İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/42 K.2024/41

Mahkememizde açılan Alacak davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

müvekkili banka sigortalısı olan dava dışı satıcı ... A.Ş. ile sevkiyat alıcısı davalı ... arasında 22.11.2016 tarihli “Borç Tasfiye Protokolü” imzalandığını, dava dışı (temlik eden) ...

A.Ş. ile davalı arasında imzalanan 22.11.2016 tarihli Protokolde; işbu protokol kapsamında doğacak her türlü ihtilafta tarafların Türk Hukuku’nu seçtiklerinin açıkça sabit olduğunu, 22.11.2016 tarihli protokol ile davalının, ödemelerin ne şekilde yapılacağına ilişkin de protokolün “...” başlıklı 1.kısmı gereği taahhütte bulunduğunu, dava dışı (temlik eden) satıcı ...

A.Ş, ...’da yerleşik alıcısı davalı ... firmasına yönelik ihracatını davacı müvekkili bankaya sigortalattığını, sözleşmeye istinaden dava dışı satıcı ...

A.Ş. tarafından davalı sevkiyat alıcısı firmaya 30.06.2016 tarihinde gerekli sevkiyatlar yapıldığı, gerekli faturalar düzenlendiğini ve davalı alıcının onayı alındıktan sonra malların yüklendiğini, sevkiyatlara ilişkin olarak davalı firmaya 8 adet her biri 29.06.2016 tarihli, toplamları 243.934,30 USD tutarlı 209.999,99 USD toplam bakiye tutarlı faturalar düzenlendiğini, sevkiyattan doğan bakiye 209.999,99 USD tutarındaki alacağın, davalı şirketin vade tarihinde ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle sigorta poliçesi kapsamında 29.09.2017 tarihinde davacı müvekkili sigortacı bankaca tazmin edildiğini,

yapılan görüşmeler neticesinde; davalının borcun varlığını kabul ettiğini ancak ülkelerinin zor durumda olduğunu, ... Bankası olan ...’den kredi almayı umduklarını ancak alamadıklarını ve finansman temininde zorluk yaşandığını; bu sebeplerle ödeme yapamadıklarını belirtiklerini, bunun üzerine dava dışı sigortalı ...

A.Ş'nin 25.09.2017 tarihinde işbu ticari ilişkiden kaynaklanan 8 adet fatura ile belirli 209.999,99 USD tutarındaki bakiye alacağını yasal yola başvurma dahil tüm haklarıyla beraber ...

6. Noterliği’ nin ... yevmiye nolu temliknamesi ile davacı müvekkiline temlik ettiğini, borcun ödenmesi hususunda davalı firma ile görüşmüşse de ödeme yapılması hususunda herhangi bir sonuç alınamadığını belirterek; davanın kabulü ile; davalı tarafından ödenmeyen toplam 243.934,30 USD bedelli ve toplam 209.999,99 USD bakiyeli 8 adet faturadan kaynaklanan ve davacı (temlik alan) müvekkil Banka sigortalısı olan dava dışı temlik eden ...

A.Ş. tarafından davacı müvekkil Bankaya temlik edilen toplam 209.999,99 USD tutarındaki alacağın ve bu alacak tutarına faturalardaki vade tarihi olan 29.06.2016 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek olan Kamu Bankalarınca USD cinsi dövize uygulanan en yüksek yıllık mevduat faizinin, fiili ödeme tarihindeki TCMB USD efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsil edilerek davacı müvekkil Bankaya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

... 16.Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/01/2022 tarih ...esas ... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine dava dilekçesi tebliği olmadığından davalı cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı bankanın sigorta poliçesi kapsamında tazmin ettiği ve dava dışı sigortalısından temlik aldığı toplam 209.999,99 USD alacağın davalıdan tahsili talebine ilişkin olup iş bu dava tarihinde açılmış dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde ... 16 ATM nin ... E ... K sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek ve 21.09.2023. Taihinde kesinleşerek mahkememize gelmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararı uyarınca; 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç

verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,

7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan, Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;

a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,

b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,

c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerler de 6 numaralı,

d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,

e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı,

f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,

(Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;

a) Kayseri’de iki asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 2 numaralı, b) Konya’da dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 4 numaralı,

c) İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 numaralı, d) İstanbul Anadolu’da on üç asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 ve 7 numaralı,

e) Ankara’da on dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7 ve 8 numaralı,

f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret mahkemelerinin bakmasına) karar verilmiştir.

Görevsizlik kararı veren İstanbul 16 Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesinde davacı talebi ile ilgili uyuşmazlığın Bankacılık Kanunu ile Sermaye Piyasası Kanunu'nda yer alan hükümler uygulanarak çözülmesi gerektiği, talebin Finans Mahkemelerinin görev alanında kaldığı gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/... E, 2023/.... karar sayılı ilamı ile.

"HSK 1. Dairesinin 1232 sayılı kararıyla bankacılık ve finans uyuşmazlıklarına bakması kararlaştırılan asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerdeki diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi mi yoksa iş dağılımı ilişkisi mi olduğu noktasında toplanan uyuşmazlıkta " bankacılık ve finans davalarına bakmakla görevli olan asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerdeki diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup olmadığı konusunda inceleme yapmış ve 16.10.2023 karar tarihli ilamı ile ".5235 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin beşinci fıkrası;

"...İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır.

Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır..." düzenlemesini içermekte olup bu düzenlemede verilen yetkiye istinaden HSK 1. Dairesinin 25.11.2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı ile; "...Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak,

finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir.

Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir..." denilerek devamında banka ve finans uyuşmazlıklarından kaynaklanan davalara bakacak asliye ticaret mahkemeleri, daire sayılarına göre belirlenmiştir.

Yukarıya metni alınan 5235 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin beşinci fıkrasında, "...İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır.

Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir...", HSK 1. Dairesi kararında ise, "...Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak,

finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir..." denilerek yapılan düzenlemenin, mahkemelerin görevine ilişkin değil daireler arasındaki iş dağılımının belirlenmesine ilişkin olduğu açıkça belirtilmiştir.

Bu sebeple, açılan davanın konusu banka ve finans uyuşmazlıklarına ilişkin ise adliye tevzi bürosu, dosyayı HSK 1. Dairesinin 25.11.2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı doğrultusunda ilgili mahkemeye tevzi edecek, tevzinin yanlış yapılması durumunda dosya kendisine tevzi edilmiş asliye ticaret mahkemesi, bu durumu tespit ederek dosyanın doğru daireye tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna iadesine/ gönderilmesine karar verecektir. Dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar, teknik anlamda bir görevsizlik kararı olmayıp gönderme kararı niteliğindedir.

Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde, HSK 1. Dairesinin 1232 sayılı kararıyla bankacılık ve finans uyuşmazlıklarına bakması kararlaştırılan asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerdeki diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi mi yoksa iş dağılımı ilişkisi mi olduğu noktasında toplanan uyuşmazlıkta, HSK 1. Dairesinin 1232 sayılı kararında belirtilen asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp iş dağılımı ilişkisi olduğuna, dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin görevsizlik kararı değil, gönderme kararı vererek esasını bu şekilde kapatması gerektiğine karar vermek gerekmiştir. " şeklinde karar verilmiştir

Anılan durum karşısında .. ATM nin 2022/ ... E, 2022/... K sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek ve 21.09.2023 tarihinde kesinleşerek mahkememize gelen ve 2024/42 Esas no su alan bu dosya da öncelikle İstanbul 16 ATM tarafından görevsizlik kararı verilmiş ise de bu kararın görevsizlik değil gönderme kararı mahiyetinde olduğu ,Taraflar arasındaki ilişkinin temlik alan davacı banka sigortalısı olan dava dışı satıcı ...

A.Ş. ile sevkiyat alıcısı davalı ... arasında mevcut ticari ilişkiden kaynaklı alacak istemine dayalı olup temel uyuşmazlığın yukarıda sayılan Finans Mahkemesi sıfatı ile görülmesi gereken işlerden olmadığı , davacı Banka temlik alan konumunda olup temlik aldığı sigortalısının yerine geçeceğinden temel ilişkideki pozisyonunun değişmediği,

HSK 1. Dairesinin 1232 sayılı kararında belirtilen Asliye Ticaret Mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp iş dağılımı ilişkisi olması nedeni ile mahkememize görevsizlik kararı ile gelen bu dosyanın doğal hakim ilkesi gereği ilk tevzinin yapıldığı ...

Asliye Ticaret Mahkemesine tevzinin yapılmak üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Katip · ¸e-imzalıdır