İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/43 K.2025/349

Mahkememizde görülmekte İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı ... Şirket arasında 636 sözleşme numaralı Finansal Kurumlar Birliğince ... tarihli ... Tescil Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini,... Tarihli ... numaralı fatura gereği Yeni nesil ...Kaynak Sistemi Tam set (...+Su soğutma ünitesi tam set seri No: .... -... ...- ... K.P. ...

S.Ünite: ... yeni ve kullanılmamış ekipman üzerinden anlaştıklarını, ancak borçlu şirket sözleşmeden ötürü ödemesi gereken 20.09.2024 tarihinde 564.971,29 TL kira bedeli olmak üzere ve devam eden tüm taksitleri ödemediğini, müvekkil şirket tarafından ...

56. Noterliği'nden, ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, ihtar ile kira bedellerinin ödenmesi, aksi halde akdin feshi gerçekleşeceğinden, 60 günlük yasal sürenin bitiminden sonra 3 gün içerisinde, mülkiyeti müvekkil şirkete ait olan, finansal kiralamaya konu malların müvekkil şirkete iadesi talep ve ihtar edildiğini, söz konusu ...

56. Noterliği'nden, ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri 27.09.2024 tarihinde davalının adresinde tebliğ edildiğini, yasanın belirlediği ve sözleşmede belirtilen süreler içinde kiralama borcu ödenmediği gibi kiralama konusu malların müvekkiline iade edilmediğini, davalı müteakip aylara ilişkin kiralama bedellerini de ödemediğini, firma ile olan iletişimin de kesildiğini, ayrıca şirketin birçok banka, finans şirketi ve diğer firmalara borcunun olduğu ve bir çok banka ve kurumun alacaklarını tahsili amacı ile icra takibi yapmaya başladığının öğrenildiğini, ayrıca borçlunun birçok banka,

finans şirketi ve diğer firmalara borcunun olduğu ve bir çok banka ve kurumun alacaklarını tahsili amacı ile icra takibi yapmaya başladığı öğrenildiğini, bu nedenlerle 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 31 ve devamı maddesi akdedilen sözleşmenin 27, 37, 43 v.d. maddeleri gereğince müvekkil kiralayan sözleşmeyi feshettiğini, bu sebeplerle sözleşmenin ihlal edilmesi nedeni ile yasa ve sözleşmenin kiralayana tanıdığı haklardan ötürü işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama,

Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 31 vd maddesinde “taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hallerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda, sözleşme feshedilir” denilerek tek taraflı olarak fesih hakkının kullanılabileceğinin açıkça belirtildiğini, bunun yanında kiralayan müvekkil ile borçlu arasında yapılmış olan Finansal Kiralama Sözleşmesi’nin 30. maddesinde kiracının ödeme güçlüğüne düşmesi halinde kiralayanın herhangi bir süre vermeksizin sözleşmeyi fesih hakkı bulunmadığını, 6361 Sayılı Finansal Kiralama,

Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 13 vd. maddesi ve taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi’nin 40. maddesi gereğince davalı kiracı tarafından müvekkil şirkete iadesi gereken finansal kiralama konusu malların, ihtarnamede belirtilen sürenin geçmiş olmasına rağmen bugüne kadar iade edilmediği için, iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu belirterek, taraflar arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesi’nin fesih edilmesi nedeniyle davalı tarafından iade edilmesi gereken sözleşmeye konu malın davalı tarafından müvekkil şirkete iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmemiş, yazılı bildirimde de bulunmadığından HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.

Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ticaret sicil kayıtları, ... 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası, Finansal Kiralama Sözleşmesi, hesap özetleri, hesap özetlerinin davalıya tebliğini gösterir belge, teslim tesellüm belgeleri, faturalar, ihtarnameler ve ihtarnamelerin tebliğ şerhleri delil olarak değerlendirilmiştir.

Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.

Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.

Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.

Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.

Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür.

İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir.

Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.

Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.

Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, ... tescil numaralı, 636 sözleşme numaralı 04/09/2024 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye konu malların 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi,

31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK.

33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malın iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak ve davaya konu finansal kiralama konusu malın değerinin 1.220.000,00-TL olduğu,

bu nedenle dava değerinin de 1.220.000,00-TL olduğu kanaatine varılarak bu miktar üzerinden davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.