ait 2 adet çek ... ve ...'in cirosuya davacıya geçtiği, ... şahsı ve şirketi adına davalı bankadan aldığı çeklerle piyasadan mal satın altığı, çeklerin bankaya ibrazında karşılıksız çıkmasıyla, davalı bankanın basiretli tacir gibi hareket ederek, kendisine çek karnesi verilmesi bankacılık açısından mümkün olmayacak kişi ve firmalara çek teslim etmesi nedeniyle ağır kusuru bulunduğu, fazlaya ilişkin haklarımızın talep ve dava hakkı kalmak kaydıyla davalı bankanın, basiretli bir tacir gibi hareket etmeyip ve gerekli araştırma yapılmadan vermiş olduğu çekler nedeni ile,

davacının oluşan zararının şimdilik 10.000.00 TL çekin ibraz günü olan 28/10/2008 tarihinden itibaren ticari faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretini ödemesi yönünden karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı ... Bankası vekili tarafından verilen 23/05/2011 havale tarihli cevap dilekçesi ile. Davacı ...Tic. Ltd. Şti. Davalı banka yasal takip borçlularından olduğu, yasal takip dosyası ...AŞ'ye devrolduğu,...

AŞ ile davalı banka arasında akdolunan temlik sözleşmesi uyarınca iş bu alacaklı ilgili her türlü dava ve takibin muhatabı ...AŞ olacağı, bu itibar ile iş bu davada davalı bankaya husumet yönetilemeyeceği, davacı yanca davalı banka hakkında ileri sürülen iddia ve taleplerin çek karnesinin tevdii aşamasında basiret özen ve yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, bir başka deyişle haksız fiil olgusuna dayandırılmış olduğu anlaşıldığı,

tazminat konularda davalarda dava tarihi itibari ile zararın varlığı dava şartı olduğundan, mevcut bir zararın bulunmaması halinde tazminat talepli dava ikamesi mümkün olmadığından şartı nedeni ile usulden reddi gerektiği, davacının tüm iddia ve taleplerş haksız ve mesnetsiz olup, beyana dayalı soyut iddialar ile davalı banka sorumluluğuna gidilmeyeceği, açıklanan tüm neden ve sunulacak deliller ile de sabit olacak haklı itirazlarının kabulü ile, davacının haksız ve dayanaksız davasının ve tüm tazminat taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı (Temlik Alan) vekili tarafından verilen 28/03/2011 havale tarihli cevap dilekçesi ile. Davalı ... Bankası, ...borçlu grubu alacaklarının ...

Yönetim Şirketi'ne temlikname ile temlik ettiği, bankla ile ... yönetim şirketi arasında yapılan temlik sözleşmesi gereği, alacak temlik alındığı için alacakla ilgili her türlü dava ve takipte ...'ın muhattap olduğu, bu sebep ile dosyaya ve duruşmalara temlik alan sıfatı ile kabülleri ile, yapılacak her türlü tebligatın temlik alan vekili olarak tebligat yapılmasını, davacının bankaya yönelttiği dava mesnetsiz olup, davacı şirketin zararında bankanın bir kusuru bulunmamakla birlikte, kusuru isnad edilebilecek bir iliyet bağı da bulunmadığı,

bankaya isnad edilen kusuru ve tazminat talebini kabul etmediklerini, bu nedenle davanın reddi, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya tahmili, ilk itirazların davanın esasına girilmeden değerlendirilmesi, alacağın temlik edilmesi sebebi ile temlik alan sıfatı ile ... şirketi olarak davaya ve duruşmalara kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER /

Davalının Gider Tablosu Örneği, Faaliyet Belgesi,Vergi Beyannamesi örneği,Ruhsat Örnekleri, Sermaye Arttırım Örneği, Vergi Levhası Örneği, ...ve ...'e ait Nüfus Cüzdanı Örneği , ...'a ait imza beyannamesi örneği, ...'ye ait ikamet Senedi örneği getirtilerek dosya içine alınmıştır.

GEREKÇE /

Dava: sahte isimler kullanan kişiler tarafından keşide edilen çekler nedeniyle uğranılan zararını giderilmesi için çek hesabı açan banka hakkında maddi tazminatın ödetilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememizde açılan işbu dava, davalı bankanın ... Şubesinde, ...

Ltd.Şti, ..., ..., ..., ..., ..., ... adına alınmış bulunan sahte kimlik ve belgeler ile şirket kurmak ve şirket ve şahıslar adına açılan çek hesaplarından alınan sahte çeklerin bulunduğu çek karnelerinin tanzim edildiği, bu çeklerin çeşitli ticari alım satımlar ile davacı şirkete ciro yolu ile intikal ettiği, davacı yana verilen çeklerin sahte kimlikle açılan hesaplardan keşide edilemesi sebebi ile, tahsilatları yapılamadığını, davalı bankanın çek hesabı açılırken yapması gereken usulüne uygun olarak araştırmaları yapmadığı, bu sebep ile, yaklaşık 100-103 adet çekin karşılıksız çıkması sebebi ile,

davacı şirketin zarara uğradığını belirterek oluşan zararın tespit ve davalı bankadan tazmini için, usulüne uygun olarak çek hesabı açılması için gerekli inceleme ve araştırma sonucu çek hesabı açma koşulları oluşmadığı iddiası ile açılan tazminat davasıdır.

Davacı banka tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'i değerlendirilmiş; dava konusu çeklerle ilgili, çeklerin tahsilinin tamamen imkansız hale geldiğinin sübuta ermesinden sonra, dava konusu çek hesabının usulsüz açıldığı iddiası ile yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre banka aleyhine dava açılabileceği, henüz çeklerin asıl sorumluları hakkında yapılmış ve semeresiz kalmış bir takip bulunduğu iddia ve ispat edilmediği gibi dava konusu çeklerin sahteliği iddia edildiğinden, davalı banka yönünden zamanaşımı süresinin zararın doğmasından itibaren başlayacağı göz önünde bulundurularak davalı yanın zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.

Davalı bankanın ünvanındaki maddi hatanın davacı tarafından düzeltilmesi mümkün olduğundan, davalı ünvanındaki eksikliğin husumet itirazı olarak ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanmak olduğu anlaşıldığından davalı yanın husumet itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizde açılmış bulunan işbu davada, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu çek hesaplarının bankacılık mevzuatı gereğince, davalı bankaca yasal araştırmalar yapılıp yapılmadığı ve usulüne uygun olarak gerekli belgelerin dosyaya sunulup sunulmadığı, bankanın çek hesaplarını usulüne uygun olarak açıp açmadığı noktalarında toplanmıştır.

Mahkemece tarafların gösterdiği deliller toplanmış, davalı yanın zamanaşımı ve husumet itirazları red edilmiş, ceza dosyası örneği incelenmiş ve yapılan yargılama sonucunda; davacının dava konusu çeklerle ilgili olarak yasal müracaat haklarını kullanıp sonuçsuz kaldığını kanıtlayamadığı, banka aleyhine dava açılabilmesi için öncelikle gerçek çek hesabı açtıran kişilerin ve imzaları olanların tespiti sonrasında davacının bu kişilere karşı dava, icra takibi hakkını kullanarak sonuçsuz kalması gerektiğinden somut olayda bu koşulların oluşmadığı belirtilerek zamansız açılan davanın usul yönünden reddine karar verilmiştir.

Mahkememizle birleşen ... 46.Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/11/2012 tarih ve ... esas ... karar sayılı kararı temyiz edilmiş, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 23/12/2013 tarih 2013/6367 esas 2013/23450 karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Yargıtay bozma ilamında; "Dava, sahte isimler kullanan kişiler tarafından keşide edilen çekler nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için çek hesabı açan banka hakkında tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili ile iş ilişkisi içinde olan dava dışı ...Ltd.

Şti. ve ortakları tarafından düzenlenen çeklerin ciro yoluyla müvekkiline devredildiğini, çek hesaplarının sahte kişiler adına açılması nedeniyle müvekkili tarafından bedellerinin tahsil edilmesinin mümkün olmadığının anlaşıldığını, davalı bankanın eylemi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, bankanın kusurlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda, yukarıda değinilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak davacı vekili, gerek dava dilekçesinde, gerekse duruşmadaki beyanlarında, sahte isimlerle çek hesapları açıldığını, keşideci ve lehdar isimlerinin sahte olduğunu iddia ettiğini ve dosya içindeki çek örnekleri içeriğinden, davacı tarafça kullanılacak yasal müracaat imkanının bulunmamasına göre, işin esasına girilerek, davalı bankanın sahte isimler kullanan kişiler adına çek hesabı açmasında kusurunun bulunup bulunmadığının, davacının müterafik kusuru da araştırılmak suretiyle tespiti gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

HARÇ BEYANI /

341,55-TL. KARAR HARCI 148,50-TL. PEŞİN HARÇ 193,05-TL. KALAN HARÇ

DAVACI GİDERİ /

18,40-TL İLK GİDER · 3.750,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ · 356,00-TL POSTA MAS. · 4.124,40-TL TOPLAM