İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1141 K.2018/1288

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1-Davacı vekili 10/10/2013 tarihli dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile davalılardan ...'nın 15/09/2008 tarihli 15 yıl 6 aylık süre için kira sözleşmesi akdettiğini, kira sözleşmesinin tapuya şerh edildiğini, davalı ...Şti'nin de kira sözleşmesine konu taşınmaz üzerinde kurulu bulunan akaryakıt istasyonunu işletmek amacıyla müvekkili ile 17/09/2009 tarihli Bayiilik Sözleşmesi ve 30/05/2008 tarihli protokolü akdettiğini, davalı bayii ...Şti tarafından...Noterliğinin 04/09/2013 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Bayiilik sözleşmesinin 19/09/2013 tarihi itibariyle yenilenmeyeceğini, sözleşmenin feshedilmiş sayılacağının,

kira şerhinin terkin edilmesi gerektiğinin bildirildiğini, taraflar arasında akdedilen 19/08/2008 tarihli protokolün 4.maddesinde Opet ile malik arasında akdedilen kira sözleşmesi uyarınca 15 yıl 6 aylık kira bedeli olarak 24.000,00 USD nin ödeneceğinin belirlendiğini, bu ödemenin 28/05/2009 tarihinde TL karşılığı olarak 30.576,00 TL olarak ödendiğini, yine işletme yatırım desteği olarak 28/05/2009 tarihinde 325.000 TL, 31/12/2009 tarihinde 184.080,00 TL'nin davalı şirkete ödendiğini,

dava konusu taşınmaz üzerinde davalı Karakayalar Petrol tarafından 15 yıl 6 ay süre ile bayiilik ilişkisinin sürdürüleceği inancıyla 370.000 USD + KDV işletme yatırım destek bedeli ile 24.000 USD kira bedeli ödemesi yapıldığını, değişen mevzuat nedeniyle 19/09/2013 tarihinde ilişkinin sonlandırıldığını, bakiye 11 yıllık süre için yapılan ödemeler nedeniyle davalıların haksız olarak zenginleştiğini, davalılardan ...ların sözleşmelerden garantör sıfatıyla taraf olduğunu bildirerek;

kira süresinin tamamı nazara alınarak peşin ödenen kira bedelinden kullanılamayacak kira süresine karşılık gelen 28.701,31 TL'lik kısmın davalı ...'dan tahsiline, müvekkili şirketin bu bedelden yoksun kalması sebebiyle uğradığı ekonomik kayıpların karşılığı olan 11.301,14 TL'nin KDVsi ile birlikte tahsilini, işletme yatırım destek bedelinden kullanılamayacak süreye karşılık gelen 361.206,98 TL ile davalının elde ettiği tüm semereler olan 135.896,96 TL'nin KDVsi ile birlikte 19/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini dava ve talep etmiştir.

2-Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalılar vekili 24/12/2013 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkilleri ... ve ...'nın gerçek kişi olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan yetki şartının müvekkillerini bağlamadığını, yetkili mahkemenin Menemen/ İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, ...'nın garantör veya müteselsil kefil olarak bayiilik sözleşmesinin tarafı olmadığını, bu nedenle kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, üzerinde akaryakıt istasyonu bulunan taşınmazın müvekkilleri ...dan 15/09/2008 tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığını,

15 yıl 6 aylık kira bedeli olan 30.576,00 TL'nin 28/05/2009 tarihinde ödendiğini, kira sözleşmesinin feshedilmesinde müvekkillerinden ...'nın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, akdedilen bayiilik sözleşmesi gereğince herhangi bir sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmediğini, rekabet kurulunun kararı uyarınca sözleşmenin geçersiz kaldığını, davacının rekabet kurulunun kararı gereğince yaptığı yatırımın 5 sene için olduğunu ve bayiilik sözleşmesinin yenilenmeme ihtimalinin bulunduğunu belirterek işletme yatırım bedelini müvekkili şirkete verdiğini, müvekkili şirketin sözleşmenin devam etmemesinde bir sorumluluğunun bulunmadığını,

kanunen tanınan haklarını kullandığını, kötü niyetli olmadığını bildirerek açılan davanın reddini talep etmiştir.

3-İstanbul ... ATM'nin... E. Sayılı dosyası 03/12/2014 tarihli ... sayılı karar ile birleştirilerek Mahkememize gönderilmiştir. Bu davada davacı davalılardan ...nın maliki olduğu taşınmazın davacı tarafından kiralanması ve bu taşınmaz üzerinde kurulu bulunan akaryakıt istasyonun işletilmesi konusunda davacı ile davalı şirket arasında akdedilen bayiilik sözleşmesi ve eki protokolün erken sona ermesi nedeniyle akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmaz üzerinde yapılan inşaatın bedeli ve duran varlık alacağının geçersiz kalan süreye tekabül eden kısmının davalı tarafından elde edilen semereleri ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

4-Davalılardan ... ile davacı ... arasında akdedilen kira sözleşmesi ile İzmir İli Menemen İlçesi , Mermerli Mah, 74 parselde kayıtlı taşınmaz davacı ... tarafından 15 yıl 6 ay süre ile kiralanmış, 15 yıl 6 aylık kira bedeli de 24.000 USD olarak belirlenmiştir.Kira sözleşmesine konu olan taşınmaz üzerinde kurulu petrol istasyonunun işletilmesi amacıyla davalılardan karakayalar petrol işletmeleri A.Ş ile davacı ...arasında bayiilik sözleşmesi akdedilmiş,

bayiilik sözleşmesinin belirlenen süreden daha önce feshedilmiş olması sebebiyle davacı tarafından 15 yıl 6 ay süre ile kullanılacağı düşüncesiyle ödenen kira parasından bakiye kalan kira bedelinin tahsili talep edilmiştir. Davacının bu talebi ... ile akdetmiş olduğu kira sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacının diğer şirket ile akdettiği bayiilik sözleşmesi ile kira sözleşmesi birbirinden bağımsız sözleşmelerdir.

Davacı davalı ...'dan kiralamış olduğu gayrimenkul üzerindeki akaryakıt istasyonun işletme hakkını diğer davalı...Şti ile akdettiği bayiilik sözleşmesi kapsamında Karakayalar Ltd Şti'ne devretmiş olduğundan her iki sözleşmenin hüküm ve sonuçları birbirinden bağımsızdır.

5-İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı verilmiş, dosya İstanbul ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmiştir. 6-İstanbul ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı 14/09/2017 tarihli ilamı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

7-İstanbul ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas,... Karar sayılı, 14.09.2017 tarihli kararı davalı vekilinin istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile " Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 142. Maddesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1,2,4.

Maddeleri, Türk Ticaret Kanunu'nun 1, 3, 4, 5 ve devamı maddeleri, Hukuki uyuşmazlıklarda Asliye Hukuk mahkemelerinin görevi asıl, Sulh Hukuk mahkemesinin görevi ise istisna olup, özel bir kanun hükmü ile açıkça Sulh Hukuk mahkemesinde bakılacağı bildirilmeyen bütün dava ve işler Asliye Hukuk mahkemesinde genel hükümlere göre görülür, görev kamu düzenine ilişkindir ve resen incelenir.

Yargılama konusu olayda: Taraflar arasında ve dava dışı (tefrikten önce davalı olarak gösterilen) ...Şirketi ve ... arasında 30/05/2008 tarihli bayilik protokolü imzalandığı, bu protokol uyarınca kira sözleşmesi ve bayilik sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin birden çok sözleşmenin unsurlarını taşıdığı karma sözleşme olduğu, Davacının taraflar arasındaki bayilik ve kira ilişkisinin süresinden önce sona ermesinden dolayı bakiye süreye isabet eden kira bedeli ve işletme yatırım destek bedelinin tahsilini talep ettiği, İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada mahkemenin 19/11/2015 tarihinde tefrik kararı vererek kira ilişkisinden kaynaklı talepler olarak nitelendirdiği, talepler yönünden görevsizlik kararı verdiği ve görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosyanın Sulh Hukuk Mahkemesine gönderildiği ve Sulh Hukuk Mahkemesince yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verildiği, Davacı ve davalı arasındaki asıl uyuşmazlık taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi olup kira sözleşmesinin bu bayilik sözleşmesinin devamını sağlamak için oluşturulduğunun anlaşıldığı,

kaldı ki taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümü için bayilik ve kira sözleşmesi hükümlerinin birlikte değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği, bu durumda mahkemenin taraflar arasındaki bütün sözleşmeleri birlikte değerlendirerek sonucuna göre işin esası hakkında ve tüm talepler yönünden bir karar vermesi gerekirken bir kısım taleplerin kira ilişkisine dayandığından bahisle görevsizlik kararı vermesinin ve bu görevsizlik kararı neticesinde görevsiz mahkeme olan Sulh Hukuk mahkemesinin yargılama yaparak karar vermesinin hatalı olduğu, görev hususunun kamu düzeninden olup resen dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, Taraflar arasındaki sözleşmenin karma nitelikli bir sözleşme olduğu, asıl sözleşme olan bayilik sözleşmesi, sonrasında yapılan protokol ve kira sözleşmesindeki tarafların durumlarının hak ve borçlarının birlikte değerlendirilmesi, davaya bu nedenle tefrik kararı veren İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin bakması gerekirken davaya bakılarak yazılı olduğu şekilde karar verilmesin yanlış olduğu, mahkeme kararı yerinde olmadığından istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. " gerekçeleri ile kaldırılmıştır.

8-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas,... Karar sayılı ilamı üzerine, dosya, İstanbul ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...Esasına kayıt edilmiş ve ... karar sayılı, 26.03.2018 tarihli kararı ile görevsizlik nedeniyle dosyanın Nöbetçi İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi üzerine, yapılan tevzi sonrasında dosyanın Mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.

9-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin... Esas, ...Karar sayılı ilamı ile dosyaya stanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılmasına karar verilmesine rağmen, dosyanın sehven mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle dosyanın yukarıda bahsedilen İstinaf kararı gereğince İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere dosyanın İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine ve Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.