İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/365 K.2024/847

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın ilgili çeki kaybetmesinden dolayı haksız fiil hükümleri kapsamında sorumluluğu doğduğunu, davalı hakkında ...

33. İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyası kapsamında takibe geçildiğini, icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini, icra takibinin durması sonucu arabuluculuk görüşmesinden bir sonuç alınamadığını, takip talebine konu olan icra takibinin davalı tarafından yapıldığını, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, bankanın sorumluluğu altında olan evrak aslının banka tarafından kaybedildiğini, davacı tarafından ilgili banka tarafından çekin takasa verilip verilmediğinin bilinmediği gibi çekin karşılığı olup olmadığının bilinmemekte olduğunu, davacı tarafından bankaya defalarca sözlü ve yazılı olarak başvurulduğunu,

banka tarafından çekin iadesi yönünden bir karar alınmadığını, davalı bankanın sorumluluğu olan çekin kaybolmasından dolayı çekin bedelince tahsil edilmesini zararlarının karşılanmasını talep ettikleri belirterek davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının herhangi bir zararı olabileceğini kabul etmemekle birlikte, kesinleşmiş bir zararının da bulunmaması nedeniyle bu davayı açması mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı şirketin bir zararı olsa dahi diğer tahsil yöntemleri tüketilmeden, çekin borçlularına başvurulmadan müvekkil banka tarafından ödenmesinin mümkün olmadığını, davacı şirketin dava dilekçesi ekinde hiçbir belge sunmadığı ve dilekçesinde bu yönde bir beyanda bulunmadığı göz önüne alındığında çek cirantalarına yöneltilen bir icra takibi ve sonucunda alınmış bir aciz vesikasının mevcut olmadığı anlaşıldığını,

davacı şirketin henüz tahsilata ilişkin yolların tümünü tüketmemesine rağmen müvekkil banka aleyhine icra takibi başlatılması ve huzurdaki davanın açılmasında menfaat bulunmadığını, yapılan takip hukuken erken başlatılan bir takip olup, huzurdaki dava da erken açılan dava vasfında olduğundan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, müvekkili banka lehine %20 oranından az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali ile İİK 67/2.maddesi uyarınca icra inkar tazminatı ve davalı yönünden kötü niyet tazminatı istemlerine ilişkindir. Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... 33. İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyası delil olarak değerlendirilmiştir.

İtiraz iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67 maddesinde: "(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4945/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren 1 sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığı ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.(2) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

(Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/11 md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Borçlunun itirazı üzerine takibin durması ile birlikte alacaklı açtığı itirazın iptali davasında takip talebinde talep ettiği alacağının bulunduğunu ispat külfeti bizzat kendisindedir. Ancak davalı borçlunun İcra Dairesinde vermiş olduğu itiraz dilekçesinin içeriği ya da cevap dilekçesinin içeriğine göre ispat külfeti yer değiştirebilecektir. İtirazın iptali davası icra takibinin uzantısıdır ve iki dosya bir birlik oluşturmaktadır.

"Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının senetlerin ödenmiş senetler olduğunu iddia ederek ödemeye ilişkin belgeler ibraz etmiş ise de, ödemenin kanıtı olarak sunulan belgelere göre ödemenin ... adlı şahsa yapıldığı ve bu şahsın (dosyadaki bilgilere göre) davacı şirket ile ilgisinin bulunmadığının anlaşıldığı, davalının senet bedellerini ödediğini ispat edemediği, 19.10.2015 tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli içeriği itibariyle doğru olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının ...

7. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı icra takibine yaptığı itirazın 3.600 TL ana para ve 5.356,27 TL işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin takip tarihi itibariyle bu miktar üzerinden devamına, inkar tazminatının şartları bulunmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacının temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede alacak belgeye dayanıp likit ve belirlenebilir mahiyette olup, İİK’nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına inkar tazminatına karar verilmesi gerekirken bu isteğin reddine karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 24/11/2016 tarih, ... Esas ...Karar sayılı ilamı)"

İcra inkar tazminatının düzenlenmesinin amacının, borçlunun ödeme emri üzerine icrada borcunu inkar etmesini önlemektir. Yüzde yirmilik oran en az tazminat miktarını ifade etmektedir. Mahkemece daha fazla tazminata da hükmedilebilir. İcra inkar tazminatı asıl alacak üzerinden hesaplanır ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi de şartlara bağlanmıştır. İcra inkar tazminatının şartları ise şunlardır:

1-Geçerli bir icra takibi bulunmalıdır.

2-Borçlu geçerli bir itirazda bulunmuş olmalıdır.

3-Süresi içerisinde açılmış olan bir itirazın iptali davası bulunmalıdır.

4-Alacaklı icra inkar tazminatını talep etmiş olmalıdır.

5-Borçlunun itirazının haksız olduğu kararı verilmelidir.

6-İtirazın iptali davasında alacak likit olmalıdır.

İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının kötü niyeti aranmaz. Sadece itiraz etmiş olması yeterlidir.

UYAP ortamından yapılan sorgulamada davacı tarafça takibe dayanak çek sebebiyle keşideciye yahut cirantalara karşı ilamsız icra yolu ile takip veya alacak davası açılmadığı anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, gelen müzekkere cevapları, tarafların bildirdiği belgeler, ... 33. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası,... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas,... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; keşidecisi ... Ltd. Şti. Olan 15/11/2022 düzenleme tarihli, 265.000,00 TL tutarlı ...bank A.Ş. ...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı çekin tahsili için davalıya verildiği ve davalı nezdinde kaybolduğu, davalı banka tarafından vekil-hamil sıfatı ile zayi belgesi almak için mahkemeye başvurulduğu, ..6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile çekin zayi nedeniyle iptali davası açıldığı, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/06/2023 tarih,...Esas, ...

Karar sayılı ilamı ile davacının davasının kabulü ile işbu dava konusu çekin zayi nedeni ile iptaline karar verildiği, davacı firmanın çekin zayi edilmesinden dolayı çek bedeli kadar zararlarının olduğunu iddia ederek davalı bankanın bu bedeli taraflarına ödemesini talep etmiş oldukları tespit edilmiştir.

Mezkur alacak talebi yönünden TTK'nın 818/1-f ile 688. maddeleri uyarınca vekil konumunda olan davalı bankanın çekin kaybedilmesi nedeni ile sorumlu tutulabilmesi için hamilin zayi nedeni ile alacağını ispatlayamamasından dolayı malvarlığı olduğu halde gerek çek borçlusu, ve gerekse diğer müracaat borçlularından alacağını tahsil edememesi veya ispat zorluğu çekilmediği halde çekin keşide tarihi ile icra takip tarihi arasında borçluların mallarını ellerinden çıkarması nedeni ile alacağı tahsil edememesi gerekmektedir.

Bu husus Yargıtay 11.HD'nin ... Esas -...

Karar sayılı ilamında: "... davalı Banka'nın çekin kaybedilmesi nedeniyle sorumlu olması için, hamilin zayi nedeniyle alacağını ispatlayamamasından dolayı mal varlığı olduğu halde gerek çek borçlusu ve gerekse diğer müracaat borçlularından alacağını tahsil edememesi veya ispat zorluğu çekilmediği halde çekin keşide tarihi ile icra takip tarihi arasında borçluların mallarını ellerinden çıkarması nedeniyle alacağı tahsil edememesi gerekir.

Somut olayda, davacı çek borçlularına başvurmaksızın davalı Banka'da kaybolan çekin bedelini talep etmektedir. Mahkemece, davalının eylemi nedeniyle bir zarar meydana gelip gelmediği incelenmeksizin davalının sorumluluğuna hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir..." şeklinde açıklanmıştır. (Yine benzer nitelikte. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 17/12/2020 tarihli ... E. ... K.. 11/12/2017 tarihli... E. ...K.. 17/04/2014 tarihli ...

E. ...K. Saylı ilamları bulunmaktadır.)

Somut olayda; davacı çek borçlularına başvurmaksızın davalı bankadan kaybolan çekin bedelini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davacı tarafça takibe dayanak çek sebebiyle keşideciye yahut cirantalara karşı ilamsız icra yolu ile takip veya alacak davası açılmadığı, keşideci ve diğer borçlulara karşı hukuk yollarını tüketmesi gerektiği halde henüz bu yola başvurduğuna dair delil olmadığı anlaşıldığından davacının davasının reddine, davanın reddine karar verildiğinden İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatının yasal koşulları oluşmadığından reddine,

davacının icra takibi başlatmakta kötüniyetli olduğunu gösteren herhangi bir delil bulunmadığından yasal koşullarının oluşmaması nedeniyle davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( Emsal nitelikte. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin ...Esas, ...

Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2020/290 Esas, 2022/1824 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı )