İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/210 K.2021/66

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacılar ... ve ... vekili verdiği dava dilekçesinde, davalı ... A.Ş. ile 31.05.2016 tarihinde finansal kiralama sözleşmesi yaptıklarını, sözleşme kapsamında bir adet biçerdöverin kiralandığını, kiralanan malın fatura değerinin 112.615 Euro olduğunu, kiralanan mal için beş değişik tarihte ödeme yaptıklarını, ancak davalı şirketin kendilerine gönderdiği .... Noterliğinin 07.08.2018 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini, davalının kendileri aleyhine ....

İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, bu icra dosyasına toplam 121.754,00 TL ödeme yaptıklarını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas; ...

Karar sayılı dosyası ile de sözleşme konusu malın iadesine karar verildiğini ve sözleşme konusu malın davalı şirkete teslim edildiğini, davalı şirketin sözleşme konusu malı üçüncü kişiye sattığını, davalının satış rakamı konusunda kendilerine bilgi vermediğini, satıştan sonra davalı şirketin kendileri aleyhine ....

İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu m. 33'e göre sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki farkın kiralayan tarafından kiracıya ödeneceğinin yazılı olduğunu, bu nedenle davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ TALEBİ

Davalı ... A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde, sözleşme konusu malı 18.02.2019 tarihinde üçüncü kişiye 148.148,15 TL ve KDV karşılığında sattıklarını, satış sonrasında gelen paranın 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu m. 33'e göre davacıların borçlarına mahsup edildiğini, bakiye borç için ayrıca takip yaptıklarını, satış sonucunda elde edilen paranın davacıların vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile kendilerinin bunu aşan zararını karşılamaya yetmediğini, bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ

Dava 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu m. 33'e göre başlatılmış icra takibine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72'ye göre menfi tespit davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas; ... Karar sayılı dosyasını, .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, finansal kiralama sözleşmesini, ödeme belgelerini, keşif, yemin delilini ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Davalı taraf, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas; ... Karar sayılı dosyasını, finansal kiralama sözleşmesini, sözleşme konusu malın üçüncü kişiye satışına ilişkin faturayı, tarafların ticari defterlerini, tanık beyanlarını, keşif, yemin delilini ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur.

Dava 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu m. 33'e göre başlatılmış icra takibine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72'ye göre menfi tespit davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlık davalı tarafından davalıya kiralanan malın kira bedellerinin ödenmemesi ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas; ... Karar sayılı dosyası ile iadesine karar verilerek davalı tarafından üçüncü kişiye satılan malın satışından gelen paranın 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu m. 33'e göre davacıların vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa davalı kiralayanın bunu aşan zararlarının toplamından yüksek olup olmadığı noktasındadır.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun "Sözleşmenin Feshinin Sonuçları" başlıklı 33'üncü maddesine göre. "Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür.

İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir.

Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir.

İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır." Bu madde kapsamında 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere 07.09.2020 tarihli ön inceleme duruşmasında ara karar oluşturularak bilirkişiye.

6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu m. 33'e göre davaya konu malın satış rakamının vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelini ve davalının varsa bunu aşan zararının toplamından yüksek olup olmadığının tespiti ve davaya konu malın satış rakamına göre davacının davalıya borcunun bulunup bulunmadığının tespiti görevi verilmiştir.

Hazırlanan 13.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda davacıların faturalı borçlarının kalmadığı, ancak sözleşmenin fesih tarihinden sonra sözleşme hükümlerine göre muaccel hale gelen ileri tarihli kiralar nedeniyle yani vadesi gelmemiş borçları olarak 31.908,56 Euro borcunun bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak bilirkişi davaya konu malın satış rakamının davacıların vadesi gelmemiş finansal kiralama bedellerinin ve davalının varsa bunu aşan zararının toplamından yüksek olup olmadığının tespitini yapmamıştır.

Davacıların vadesi gelmemiş kiralama borçlarının tutarı hazırlanan 13.11.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre 31.908,56 Euro'dur. Sözleşme konusu malın üçüncü kişiye davalı tarafından satıldığı 18.02.2019 tarihindeki kur üzerinden 31.908,56 Euro'nun karşılığı ise 190.813,18 TL yapmaktadır.

(Davacıların vadesi gelmemiş kira borları toplamı 31.908,56 Euro x 18.02.2019 tarihli TL/Euro kuru 5,98 TL = 190.813,18 TL) Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelere göre sözleşme konusu malın üçüncü kişiye satış bedeli ise 148.148,15 TL'dir. Dolayısıyla davaya konu malın satış rakamı davacıların vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelinden daha yüksek değildir. Davalı taraf bu rakamı aşan bir zarar da belirtmemiştir.

Dolayısıyla 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu m. 33'e göre sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki farkın kiralayan tarafından kiracıya ödeneceğine ilişkin hükmün dava konusu olayda uygulanması hukuken mümkün değildir.

Bu gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Bu paragraftaki hesaplamalar ve tespitler basit matematik işlemini gerektirdiğinden ve yapılan hesaplamalar tarafların 6100 sayılı HMK m. 107'ye göre bedel artırımında bulunmalarını ya da HMK m. 176'ya göre ıslah da bulunmalarını gerektirmeyeceğinden 6100 sayılı HMK m. 30 usul ekonomisi uyarınca ikinci kez bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır.

Katip ... Hakim ...