İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/579 K.2026/316

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 12.01.2018 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, davalının müvekkil şirket ile imzalamış olduğu işbu sözleşme uyarınca ...A.Ş. (“...”) nezdinde bulunan... (“...”) alım satım işlemleri gerçekleştirdiğini, müvekkil şirketin bu işlemlerde sadece davalının alım satım emirlerini ... nezdindeki ilgili piyasaya ilettiğini ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde ettiğini, davalıya,

Sermaye Piyasası mevzuatının bir gereği olarak hesap açılışında kendisine gerekli bütün risk bildirimlerinin yapıldığını ve bunun risk bildirim formu adı altında davalı tarafından imzalandığını, davalının ... nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamı kaybettiğini, kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarının 57.909,20-TL olduğunu, davalıya müteaddit defalar teminat eksiğini tamamlaması çağrısının yapıldığı ancak davalının nihayetinde borcunu ödemekten imtina ettiğini, bunun üzerine ...

14.İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden davalı hakkında yasal takip başlatıldığını ve davalının başlatılan icra takibine itiraz ederek takibin durdurulduğunu beyanla fazlaya, faize, faiz oranlarına, kura, kur farklarına, munzam zarara, hesap hatalarına, TBK md.100'de yer alan haklara ve diğer fer'i haklara ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve hukuka aykırı yetkiye ve borca itirazlarının iptali ile davalının asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra-inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmedikleri gibi, yazılı bildirimde de bulunmadıklarından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.

KANITLAR

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacı şirketin İTO kaydı çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davalının nüfus kayıt örneği UYAP üzerinden çıkarılarak dosyamız arasına alınmış, davalı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, ... 14.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 06/02/2025 tarihli duruşmasında; ''Davalının icra dairesine yönelik yetki itirazının; taraflar arasında Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği, işbu sözleşmeye dair para alacağı iddiasına göre davacının ikametgahı itibariyle İİK'nun 50/1 ve TBK'nın 89 maddeleri uyarınca ... Mahkeme ve icra müdürlükleri yetkili olduğundan reddine'' karar verilmiştir.

Mahkememizin 06/02/2025 tarihli duruşmasının (3) numaralı ara kararı ile; ''...davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK, mahkememizce re'sen seçilecek bir sektör bilirkişisi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda türev araçlar ve kaldıraçlı işlemler konusunda uzman Sermaye Piyasası bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 30/10/2025 teslim tarihli bilirkişi raporunda özetle;

-Davacının ... 14.İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında 30.07.2024 tarihinde 57.909,20-TL Anapara alacağı (12.01.2018 tarihli sözleşmeden kaynaklanan eksi bakiye alacağı (İstenen: Yıllık TTK 1530. Madde Temerrüt Faizi), 21.678,27 TL Diğer Faiz ve 79.587,47 TL Toplam Alacak üzerinden “fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek Yıllık %48 Ticari Temerrüt Faizi (TTK md.1530/7) ve değişen oranlardaki faizi ile, icra giderleri, avukatlık ücreti ile birlikte Borçlar Kanununun 100.maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubuyla tahsili istemidir.” Talebiyle icra takibi başlattığı, davalı/borçlunun bu ödeme emrine 20.08.2024 tarihinde itiraz ettiği,

-Davalının Davacı ile imzaladığı sözleşmelerin Davalının Davacı aracı kurum nezdinde işlem yapmasına dair sözleşmesel zemini sağladığı, sermaye piyasası mevzuatı kapsamında tanzimi gerekli sözleşme ve formların davacı kurum tarafından hazırlandığı ve davalı tarafından bilgisayar ortamında onaylandığı,

-Davalının hesabında zarara yol açan işlemlere dair emirlerin hangi yollarla verildiğine dair ispat edici belgelerin, davalının hesabından hangi VİOP sözleşmelerinin alınıp satılmasıyla zarar oluştuğuna dair ... işlem (mal) ekstresinin ve ayrıca Davalının hesabına yatırılan 16/02/2023 tarihinde 45.227,79-TL ve 20.02.2023 tarihinde 20.932,86-TL paranın davalının kendisi tarafından mı yoksa davacı tarafından mı yatırıldığında dair imkân veren muhasebe kayıtlarına mesnet belgelerin, davacı tarafça ispatı ve belgelendirilmesi gerekir iken, bu belgelere dosyada rastlanmadığı,

-Teminat Tamamlama Çağrısı'nın üsülüne uygun bir bildirim olup olmadığının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

-Yukarıdaki ispat edici belgeler olmadan Davacının iddiasının Mahkemece kabul gördüğü varsayılmak (kabul edilmek) suretiyle, 02.03.2023 günü vade başlangıç tarihi ve 30.07.2024 (icra takip talehi) günü vade sonu kabul edilerek TCMB'nin 02.03.2023 tarihi itibariyle Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranı olarak yıllık %10,75 esas alınarak, 516 gün için işlemiş faiz 8.922,84-TL ve anapara alacağı olarak 57.909,20 TL olmak üzere davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle toplam alacağının 66.832,04-TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin 04/12/2025 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmesi ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdiine" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda türev araçlar ve kaldıraçlı işlemler konusunda uzman Sermaye Piyasası bilirkişisi Dr. Abdullah Yavaş tarafından tanzim edilen 30/01/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

-Davacının ... 14.İcra Dairesi... Esas sayılı dosyasında 30.07.2024 tarihinde 57.909,20-TL Anapara alacağı (12.01.2018 tarihli sözleşmeden kaynaklanan eksi bakiye alacağı (İstenen: Yıllık TTK 1530. Madde Temerrüt Faizi), 21.678,27 TL Diğer Faiz ve 79.587,47 TL Toplam Alacak üzerinden “fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek Yıllık %48 Ticari Temerrüt Faizi (TTK md.1530/7) ve değişen oranlardaki faizi ile, icra giderleri, avukatlık ücreti ile birlikte Borçlar Kanununun 100.maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubuyla tahsili istemidir.” Talebiyle icra takibi başlattığı, davalı/borçlunun bu ödeme emrine 20.08.2024 tarihinde itiraz ettiği,

-Davalının Davacı ile imzaladığı sözleşmelerin Davalının Davacı aracı kurum nezdinde işlem yapmasına dair sözleşmesel zemini sağladığı, sermaye piyasası mevzuatı kapsamında tanzimi gerekli sözleşme ve formların davacı kurum tarafından hazırlandığı ve davalı tarafından bilgisayar ortamında onaylandığı,

-Davalının hesabında zarara yol açan işlemlere dair emirlerin müşterisinin kendisi tarafından verildiğinin dosyaya 13.11.2025 tarihli Davacı beyanı ekidne sunulan bilgisayar LOG kayıtlarından anlaşıldığı,

-Teminat Tamamlama Çağrısı'nın usulüne uygun bir bildirim olup olmadığı konusunda, yukarıda tekraren ayrıntılı olarak arz ettiği hususlar da gözetilerek, nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

-Davacının iddiasının Mahkemece kabul gördüğü varsayılmak (kabul edilmek) suretiyle, 02.03.2023 günü vade başlangıç tarihi ve 30.07.2024 (icra takip talehi) günü vade sonu kabul edilerek TCMB'nin 02.03.2023 tarihi itibariyle Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranı olarak yıllık %10,75 esas alınarak, 516 gün için işlemiş faiz 8.922,84-TL ve anapara alacağı olarak 57.909,20 TL olmak üzere davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle toplam alacağının 66.832,04-TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi raporları Mahkememizce dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /

Dava; alacağın tahsili amacı ile başlatılan ilâmsız icra takibine vâki itirazların İİK'nun 67.maddesi uyarınca iptali ve icra inkâr tazminatının tahsili davasıdır.

... 14.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyanın dosyamız arasına alındığı ve takip dosyası kapsamından; davacı/alacaklı tarafın davalı/borçlu hakkında toplam 79.587,47-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu, davalının yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İİK'nun 62.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı tespit olunmuştur.

HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının;davalının, davacı aracı kurum üzerinden ...'ta yaptığı işlemler neticesinde oluşan ve kendisine Margin call çağrısı yapılmasına karşın aracı kurum tarafından talep edilen miktarı yatırmaması suretiyle davacı aracı kurumun Takasbank'a ödemek zorunda kaldığı bedeli davalıdan talep etme isteminin yerinde olup olmadığı, davacı aracı kurumun davalıdan ...'a ödediği bedeli istemi yerinde ise bunun miktarının ne olduğu başka bir deyişle davacı davalıdan alacaklı ise alacağının varlığı ve miktarı, işlemiş faiz, temerrüt ve icra inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı ile davalının icra takibine vaki itirazının haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

İddia, savunma, yukarıdaki yasal düzenlemeler, bilirkişi raporları ve dosya içeriği delillere göre; eldeki davada ispat külfetinin alacaklı olduğunu iddia eden davacı tarafta olduğu, taraflar arasında 12.01.2018 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi ve bir kısım sözleşmeler akdedildiği, işbu sözleşmeler kapsamında davalıya ...'ta işlemler yapma imkanının sunulduğu, davalının hesabında zarara yol açan işlemlere dair emirlerin davalı tarafından verildiğinin dosyaya 13.11.2025 tarihli davacı beyanı ekinde sunulan bilgisayar LOG kayıtlarından anlaşıldığı tespit edilmiştir.

Az yukarıda Mahkememizce taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları belirlenmiştir. Taraflar arasındaki ihtilaflardan çözümlenmesi gereken ilk husus, davalının, davacı aracı kurum üzerinden ...'ta yaptığı işlemler neticesinde oluşan ve kendisine Margin call çağrısı yapılmasına karşın aracı kurum tarafından talep edilen miktarı yatırmaması suretiyle davacı aracı kurumun...'a ödemek zorunda kaldığı bedeli davalıdan talep etme isteminin yerinde olup olmadığı hususudur.

Burada da çözümlenmesi gereken ilk husus, davacı aracı kurum tarafından gönderilen Margin call çağrısının usulüne uygun olup olmadığıdır. Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da detaylı olarak belirtildiği üzere, ''Hesap Bakiyesi Açığı'' ile ''Teminat Açığı'' kavramları teknik anlamda birbirinden farklı kavramlardır.

İşbu davaya konu olayda, davacı aracı kurum tarafından davalıya gönderilen Margin call çağrısı usulüne uygun değildir. Zira işbu çağrı davalının hesabındaki 17/02/2023 Cuma günündeki zarar gerçekleşmelerinden hemen sonra değil 20/02/2023 Pazartesi akşamı ve seans kapanıp davalı müşterinin hesabında bütün zarar realize edildikten sonra yapılmıştır.

Bu nedenlerle takip talebinin de dayanağı olan alacağın ilk işlemi mahiyetindeki margin call çağrısının davacı tarafından usulüne uygun yapılmaması nedeniyle Mahkememizce ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip ¸ Hakim · ¸