İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/103 K.2025/107

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 10/11/2024 tarihli ve .... numaralı kira akdi tanzim edildiğini, bu sözleşme ile müvekkilinin ... plaka sayılı ... kamyon üstü çift kırma niteliğindeki vinci ... Tren Projesi kapsamında .... bölgesinde kullanılması için kiraladığını, davalı yanın sözleşme ile kiralama karşılığı olarak aylık 260.000,00 TL ödemeyi taahhüt ettiğini, davalı tarafça kiralanan dava dışı ... Tic.

Anonim Şirketi'ne ait ... kapsamında ... bölgesinde kullanılmak üzere kiralandığını, söz konusu kiralanan müvekkil tarafından 11/11/2024 tarihinde kiralayan davalıya teslim edildiğini, dava konusu akdin tanzim edilmesine müteakiben müvekkili şirket yetkili ile davalı yanın kiralanan vinç hakkında sürekli olarak whatsapp uygulaması üzerinden haberleştiklerini, kiralananın ... ilinin ... ilçesine doğru götürüldüğüne ilişkin GPS kayıtları hakkında konuşmalar yapıldığını, davalı tarafın dava dışı ...

Tic.

Anonim Şirketi ile yapmış olduğu taşeronluk sözleşmesini paylaştığını, vinçte çalışacak operatörün sigortasının yapılması için konuşmalar yapıldığının anlaşıldığını, söz konusu kiralananın davalı tarafından kullanılması neticesinde müvekkil tarafından 30/11/2024 tarihlli ve ... numaralı fatura 235.499,83 TL bedelli ve 31/12/2024 tarihli ve .... numaralı 210.000,00 TL bedelli e-faturalar tanzim edildiğini, söz konusu faturaların davalı tarafça ödenmemesi sebebiyle ilgili ...

9. İcra Dairesi ...E.

Numaralı icra takip başlatıldığını, davalı tarafça ilgili icra takibine haksız yere itiraz edilmiş olup müvekkilinin alacağının tahsili için huzurdaki davayı ikame etme zarureti hasıl olduğunu, taraflar arasında kira akdi yazılı olarak kurulmuş olup müvekkilinin asli edimi olan kiralananın teslimini gerçekleştirdiğini, söz konusu kiralananın takibi için müvekkili tarafından ...isimli firmadan GPS araç takip hizmeti alındığını, davalı ile müvekkili firma yetkilisi arasındaki mesajlaşmalar incelendiğinde;

davalının faturalara istinaden ödeme yapma gayreti içerisinde olduğu ancak ödeme yapacak bakiyesinin olmadığının bildirdiğinin anlaşıldığını, davalı yanca borç kabul edilmesine karşın ilgili icra takibine yapılan itiraz ile borcun tümden reddedildiğini, davalı tarafından ilgili icra dosyasına sunulan borca itiraz dilekçesinde; davalının davacı müvekkiline herhangi bir borcu olmadığının beyan edildiğini, taraflara ait ticari defterlerin ve BA-BS formları incelendiğinde davalı şirketin müvekkile borçlu olduğu tespit edileceğini, ödenmeyen fatura alacakları için açılan ...

9. İcra Dairesi ... E. numaralı dosyada borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline karar verilmesi gerektiğini belirterek, ilgili icra dosyasına konu alacağın güvence altına alınabilmesi için ihtiyati haciz talebimizin kabulüne, davalının menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıs bankalardaki, dava dışı ...Tic. Anonim Şirketi'ndeki alacak ve mevduatlarının ihtiyaten haczine, davalı yanca ...

9. İcra Dairesi ...E. dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı yanın ilgili icra dosyasına konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Dosyada taraf teşkili henüz sağlanmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali ile İİK 67/2.maddesi uyarınca icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 1/1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.

Görev, belirli bir konudaki davaya o yerdeki mahkemelerden hangisinin bakabileceğini ifade eder. HMK'nun 115. Maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece de resen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5.maddesinde Asliye Ticaret Mahkemesi ile asliye hukuk, sulh hukuk ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz, TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olmasını sağlamaz. Başka ifade ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda.

HMK 'nun 114. maddesinde düzenlenen dava şartları, 116. maddesinde düzenlenen ilk itirazlar ile 142. maddesinde düzenlenen zamanaşımı defi ve hak düşürücü sürelere yönelik yapılan incelemede; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 10/11/2024 tarihli vinç kiralanmasına ilişkin sözleşme yapıldığı, davacının kiralayan, davalının kiracı olduğu, sözleşme konusunun mülkiyeti davacı kiralayana ait vincin sorunsuz bir şekilde hizmet vermek üzere bakım onarım yapılarak sevk edilmesi ve şantiye sahasında montaj ve demontaj hizmetlerinin anahtar teslimi olarak davalı kiracı tarafından yerine getirilmesi olduğu, davacının ...

9. İcra Dairesinin... Esas sayılı icra dosyası ile davalı kiracıya karşı genel haciz yolu ile taraflar arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak için takip yaptığı, taşıma araç tedarikinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine İİK nun 67. Maddesi gereğince açılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında yapılan ve çekişme konusu olmayan sözleşmenin vinç kiralama sözleşmesi olduğu, vinç kira sözleşmesinde iş makinasının teslimi dışında kiraya verene başka bir edim yüklenmediği, makina kullanıcısı (operatör) sağlama ediminin kiraya verene yüklenmesi halinde sözleşmenin niteliğinin değişeceği, kira sözleşmesi sayılamayacağı, somut olayda ise kiraya verenin yalnızca vinci teslim etme edimini içerdiği, bu nedenle kira sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin...

Esas, ... Karar sayılı ilamının ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin... Esas ve ...

Karar sayılı ilamının da bu yönde olduğu, tespitinden hareketle; dava konusu uyuşmazlığın vinç kira sözleşmesinden kaynaklandığı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK nun Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevini düzenleyen 4/a maddesi uyarınca; "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlendiği, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, HMK'nın 1. Maddesine göre;

göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu hususun, HMK nun 115/1 maddesi gereğince Mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacağı, dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden tarafların arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı anlaşıldığından Mahkememiz davaya bakmakla görevsiz olup, bu dava şartı noksanlığının sonradan giderilmesi de mümkün olmamakla, belirtilen yasal nedenlerle görevli Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğundan,

davanın görev yönünden usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki biçimde hüküm kurulmuştur.(Mahkememizin 2016/204 Esas ve 2018/54 Karar sayılı ilamı ile davanın esasına ilişkin kısmen kabul kararı verilmesine rağmen dava konusu uyuşmazlıkta olduğu gibi taraflar arasında akdedilen vinç kiralama sözleşmesinde iş makinasının teslimi dışında kiraya verene başka bir edimin yüklenmediği ve makina kullanıcısının (operatör) sağlama ediminin kiraya verene yüklenmediği hallerde sözleşmenin salt kira sözleşmesi niteliğinde olduğu ve bu tür davalarda uyuşmazlığın çözümünde sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle mahkememiz

kararının kaldırılmasına dair emsal nitelikte İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile emsal nitelikte Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı gözetilerek sulh hukuk mahkemelerinin uyuşmalığın çözümünde görevli olduğu değerlendirilmiştir.)