İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/940 K.2018/1080

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalı arasında Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme kapsamında müvekkilinden almış olduğu ürünlere ilişkin fatura düzenlendiğini, davalı tarafından ödeme yapılmadığını, temerrüte düşüldüğünü, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini, itirazin iptali ile takibin devamına, %20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Uyuşmazlık konularında yetkili mahkemenin müvekkilinin ikamet adresi olduğunu, mahkememizin yetkisiz olduğunu, taraflar arasında müvekkilinin davacıya 12.380,00 TL borcu bulunduğu yönünde anlaştıklarını, davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce gerekli araştırma yapılmış, deliler toplanmış, dava konusu takip dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Mahkememiz 28/11/2017 tarihli ara kararı ile davacı alacağının varlığının ve miktarının belirlenmesi amacıyla uyuşmazlık konusu döneme ait davacı şirketin ticari kayıt ve defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, 15/03/2018 tarihli raporunda bilirkişi özetle;

davacı ...Ş. ile birleşen ...A.Ş.'nin incelenen defter yevmiye ve defter-i kebir kayıtlarının davaya konu sözleşmeye dayalı dekont ile oluşan alacağın muhasebe kayıtları incelendiğinde tek düzen hesap planına uygun olarak işlendiğini, davalı ile ilgili hesap hareketlerinin... nolu Satıcılar hesap kodunda .../... adı altında takip edilmekte olduğunu, dosyaya konu alacak sözleşmenin (Madde 6.4.

Ödeme) maddesine göre ...A.Ş.'nin dekontu ile oluştuğunu, yevmiye kayıtlarında davalının 46.855,64 TL borç bakiyesi verdiğini beyan etmiştir.

Mahkememizce 17/04/2018 tarihli ara kararla davalı yanın ticari defter ve kayıtları üzerinde de inceleme yapılmasına karar verilmiş, mahkememizce davalının ikamet adresi olan Gemlik ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış ancak davalı tarafından defter ve kayıtların ibraz olunmadığından inceleme yapılamadığı bildirilmiştir. Tüm Dosya Kapsamı Bir Bütün Olarak Değerlendirildiğinde; Dava, fatura alacağından kaynaklı itirazın iptali davası niteliğindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde. Mahkememizce ticari defterlerini sunmaları için taraflara süre verilmiş olup davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu ile talep edilen alacağın varlığı kanıtlanmıştır.

Davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve alacak likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.