İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/197 K.2026/53

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında mevduat ve pos cihazı kullanımına ilişkin, bila tarihli bankacılık hizmetlerine ilişkin sözleşmelerin mevcut olduğunu, müvekkili şirketin, uluslararası faaliyet gösterdiğini ve bu bağlamda ... unvanlı işletme aracılığıyla yurt dışından gelen turistlere konaklama hizmeti verdiğini, bu kapsamda da, yabancı uyruklu müşterilerine gerek turizm mevzuatı gerekse de uluslararası düzenlemeler çerçevesinde ...edilemez ve iadesiz rezervasyonlar sağlandığını, bu sistem kapsamında,

müşterinin ... aracılığı ile rezervasyonunu takiben mail order yolu veya yine ilgili işletmeye verilen kredi kartı bilgileri üzerinden ücret ödemesi alındığını, ...

Edilemez ve İadesiz rezervasyonlar ile sağlanan amacın, müşterilere daha uygun fiyatlı olarak konaklama hizmeti verilmesi ve işletmenin ise iade riskini minimize ederek, yoğun sezonlarda rezervasyon iptalleri nedeni ile odaların boş tutulmamasından sebep kayba uğramasını sağlamaya yönelik olduğunu, bu bağlamda müşteri ne sebeple olursa olsun, otele hiç gelmese veya gelip de konaklamasa ya da tatil programını iptal etse dahi, kararlaştırılan ücreti ödemeyi kabul ederek on-line olarak sözleşme şartlarını kabul etmekte olduklarını ancak son dönemde birçok müşterinin haklı olmayan ve yersiz itirazları nedeniyle,

müvekkili işletmenin haklı hukuki talep ve beyanları hilafına en son 16.08.2023 tarihinde 24.455,92-TL (855,51-EUR), 4.839,36-TL (168,73-EUR) ve 28.586,50-TL (1.000 EUR) tutarlı meblağların, müvekkilin hesabından onayı ve rızası hilafına çekildiğini, anılan tarih öncesi dönemde de yapılan incelemelerde ise.

523,74 EUR, 644,72 EUR, 750,00-EUR (75 x 10), 277,05 EUR ve 500,00 EUR tutarlarında veya karşılığı TL'nin müvekkile ait hesaplardan çekildiğini, işbu iade çekilen tutarları talep eden müşterilerin tamamına yakınının, aracılık yapılan booking.com üzerinden yapmış olduğu itirazların haksız olması nedeniyle kabul görmediğini ve sonrasında bankacılık sistemi üzerinden mükerrer olarak kötü niyetli başvurular yapıldığını, bu başvuralar üzerine de davalı tarafından müvekkil işletmenin belgeli beyan ve itirazları dikkate alınmaksızın ilgili tutarların,

müvekkilin rızası ve onayı olmaksızın hesaplarından ilgili rezervasyon bedelleri olan EUR tutarlarının kur karşılığı üzerinden işlem yapılmak suretiyle TL hesabından çekildiğini, davalı yana ...

13.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini ve davalı yana da tebliğ edildiğini, dava şartı kapsamında arabuluculuğa da başvurulduğunu ve fakat anlaşmanın sağlanamadığını, 2023 dönemi öncesine ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, şimdilik sadece 2023 takvim yılı açısından talepte bulunma gereği duyulduğunu beyanla müvekkili işletmenin haklı hukuki talep ve beyanları hilafına ve rızası dışında 16.08.2023 tarihinde 855,51 EUR,

168,73 EUR ve 1.000,00 EUR olmak üzere toplamda 2.024,24-EURO'nun 16.08.2023 tarihinden itibaren yabancı para mevduatlara uygulanan en yüksek faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili banka tarafından yapılan tüm işlemlerin Kartlı Ödeme Sistemlerini kuran kuruluşların uluslararası alanda kabul edilen kurallarına, Bankalar Arası Kredi Kartları Merkezi tarafından yayımlanan uygulamaya yönelik kurallara, taraflar arasında akdedilmiş Üye İşyeri Sözleşmesine ve bankacılık mevzuatına uygun olduğunu, davacı üye işyeri ile 01.02.2022 tarihinde Üye İş Yeri Sözleşmesi imzalandığını ve davacı firmanın, Üye İş Yeri Sözleşmesinin IV. Firmanın Yükümlülükleri başlığı altında 20. maddesinde yer alan Uluslararası Kredi Kartı Ödeme Sistemleri kurallarına uyacağını kabul ettiğini,

... işlemlerinde, firma ile firma müşterisinin yüz yüze gelmeksizin akdi bir ilişki içerisine girdiklerini, Üye İşyeri Sözleşmesinin X. ...

İşlemler başlığı altında mail order işlemlerine ilişkin hususların ayrıntılı olarak yer aldığını ve üye işyerinin bu kurallara uyması gerektiğini, dava konusu olayda, üye işyerinden işlem yaptığı gözüken kart hamilleri tarafından çok sayıda chargeback itirazı yapıldığını, kart hamili doğrulaması yapılmadan gerçekleşen işlemler için gönderilen evraklar yeterli olmadığında yapılan işlem “güvenilir” sayılmadığından,

... ve ... ters ibraz kurallarına göre itirazların karşı bankalarına çevrilemediğini, nitekim ilgili işlemlerin sahte olduğu ilgili bankası tarafından ...'ya bildirildiğini, davayı ve tazmin talebini hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber dava kabul edilse bile faiz talebinin kendisi, türü, istenen para birimi ve başlangıç tarihi haksız olarak talep edilmekte olduğundan bu yöndeki itirazları Mahkemeye sunduklarını beyanla haksız, usul ve yasaya aykırı olan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, taraf şirketlerin İTO kayıtlarının bir kısmı çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davalı ... T.A.Ş.'nin ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 06/02/2025 tarihli duruşmasının (3) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekilinin tanık dinletmek istediği hususların tanıkla ispatı mümkün olmamakla tanık dinletme talebinin reddine'' karar verilmiştir.

Mahkememizin 06/02/2025 tarihli duruşmasının (5) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için davalı bankanın Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde ... bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Bankacı bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 07/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

-Davalı ... T.A.Ş. ile Üye İşyeri olarak çalışan davacı ...Ltd. Şti.'ye ait POS cihazından 29.06.2023 tarihinde yapılan 168,73 EUR ve 02.07.2023 tarihinde ise 855,51 EUR ve 1.000,00 EUR tutarlı harcama işlemlerine, yurt dışı kredi kartı hamili tarafından itiraz edildiği,

-Davalı banka tarafından, itiraza konu işlemler için 16.07.2023 ve 23.07.2027 tarihlerinde davacı üye işyerine yapılan yazılı bildirimlerle, harcama işlemleri ile ilgili ... ve ... Kuralları gereği doküman talebinde bulunulduğu,

-Davalı banka tarafından itiraza konu harcama işlemleri için davacının hesabından 16.08.2023 tarihinde 4.839,36 TL, 24.455,92 TL ve 28.586,50 TL olmak üzere toplam 57.881,78 TL tahsilat yapıldığı,

-Dava dosyası kapsamında yer alan belge ve beyanlardan, harcama itirazına konu işlemin ... sistemi ile gerçekleştirildiğinin tartışmasız olduğu, ibraz edilen belgelerden harcama işlemlerine ilişkin kart hamilinin imzalı ya da şifreli bir onayının bulunduğuna dair bir belgeye rastlanılmadığı, ayrıca dava dışı kart hamilinin, dava konusu harcama işlemine ilişkin hizmeti aldığına dair bir fatura ya da başka bir belgeye de rastlanılmadığı,

-Davacı Üye İşyeri ile dava dışı kart hamili tarafından mutabık kalınan Baoking.com Rezervasyon Şartları ve Koşulları dokümantasyonunda, davalı bankanın taraf olarak yer almadığının tespit edildiği,

Söz konusu tespitler göz önünde bulundurulduğunda, taraflar arasında imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesinin “X. ... İşlemleri” başlıklı 3. maddesinde yer alan.

“Kart sahibi/hamili mail order aracılığı ile veya bankanın üye işyerine verdiği manuel yetki ile gerçekleştirdiği işlemlerden ötürü, herhangi bir süre kısıtı olmaksızın, firmadan mal ve/veya hizmet satın alma talebi ya da firmaya herhangi bir surette borcu olmadığı şeklinde bankaya yazılı olarak itiraz etmesi ya da herhangi bir sebeple Kredi Kartı/Banka kartını çıkaran banka/mali kuruluş tarafından işlem bedelinin bankaya ödenmesi halinde banka, itiraza veya işleme ilişkin hususların doğruluğu konusunda hiçbir inceleme yapmaksızın, kart sahibi/hamilinden talep ettiği tahsil ettiği ve firmanın hesabına aktardığı tutarı,

önceden bildirime gerek olmaksızın firmanın bankadaki hesabından (...) resen takas veya mahsuba yetkilidir.” hükmü uyarınca, davalı banka tarafından davacının hesabına borç kaydedilen toplam 57.881,78-TL'lık harcama bedelinden dolayı, davalı bankaya atfedilebilecek bir sorumluluğun bulunmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 09/09/2025 tarihli ara kararının (2) numaralı ara kararı ile; "...davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdiine" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Bankacı bilirkişi ...tarafından tanzim edilen 27/10/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

Tüm delillerin takdiri tamamen sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı vekilinin beyan ve itirazlarının bir kez daha ayrıntılı olarak değerlendirildiği, davacı vekilinin beyan ve itirazları konusunda 07.07.2025 tarihli Kök raporunda belirtilen görüşünün özünde bir değişiklik bulunmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi raporları, dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /

Dava; alacak davasıdır.

HMK'nun 320/2 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının, davalı bankanın kendisinden yaptığı kesintiler nedeniyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağının varlığı ve miktarı başka bir deyişle davalı bankanın dava konusu yaptığı kesintilerin mail order yetkisinin kullanılması suretiyle gerçekleşen bir işlem olup olmadığı yine ... kuralları ile davacı ile imzalanan üye işyeri sözleşmesi gereğince gerçekleştirilen bir işlem olup olmadığı, şayet böyle bir işlem ise bu işlemin/kesintilerin hukuka uygun olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Taraflar arasında imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesinin “...” başlıklı 3. maddesi.

“Kart sahibi/hamili mail order aracılığı ile veya bankanın üye işyerine verdiği manuel yetki ile gerçekleştirdiği işlemlerden ötürü, herhangi bir süre kısıtı olmaksızın, firmadan mal ve/veya hizmet satın alma talebi ya da firmaya herhangi bir surette borcu olmadığı şeklinde bankaya yazılı olarak itiraz etmesi ya da herhangi bir sebeple Kredi Kartı/Banka kartını çıkaran banka/mali kuruluş tarafından işlem bedelinin bankaya ödenmesi halinde banka, itiraza veya işleme ilişkin hususların doğruluğu konusunda hiçbir inceleme yapmaksızın, kart sahibi/hamilinden talep ettiği tahsil ettiği ve firmanın hesabına aktardığı tutarı,

önceden bildirime gerek olmaksızın firmanın bankadaki hesabından (...) resen takas veya mahsuba yetkilidir.” şeklindedir.

Somut olayda; taraflar arasında 01.02.2022 tarihinde Üye İşyeri Sözleşmesi imzalandığı ve adı geçen davacıya ...

Üye İşyeri numarası ile POS cihazı tanımlandığı, davacı Üye İş Yerine ait POS cihazından dava dışı ...'ye ait ... no.lu kredi kartı ile, 29.06.2023 tarihinde 168,73 EUR tutarında ve 02.07.2023 tarihinde 855,51 EUR ve 1.000,00 EUR tutarlarında harcama işlemleri yapıldığı, dava konusu harcama işlemlerinin, tarafların kabulünde olduğu üzere Kredi Kartı Mail Order Ödeme Sistemi ile gerçekleştirildiği, dava dışı kart hamili tarafından söz konusu harcamalara itiraz edildiği,

davalı banka tarafından, davacının ...IBAN numaralı hesabından 16.08.2023 tarihinde 4.839,36 TL, 24.455,92 TL ve 28.586,50 TL olmak üzere toplam 57.881,78 TL tahsilat yapıldığı, davalı banka tarafından, itiraza konu işlemler için 16.07.2023 ve 23.07.2023 tarihlerinde davacı üye işyerine yapılan yazılı bildirimlerle, harcama işlemleri ile ilgili Uluslararası ... ve BKM Kart Kuralları gereği doküman talebinde bulunulduğu, dava dosyası kapsamında yer alan tüm belge ve beyanlardan, harcama itirazına konu işlemin ...sistemi ile gerçekleştirildiğinin tartışmasız olduğu,

davacı tarafça ibraz edilen belgelerden harcama işlemlerine ilişkin kart hamilinin imzalı ya da şifreli bir onayının bulunduğuna dair bir belgeye rastlanılmadığı, ayrıca dava dışı kart hamilinin, dava konusu harcama işlemine ilişkin hizmeti aldığına dair bir fatura ya da başka bir belgeye de rastlanılmadığı, davacı Üye İşyeri ile dava dışı kart hamili tarafından mutabık kalınan ...

Rezervasyon Şartları ve Koşulları dokümantasyonunda, davalı bankanın taraf olarak yer almadığı, söz konusu tespitler göz önünde bulundurulduğunda, taraflar arasında imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesinin “...” başlıklı 3. Maddesi hükmü nazara alındığında davacının hesabına borç olarak kaydedilen toplam 57.881,78-TL'lık harcama bedelinden dolayı davalı bankaya atfedilebilecek bir sorumluluğun bulunmadığı anlaşılmakla Mahkememizce ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf, davaya konu sözleşmedeki kendileri aleyhine ilişkin maddelerin Genel İşlem Koşullarından olup yazılmamış sayılması gerektiğini ileri sürmüştür. Bununla birlikte Genel işlem koşulları, 6098 Sayılı TBK'nun 20 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

Anılan düzenlemeler çerçevesinde, TBK'nun yürürlük tarihinden sonra yapılan sözleşmelerde genel işlem koşullarının bulunmasının kural olarak mümkün olduğu, bir sözleşme hükmünün genel işlem koşulu içermesinin tek başına o hükmün geçersizliğini gerektirmediği, ancak sözleşmenin niteliğine uygun düşmeyen şartların yazılmamış sayılacağı, genel işlem koşullarının geçersiz sayılmasının ise dürüstlük kuralına aykırı olarak bir taraf aleyhine ve onun durumunu ağırlaştıracak hükümler içermesi halinde söz konusu olacağı açıktır.

Tacir olan davacı, TTK 18/2 fıkrası uyarınca basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlüdür. Genel işlem koşullarına ilişkin düzenlemeler, tüketici hukuku alanından farklı olarak, tacirler yönünden çok daha dar kapsamlı uygulanacaktır.

Sözleşmenin önceden hazırlanmış olması tek başına, TBK 20 vd. maddeleri kapsamında sözleşmenin geçersiz olduğu sonucunu doğurmayacağı gibi, kesintilere, feshe, muacceliyete ve temerrüt faiz oranlarına ilişkin hükümler, tacir olan davacı şirket tarafından sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde kabul edilmiştir. Bu nedenle davacının genel işlem koşullarına ilişkin iddiaları Mahkememizce yerinde görülmemiştir.

Yine davacı taraf, işbu uyuşmazlığa 5411 Sayılı Kanun değil daha özel mahiyetteki turizm teşvik kanunu ve bu kanun kapsamında düzenlenmiş ilgili yönetmeliğin 28-29 ve 46. Maddelerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüşse de, davaya konu uyuşmazlığa uygulanması gereken mevzuat ve sözleşmenin taraflar arasında akdedilen Üye İşyeri Sözleşmesi, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu olması gerektiğinden Mahkememizce itibar edilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸