İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/414 K.2025/762

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tekstil ticareti ile uğraştığını, müvekkili şirket yetkilisi ...'ın, ...Tic. A.Ş. ile yaptığı ticari işler nedeniyle ... Şubesine ait, keşidecisi ...Tic. A.Ş. olan, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli,

... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli çekleri ödeme olarak aldığını, müvekkil şirket yetkilisinin içerisinde bulunduğu ekonomik sebepler ve mezkur çeklerin vadelerinin de yaklaşık 6 ay sonra bir tarih olması sebebiyle finans ihtiyacını karşılamak için arkadaşı ... vasıtasıyla tanımış olduğu ... ile bu hususla alakalı olarak görüşme sağladığını, müvekkili şirket yetkilisi ... ve ... tarafından, müvekkilin finans ihtiyacı ...'e anlatıldığı ve mezkur çeklerin ...'e gösterildiğini ve ...'ce finans ihtiyaçlarını çözebileceğini ifade etmesi ile geri gelmek üzere çeklerle beraber ayrıldığını ancak;

şüpheli ...'in çekleri geri getirmediğini ve bu tarihten sonra da kendisine ulaşılamadığını, şüpheli ... tarafından çekler çalındıktan sonra hakkında .... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunarak ... soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, müvekkili tarafından yine mezkur çeklerle ilgili olarak ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, mahkeme tarafından dava konusu çeklerle ilgili ödeme yasağı konularak ilgili bankalara bildirildiğini, ancak, davaya konu çekler, davalı tarafından bankaya ibraz edildiğinden, mahkeme tarafından mezkur çeklerle alakalı olarak istirdat davası açılması için müvekkile tebligat gönderildiğini,

... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli,

... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli çekler, müvekkilinden çalınan ve iptal davası açılarak ödeme yasağı konan çeklerden olup, bir şekilde, savcılık dosyasında isim ve bilgilerine yer verilen dolandırıcılardan ve hırsızlardan davalının eline geçtiğini, müvekkili şirketin davalıyı tanımadığı gibi davalıya herhangi bir borcununda bulunmadığını, dava konusu çeklerin ticari ilişkiye istinaden keşideci tarafından müvekkiline verildiğini, çekin meşru hamilinin müvekkili olup, çeklerin müvekkilinden çalındığını, dava konusu çekler üzerinden ödemeden men kararı olmasına rağmen davalının çekleri iktisap ettiğini,

davalının çek iktisabında kusurlu ve kötü niyetli olduğunu beyanla dava konusu çekler ile ilgili müvekkilinin meşru hamil olduğunun tespiti ile çeklerin istirdadına, istirdadı mümkün olmazsa iptaline, çekin tahsil edilmesi halinde tahsil edilen tüm paranın ticari faiziyle istirdadına, paranın İcraya ödenmesi durumunda icra veznesine yatan paranın müvekkiline ödenmesine, davanın kabulü ile kötüniyetli davalının tazminata mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacı şirketin İTO kaydı çıkartılarak dosyamız içerisine alınmış, davalının nüfus kayıt örneği uyap üzerinden çıkarılarak dosyamız arasına alınmış, davalı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, ... CBS'nin ... soruşturma, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas ve ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden istenilerek dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, istirdat davasıdır.

HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının, davaya konu

-... Şubesine ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi ...Tic. A.Ş. Olan, 31/05/2023 keşide tarihli ve 150.000,00-TL bedelli,

-... Şubesine ait, ... çek seri numaralı, keşidecisi ... Tic. A.Ş. Olan, 31/05/2023 keşide tarihli ve 150.000,00-TL bedelli,

çeklerin istirdadı isteminin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18.maddesi; ''...(2)Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir....'' şeklindedir.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

İddia, savunma, yukarıdaki yasal düzenlemeler, dosya içeriği deliller ve tüm dosya kapsamına göre; eldeki davada davacı taraf çekteki imzayı inkar etmeyip, davaya konu çeklerin meşru hamili olduğunu ve davaya konu çeklerin iradesi dışında elinden çıktığını beyan etmiştir.

Davacı yanın iddiası şahsi def'i mahiyetinde olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687. maddesinde, hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına harekete etmesi dışında şahsi def'ilerin başvuran hamile karşı ileri sürülemeyeceği düzenlenmiştir.

Bununla birlikte davacı tarafın, dava dilekçesinde de açıkça belirttiği üzere davaya konu çeklerin davacı şirket yetkilisinin içerisinde bulunduğu ekonomik sebepler ve ilgili çeklerin vadelerinin de yaklaşık 6 ay sonra bir tarih olması sebebiyle finans ihtiyacını karşılamak için arkadaşı ... vasıtasıyla tanımış olduğu ...'e rızaen teslim edildiği, keza aynı hususun 05/01/2023 tarihli savcılık şikayet dilekçelerinde ve davacı şirket yetkilisinin 10/04/2023 tarihli kolluk ifadesinde de açıkça belirtildiği,

hatta işbu çekleri vermesinin nedenini de ...'nın referans olmasından ötürü olduğunu belirttiği, dolayısıyla davaya konu çeklerin davacının elinden rızası hilafına çıkmadığı Mahkememizce tespit edilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında; davacı tacirin basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği, davaya konu çeklerin davacının elinden rızası hilafına çıkmadığı ve davalının çekleri iktisap ederken kötüniyetli olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığı anlaşıldığından Mahkememizce ispat olunamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸