İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/414 K.2021/529

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacı ... Sigorta A.Ş. vekili verdiği dava dilekçesinde davalı ...Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı aracı sigortaladıklarını, davalının aracının ... isimli kişi tarafından ehliyetsiz olarak kullanılırken kaza yaptığını ve bu kaza nedeniyle zarar gören üçüncü kişiye tazminat ödemesi yaptıklarını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesine göre ehliyetsiz araç kullanılırken kaza yapılması sonucu meydana gelen zararlardan ötürü ödenen tazminat için kendi sigortalılarına rücu etme haklarının olduğunu, bu amaçla .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından icra takibi başlattıklarını ancak takibe davalı tarafın itiraz ettiğini, bu gerekçelerle icra inkâr tazminatı talepli itirazın iptali davası açtıklarını belirtmiştir.

DAVALININ TALEBİ

Davalı ...Ltd. Şti. vekili verdiği cevap dilekçesinde öncelikle yetkisizlik itirazında bulunmuş ve ... mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiştir. Aynı olayla ilgili olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ayrı bir dava daha olduğunu belirterek derdestlik itirazında bulunmuştur. Davanın esasına ilişkin olarak da davaya konu borç için ödemede bulunduğunu, meydana gelen kazada zarar görenin de kusurunun bulunduğunu belirterek dava değerine itiraz etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ

Dava Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesine göre ehliyetsiz araç kullanımından kaynaklı olarak sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili için başlatılmış icra takibine itiraz üzerine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67’nci maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, sigorta poliçesini, kaza tespit tutanağını, üçüncü kişiye yapılan ödeme dekontunu, tanık beyanlarını, bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Davalı taraf, .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasını, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Dava Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesine göre ehliyetsiz araç kullanımından kaynaklı olarak sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili için başlatılmış icra takibine itiraz üzerine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67’nci maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

Davalı taraf öncelikle yetkisizlik itirazında bulunmuş olup 6100 sayılı HMK m. 15'e göre yetkisizlik itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafın ikinci itirazı ise aynı olay nedeniyle kendisi aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından da dava açıldığını belirterek derdestlik itirazında bulunmuş olmasıdır. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası hakkında mahkememiz dosyası ile birleştirme kararı verilmiştir. Bu dosyaya konu alacak ....

İcra Dairesinin ... sayılı takipten kaynaklanmakta olup her iki icra dosyasının da konusu aynı trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketinin ödediği sigorta tazminatıdır. Davacı sigorta şirketi iki ayrı kalem halinde ödediği sigorta tazminatını iki ayrı icra dosyası kapsamında davacıdan talep etmiş, her iki dosyaya da itiraz gelmesi üzerine de iki ayrı itirazın iptali davası açılmış ve açılan ikinci dosya mahkememiz dosyasında birleştirilmiştir.

Bu nedenle davalı tarafın derdestlik itirazının reddine karar verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesinde. "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: (...) b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise," düzenlemesi getirilmiştir.

Bu maddeye göre eğer kaza ehliyetsiz araç kullanımından meydana gelmişse sigorta şirketinin ödediği sigorta tazminatı için kendi sigortalısına rücu etme hakkı bulunmaktadır.

Davaya konu kazanın ehliyetsiz araç kullanımından meydana geldiği konusunda taraflar arasında bir anlaşmazlık bulunmamaktadır. Dava konusu olayda en önemli uyuşmazlık davalı tarafın kendisine rücu edilen sigorta tazminatını ödediği itirazıdır. Davalı tarafın ödediği miktarların ve eğer kaldıysa bakiye borç miktarının tespit için 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre icra hesaplamaları alanında uzman bilirkişiye bilirkişi raporu hazırlanması görevi verilmiştir.

Hazırlanan birinci bilirkişi raporunda davalının toplam 604,63 TL bakiye borcunun kaldığı tespit edilmiştir. Raporda taraflar arasında ticari ilişki bulunmamasına ve bu nedenle de yasal faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiği halde reesskont faizi üzerinden hesaplama yapılmış olması, faiz hesabının günlerinin belirtilmemiş olması, rakamların yanlış yazılmış olması, icra giderlerinin hesabı yapılırken hangi tarihteki AAÜT'nin esas alındığının belirtilmemiş olması nedeniyle rapor hükme esas alınmamıştır. Aynı bilirkişiden raporda yapılan bu hataların düzeltilerek yeniden rapor hazırlanması istenilmiştir.

Hazırlanan 20.03.2020 tarihli ek raporda da denetime elverişli rapor hazırlanmamış olması nedeniyle 13.07.2020 tarihli duruşmada dosyanın başka bilirkişiye verilerek, 17.08.2017 tarihinde 1.000,00 TL, 30.07.2018 tarihinde 6.000,00 TL ve 06.09.2018 tarihinde 3.500,00 TL olarak yapılan ödemelere ilişkin rakam hatalarının düzeltilmesinin istenilmesine, icra dosyaları kapak hesaplarının ödeme tarihindeki yasal faiz esas salınarak yapılmasının istenilmesine, faiz hesaplamasında gün, ay ve yıl sayısı ile hesaplama formül ve işlemlerinin raporda belirtilmesinin istenilmesine, ödeme tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin esas alınarak vekâlet ücretinin hesaplanmasının istenilmesine, esas alınan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin raporda belirtilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Hazırlanan 23.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı tarafından gönderilen ödemelerin hangi icra dosyası için olduğunun belli olmaması nedeniyle davalının yaptığı ödemelerin her iki davaya da konu olan iki icra dosyasına garameten paylaştırma yapıldığı, 06.09.2018 tarihine göre mahkememiz dosyasına konu .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyaya davalının 259,14 TL borcunun kaldığı tespit edilmiştir.

Meydana gelen trafik kazasında kusur durumunun tespiti için dosya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiştir. Burada hazırlanan 04.01.2021 tarihli raporda sigortalı aracı ehliyetsiz olarak kullanan ...'in % 100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Kaza sonrasında kazaya karışan diğer araç ... plakalı araçta meydana gelen hasar ve değer kaybının tespiti için dosya makine mühendisi bilirkişiye verilerek hasar ve değer kaybı hesabının yapılması istenilmiştir. Hazırlanan 22.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda hasar miktarının 2.986,69 TL, değer kaybının ise 2.325,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Hasar ve değer kaybı için hazırlanan 22.02.2021 tarihli raporda tespit edilen miktarların davacının ödediği sigorta miktarından daha az çıkması üzerine dosya tekrar aynı icra hesap uzmanı bilirkişiye verilerek 22.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen 2.986,69 TL hasar bedeli üzerinden .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasının hesabının yapılmasının istenilmesine, 22.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen 2.325,00 TL değer kaybı bedeli üzerinden .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasının hesabının yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir.

Hazırlanan 15.05.2021 tarihli ikinci icra hesap bilirkişi raporunda davalının dava açılmadan önce .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına borcunun 3.256,80 TL olduğu, davanın açılmasından sonra yaptığı ödemelerin düşülmesinden sonra davalının .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına 1.490,80 TL fazla ödeme yaptığı, aynı şekilde .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına ise dava açılmadan önce 2.635,24 TL borcunun bulunduğu, davanın açılmasından sonra yaptığı ödemelerin düşülmesinden sonra davalının .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına 2.114,76 TL fazla ödeme yaptığı tespit edilmiştir.

Hazırlanan bilirkişi raporu ile dava açıldıktan sonra davalının yaptığı ödemelerle davalının davacı tarafa borcunun kalmadığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Davanın açıldığı tarihte davacının davalı taraftan alacaklı olduğu ve davacının da Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesine göre dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla davanın açıldığı tarihte davacı 3.256,80 TL alacaklı gözükmektedir. Bu gerekçelerle 3.256,80 TL üzerinden yargılama giderlerinin ve maktu vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Davacının alacaklı olduğu miktarın likit olmaması nedeniyle icra inkâr tazminatına hükmedilmemiştir.

Mahkememiz Dosyası ile Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas; ... Karar Sayılı Dosyası Yönünden

DAVACININ TALEBİ

Davacı ... Sigorta A.Ş. vekili verdiği dava dilekçesinde davalı ...Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı aracı sigortaladıklarını, davalının aracının ... isimli kişi tarafından ehliyetsiz olarak kullanılırken kaza yaptığını ve bu kaza nedeniyle zarar gören üçüncü kişiye tazminat ödemesi yaptıklarını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesine göre ehliyetsiz araç kullanılırken kaza yapılması sonucu meydana gelen zararlardan ötürü ödenen tazminat için kendi sigortalılarına rücu etme haklarının olduğunu, bu amaçla .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından icra takibi başlattıklarını ancak takibe davalı tarafın itiraz ettiğini, bu gerekçelerle icra inkâr tazminatı talepli itirazın iptali davası açtıklarını belirtmiştir.

DAVALININ TALEBİ

Davalı ...Ltd. Şti. vekili verdiği cevap dilekçesinde öncelikle yetkisizlik itirazında bulunmuş ve ... mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiştir. Davanın esasına ilişkin olarak da davaya konu borç için ödemede bulunduğunu, meydana gelen kazada zarar görenin de kusurunun bulunduğunu belirterek dava değerine itiraz etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ

Dava Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesine göre ehliyetsiz araç kullanımından kaynaklı olarak sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili için başlatılmış icra takibine itiraz üzerine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67’nci maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, sigorta poliçesini, kaza tespit tutanağını, üçüncü kişiye yapılan ödeme dekontunu, tanık beyanlarını, bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Davalı taraf, .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasını, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Dava Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesine göre ehliyetsiz araç kullanımından kaynaklı olarak sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili için başlatılmış icra takibine itiraz üzerine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67’nci maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

Davalı taraf öncelikle yetkisizlik itirazında bulunmuş olup 6100 sayılı HMK m. 15'e göre yetkisizlik itirazının reddine karar verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesinde. "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: (...) b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise," düzenlemesi getirilmiştir.

Bu maddeye göre eğer kaza ehliyetsiz araç kullanımından meydana gelmişse sigorta şirketinin ödediği sigorta tazminatı için kendi sigortalısına rücu etme hakkı bulunmaktadır.

Davaya konu kazanın ehliyetsiz araç kullanımından meydana geldiği konusunda taraflar arasında bir anlaşmazlık bulunmamaktadır. Dava konusu olayda en önemli uyuşmazlık davalı tarafın kendisine rücu edilen sigorta tazminatını ödediği itirazıdır. Davalı tarafın ödediği miktarların ve eğer kaldıysa bakiye borç miktarının tespit için 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre icra hesaplamaları alanında uzman bilirkişiye bilirkişi raporu hazırlanması görevi verilmiştir.

Hazırlanan birinci bilirkişi raporunda davalının toplam 604,63 TL bakiye borcunun kaldığı tespit edilmiştir. Raporda taraflar arasında ticari ilişki bulunmamasına ve bu nedenle de yasal faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiği halde reesskont faizi üzerinden hesaplama yapılmış olması, faiz hesabının günlerinin belirtilmemiş olması, rakamların yanlış yazılmış olması, icra giderlerinin hesabı yapılırken hangi tarihteki AAÜT'nin esas alındığının belirtilmemiş olması nedeniyle rapor hükme esas alınmamıştır. Aynı bilirkişiden raporda yapılan bu hataların düzeltilerek yeniden rapor hazırlanması istenilmiştir.

Hazırlanan 20.03.2020 tarihli ek raporda da denetime elverişli rapor hazırlanmamış olması nedeniyle 13.07.2020 tarihli duruşmada dosyanın başka bilirkişiye verilerek, 17.08.2017 tarihinde 1.000,00 TL, 30.07.2018 tarihinde 6.000,00 TL ve 06.09.2018 tarihinde 3.500,00 TL olarak yapılan ödemelere ilişkin rakam hatalarının düzeltilmesinin istenilmesine, icra dosyaları kapak hesaplarının ödeme tarihindeki yasal faiz esas salınarak yapılmasının istenilmesine, faiz hesaplamasında gün, ay ve yıl sayısı ile hesaplama formül ve işlemlerinin raporda belirtilmesinin istenilmesine, ödeme tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin esas alınarak vekâlet ücretinin hesaplanmasının istenilmesine, esas alınan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin raporda belirtilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Hazırlanan 23.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı tarafından gönderilen ödemelerin hangi icra dosyası için olduğunun belli olmaması nedeniyle davalının yaptığı ödemelerin her iki davaya da konu olan iki icra dosyasına garameten paylaştırma yapıldığı, 06.09.2018 tarihine göre mahkememiz dosyasına konu .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyaya davalının 157,52 TL borcunun kaldığı tespit edilmiştir.

Meydana gelen trafik kazasında kusur durumunun tespiti için dosya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiştir. Burada hazırlanan 04.01.2021 tarihli raporda sigortalı aracı ehliyetsiz olarak kullanan ...'in % 100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Kaza sonrasında kazaya karışan diğer araç ... plakalı araçta meydana gelen hasar ve değer kaybının tespiti için dosya makine mühendisi bilirkişiye verilerek hasar ve değer kaybı hesabının yapılması istenilmiştir. Hazırlanan 22.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda hasar miktarının 2.986,69 TL, değer kaybının ise 2.325,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Hasar ve değer kaybı için hazırlanan 22.02.2021 tarihli raporda tespit edilen miktarların davacının ödediği sigorta miktarından daha az çıkması üzerine dosya tekrar aynı icra hesap uzmanı bilirkişiye verilerek 22.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen 2.986,69 TL hasar bedeli üzerinden .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasının hesabının yapılmasının istenilmesine, 22.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen 2.325,00 TL değer kaybı bedeli üzerinden .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasının hesabının yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir.

Hazırlanan 15.05.2021 tarihli ikinci icra hesap bilirkişi raporunda davalının dava açılmadan önce .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına borcunun 3.256,80 TL olduğu, davanın açılmasından sonra yaptığı ödemelerin düşülmesinden sonra davalının .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına 1.490,80 TL fazla ödeme yaptığı, aynı şekilde .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına ise dava açılmadan önce 2.635,24 TL borcunun bulunduğu, davanın açılmasından sonra yaptığı ödemelerin düşülmesinden sonra davalının .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına 2.114,76 TL fazla ödeme yaptığı tespit edilmiştir.

Hazırlanan bilirkişi raporu ile dava açıldıktan sonra davalının yaptığı ödemelerle davalının davacı tarafa borcunun kalmadığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Davanın açıldığı tarihte davacının davalı taraftan alacaklı olduğu ve davacının da Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesine göre dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla davanın açıldığı tarihte davacı 2.635,24 TL alacaklı gözükmektedir. Bu gerekçelerle 2.635,24 TL üzerinden yargılama giderlerinin ve maktu vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Davacının alacaklı olduğu miktarın likit olmaması nedeniyle icra inkâr tazminatına hükmedilmemiştir.

Katip ... Hakim ...