İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/831 K.2024/270

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı tarafından dava dışı ...

İnş Nak Gıda San Ve Tic Ltd Şti tarafından keşide edilerek tahsile konulan çekin karşılığının çıkmadığını, 28.12.2018 keşide tarihli 91.000,00-tl bedelli ... seri nolu çek, davalı banka çek kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermemiş çek hesabı açılmaması gereken şirket adına çek hesabı açarak davacının zarara uğramasına neden olduğunu, tüzel kişiliği haiz bir tacir olan bankaların çek hesabı açarken ve çek defteri verirken bütün diğer bankacılık işlemlerinde olduğu gibi basiret ve özenle davranmalarının gerektiğini,

çek hesabı açılmasında aranan yasal şartlar yanında bankacılık teamülleri ve yerleşik uygulamaları gereğince diğer bütün kredi tahsis aşamalarında olduğu gibi banka, makul bir süre ile müşterinin bankaya tevdi ettiği mevduatın miktarını ve hesap hareketlerini takip etmesi gerektiğini, çek hesabı açılarak çek defteri teslim edilmesi aynı zamanda müşteriye tesis edilen gayrinakdi kredi olduğunu, davalı banka, davadışı borçlu şirket ve ortakları hakkında gerekli araştırmayı yapmayarak özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini,

davalı banka davadışı borçlu şirkete çek karnesi verirken henüz vadesi gelmemiş ödenmeyen çok sayıda çeki olduğu halde çek karnesi verdiğini, şirket ortaklarının tcmb'dan karşılıksız çek kaydı bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, şirket ve ortakları hakkında icra takipleri olup olmadığının araştırılmadığını, şirketin ve ortaklarının vergi ve sgk borçlarının araştırılmadığını, kurumlar vergisi beyannameleri ve ekleri ile bilançoların gereği gibi incelenmediği,

bu beyanname ve bilançolara göre şirket likit değerleri (hazır değerler) çek karnesi alma (kredi) yeterliliğinde olmadığını, şirket ve ortakları adına müşteri istihbarat sorgulama ekranından karşılıksız çek, protestolu senet ve kanuni takip işlemi olup olmadığının sorgulanmadığını, şirketin nakit akışı ve mevduat hesabının incelenmediğini, alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlendiği aşamada hmk m.107 hükmü gereğince arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00-tl’nin öncelikle çekin karşılıksız çıktığı (zararın doğduğu) 28.12.2018 tarihinden itibaren,

bu taleplerinin mahkemece kabul görmez ise dava tarihinden itibaren 3095 sk m.2/2'ye göre işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinden de anlaşılacağı üzere, davalı banka genel müdürlük adresinin İstanbul'da olduğunu, davanın ankara’da açılması karşısında öncelikle sayın mahkemenin yetkisizlik kararı vermesini, dava dilekçesinde, 28.12.2018 keşide tarihli çekin karşılıksız çıkmasından ötürü tazminat talep edildiğini, davanın ise 30.06.2021 tarihinde açıldığını, dolayısıyla da maddi tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, davanın bu nedenle reddinin gerektiğini, dava dilekçesinde soyut olarak davalı bankanın çek karnesi verirken özensiz davrandığı,

gerekli araştırmaları yapmadığı vs. iddia edildiğinin, bu mücerret iddiaların tamamen gerçek dışı olduğunu, çeki kabul ederek, karşılıksız çıkma riskini peşinen kabul eden davacı, kendi kusuruna dayanarak bir hak elde etmeye çalıştığını, 28.12.2018 keşide tarihli çekin karşılıksız çıkması davaya konu edildiğini, 07.07.2021 tarihli ... çek raporu incelendiğinde firmanın ibraz edilen ilk çekinin tarihi 15.08.2013, ibraz edilen ve arkası yazılan ilk çekin tarihi ise 10.12.2018 olduğunu, firmanın 268 adet çeki ibraz edildiğini, bunun 165 tanesi (toplam 9.281.442 tl) ödendiğini,

10.12.2018 tarihinden sonra davalı banka dışında ... çekleri de karşılıksız çıktığını, dolayısıyla da, davacı tarafın iddiaları ekli belgelerdeki bilgiler ışığında haklı ve hukuki olmaktan uzak olduğunu, davalı bankanın firma hakkında gerekli araştırmaları yaptığı ve çek verdiği tarihlerde çek karnesi verilmesine mani bir durumun bulunmadığını, davanın reddinin gerektiğini, türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;Davacıya dava dışı ... İnşaat Ltd. Şti tarafından keşide edilerek verilen çekin karşılıksız çıkması neticesinde 5941 sayılı çek kanununa göre davalı bankanın çek hesabı açmak ve çek defteri vermek için gerekli özeni göstermemesi sebebiyle tazminat talebinden ibaret olduğu görülmüştür.

DELİLLER;... Tapu Ve Kadastro Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava dışı ... İnş. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti (VKN:...) adına 16.08.2018 tarihinde tescilli taşınmaz olup olmadığı, var ise üzerinde takyidat olup olmadığı hususları celp edilmiştir.

... Tapu Ve Kadastro Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava dışı ... İnş. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti (VKN:....) adına 16.08.2018 tarihinde tescilli taşınmaz olup olmadığı, var ise üzerinde takyidat olup olmadığı hususları celp edilmiştir.

... ... Birliği Risk Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava dışı borçlu şirket ... İnş. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti (VKN:...) ve tek ortağı ... (TCKN: ...) hakkında ayrı ayrı olmak üzere çek kanuna göre yasaklama kararı ile protestosu senet kaydının olup olmadığı hususu celp edilmiştir.

...(...) Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak ... soruşturma sayılı dosyası celp edilmiştir.

... ... Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava dışı ... İnş. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti (VKN:...) adına 16.08.2018 tarihinde tescilli taşınmaz olup olmadığı, var ise üzerinde takyidat olup olmadığı hususları celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 28/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacı ile davalı banka 2013 yılında çalışmaya başladığı, dosyada mevcut Mali tahlil raporundan tespit edilmektedir. Yine dosyada mevcut ve fotkopileri aşağıda mevcut ... kayıtlarında davaciya ait çeklerin 2018 yilindan sonra yazilmaya başladığı, 07.07.2021 tarihli ...

Çek Raporu incelendiğinde firmanın ibraz edilen ilk çekinin tarihi 15.08.2013, ibraz edilen ve arkası yazılan ilk çekin tarihi ise 10.12.2018'dir. ... raporunda Firmanın 268 adet çeki ibraz edilmiş, bunun 165 tanesi (toplam 9.281.442 TL) ödenmiştir davalı bankanın davacının çeklerinin karşılıksız kalacağının öngörülmeyen bir durum olduğu ve davalı bankanın firma hakkında gerekli araştırmaları yaptığı dosyada mevcut 09.06.2016 tarihli mali tahlil raporundan anlaşıldığı,

firmanın 10.12.2018 tarihinden itibaren (davaya konu çekin keşide tarihinden 18 gün önce) çek karşılığını ödememeye başladığı dikkate alındığında hesaba bağlı olarak çek kullandırımı yönünden davalı bankaya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 13/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Davacı ile davalı banka 2013 yılında çalışmaya başladığı, dosyada mevcut Mali tahlil raporundan tespit edilmektedir. Yine dosyada mevcut ve fotkopileri aşağıda mevcut ... kayıtlarında davaciya ait çeklerin 2018 yilindan sonra yazilmaya başladı.07.07.2021 tarihli ...

Çek Raporu incelendiğinde firmanın ibraz edilen ilk çekinin tarihi 15.08.2013, ibraz edilen ve arkası yazılan ilk çekin tarihi ise 10.12.2018'dir. ... raporunda Firmanın 268 adet çeki ibraz edilmiş, bunun 165 tanesi (toplam 9.281.442 TL) ödenmiştir davalı bankanın davacının çeklerinin karşılıksız kalacağının öngörülmeyen bir durum olduğu ve davalı bankanın firma hakkında gerekli araştırmaları yaptığı dosyada mevcut 09.06.2016 tarihli mali tahlil raporundan anlaşıldığı,

firmanın 10.12.2018 tarihinden itibaren (davaya konu çekin keşide tarihinden 18 gün önce) çek karşılığını ödememeye başladığı dikkate alındığında hesaba bağlı olarak çek kullandırımı yönünden davalı bankaya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 06/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Tüm delillerin münakaşası, her türlü hukuki tavsif ve nihai karar tamamıyla Yüce Mahkeme`ye ait olmak üzere,dosyasına sunulu belgeler ile davacı ve davalı tarafların sundukları dosyadaki bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda detayları yukarıda açıklandığı üzere.

Davalı bankanın davacı şirkete çek karnesi verirken gerekli özeni göstermediğine dair bir bulguya ve bankanın özen yükümlülüğünü açıkça ihlal ettiğini ortaya koyan bir kanıt veya lehtara keşideci hakkında yanlış bir imaj oluşturma girişimi de bulunduğuna ilişkin bulguya rastlanılmamış olup, Bu nedenlerle davalı bankanın sorumluluğuna gidilemeyeceği sonuç ve kanatine varılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Davacının davası davacıya dava dışı ... İnşaat Ltd. Şti tarafından keşide edilerek verilen çekin karşılıksız çıkması neticesinde 5941 sayılı çek kanununa göre davalı bankanın çek hesabı açmak ve çek defteri vermek için gerekli özeni göstermemesi sebebiyle tazminat talebine ilişkindir.

Davacı taraf, dava dışı ...

İnş Nak Gıda San Ve Tic Ltd Şti tarafından keşide edilerek tahsile konulan çekin karşılığının çıkmadığını, davalı bankanın çek kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermediğini, çek hesabı açılmaması gereken şirket adına çek hesabı açarak davacının zarara uğramasına neden olduğunu, çek hesabı açılmasında aranan yasal şartlar yanında bankacılık teamülleri ve yerleşik uygulamaları gereğince diğer bütün kredi tahsis aşamalarında olduğu gibi banka, makul bir süre ile müşterinin bankaya tevdi ettiği mevduatın miktarını ve hesap hareketlerini takip etmesi gerektiğini,

çek hesabı açılarak çek defteri teslim edilmesi aynı zamanda müşteriye tesis edilen gayrinakdi kredi olduğunu, davalı banka, davadışı borçlu şirket ve ortakları hakkında gerekli araştırmayı yapmayarak özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini iddia etmiştir.

Davalı taraf, davacı tarafın iddialarının dosyaya sunulan belgelerdeki bilgiler ışığında haklı ve hukuki olmaktan uzak olduğunu, davalı bankanın firma hakkında gerekli araştırmaları yaptığı ve çek verdiği tarihlerde çek karnesi verilmesine mani bir durumun bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

13/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Davacı ile davalı banka 2013 yılında çalışmaya başladığı, dosyada mevcut Mali tahlil raporundan tespit edilmektedir. Yine dosyada mevcut ve fotkopileri aşağıda mevcut ... kayıtlarında davaciya ait çeklerin 2018 yilindan sonra yazilmaya başladı.07.07.2021 tarihli ...

Çek Raporu incelendiğinde firmanın ibraz edilen ilk çekinin tarihi 15.08.2013, ibraz edilen ve arkası yazılan ilk çekin tarihi ise 10.12.2018'dir. ... raporunda Firmanın 268 adet çeki ibraz edilmiş, bunun 165 tanesi (toplam 9.281.442 TL) ödenmiştir davalı bankanın davacının çeklerinin karşılıksız kalacağının öngörülmeyen bir durum olduğu ve davalı bankanın firma hakkında gerekli araştırmaları yaptığı dosyada mevcut 09.06.2016 tarihli mali tahlil raporundan anlaşıldığı,

firmanın 10.12.2018 tarihinden itibaren (davaya konu çekin keşide tarihinden 18 gün önce) çek karşılığını ödememeye başladığı dikkate alındığında hesaba bağlı olarak çek kullandırımı yönünden davalı bankaya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı belirtilmiştir.

06/03/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; tüm delillerin münakaşası, her türlü hukuki tavsif ve nihai karar tamamıyla Yüce Mahkeme`ye ait olmak üzere,dosyasına sunulu belgeler ile davacı ve davalı tarafların sundukları dosyadaki bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda detayları yukarıda açıklandığı üzere; Davalı bankanın davacı şirkete çek karnesi verirken gerekli özeni göstermediğine dair bir bulguya ve bankanın özen yükümlülüğünü açıkça ihlal ettiğini ortaya koyan bir kanıt veya lehtara keşideci hakkında yanlış bir imaj oluşturma girişimi de bulunduğuna ilişkin bulguya rastlanılmamış olup, bu nedenlerle davalı bankanın sorumluluğuna gidilemeyeceği belirtilmiştir.

Yapılan yargılama toplanan deliller, gerekçeleri itibariyle somut olaya uygun olup, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları, bankanın özen yükümlülüğünü açıkça ihlal ettiğini ortaya koyan bilgi ve belgenin dosyada bulunmaması hususları dikkate alındığında davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim · e-imzalıdır....