İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/523 K.2024/544

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ...San. ve Tic. A.Ş. lehine ... Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen ve muhatabı ... olan 30.04.2018 tarihli 138.668,00-TL bedelli, 09.03.2018 tarihli 176.486,00-TL bedelli, 21.06.2018 tarihli 96.957,00-TL bedelli ve 19.07.2018 tarihli 149.252,00-TL bedelli dört adet teminat mektubunun vadelerinde tam olarak ödenmemesi nedeni ile; 29.03.2021 tarihi itibari ile bakiye 198.145,29-TL tutarındaki mektup bedelleri alacakları ile bu alacağın tahsili tarihine kadar işletilecek aylık %2 gecikme zammı ve KDV'sinin müştereken ve müteselsilen ödenmesini, fazlaya dair haklarının saklı tutulmasını, yargılama gideri ve ücreti vekaletin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının muhatabı olduğu dava konusu teminat mektuplarının usule, yasalara ve Mahkemece verilmiş tedbir kararlarına uygun olarak tazmin edilmesine rağmen, eksik ödeme iddiası ile haksız ve hukuka aykırı olarak alacak, gecikme cezası ve KDV talebi olduğunu, Aşağıda detaylıca açıklanacağı üzere haksız ve hukuka aykırı davanın Müvekkil Banka yönünden reddedilmesinin talep edildiğini, teminat mektubunun tazmini önler nitelikte Mahkemece verilmiş bir tedbir kararının teminat mektubu tazmin talebinin yerine getirilmemesi için yeterli ve yasal bir zorunluluk olduğunu, ....

Asliye ticaret mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararından sonra davacı'nın, dava konusu teminat mektuplarının tazmini talebinde bulunduğunu, söz konusu mahkeme kararı gerekçe gösterilerek, tedbir kararının kaldırıldığını tevsik eden bir belgenin davacı bankaya ibraz edilmeden, tazmin talebinin davalı banka tarafından değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, tazmin talebinin yerine getirilemeyeceği yazılı olarak bildirildiğini, bu bildirim üzerine davacı'nın,

söz konusu tedbir kararı kaldırılıncaya kadar her hangi bir talepte bulunmamaksızın beklediği ve ta ki tedbir kararının kaldırılması ile birlikte tazmin talebini yenilediğini, davacının bu talebi üzerine müvekkili bankanın derhal teminat mektubu tutarlarını davacının bildirdiği hesaba zamanında eksiksiz ve tam olarak ödediğini, somut olayda davacının, teminat mektuplarının tazminini önler nitelikte mahkemece verilmiş bir tedbir kararından haberdar olmasına rağmen ve hukuki menfaati ciddi oranda etkilenmesine rağmen hiç bir hukuki girişimde bulunmadan tedbir kararının kaldırılmasını beklediğini,

tedbir kararının kaldırılması ile birlikte hemen tazmin talebini yenilediğini, lehtarın talebi ile ihtiyati tedbir kararı verilmesi durumunda doğacak gecikme faizinin ödeneceği hususu teminat mektupları ile garanti edilmemiş olmakla birlikte, gecikmeye düşülmesinin nedeni lehtarın tedbir kararı aldırması olduğu kadar davacı'nın tedbir kararına itiraz etmeyerek tedbir kararını kaldırmamakta kusurlu olduğunu, bu itibarla davacı'nın kusurlu bu davranışının sonuçlarına kendisinin katlanması gerektiğini,

kusurlu bu davranışının sonuçlarından müvekkili banka'yı sorumlu tutamayacağını ve müvekkili bankadan gecikme faizi istenilemeyeceğini hususunun izahı dahi gerektirmeyen hukuki bir gerçek olduğunu, davacının dilekçesinin neredeyse yarısından fazlasında yer verdiği mahkeme kararının, huzurdaki davanın konusu ile ilgisi olmayıp, herkesçe bilinen bankanın garanti sözleşmesindeki sorumluluğuna değindiğini, Huzurdaki dava konusu olayda Müvekkili Banka, garantörlük sıfatına aykırı hiç bir işlem yapmadığını, garantörlük sıfatının gereği tazmine talebi üzerine teminat mektubu bedellerini süresinde, eksiksiz ve tam olarak ödediğini,

fazlaya ilişkin hakları ile diğer sebep ve ilişkilerden doğmuş ve doğacak bilcümle hakları saklı kalmak kaydıyla ; huzurdaki davanın Müvekkili Banka yönünden reddine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin Davacı İdareye yüklenmesini talep etmiştir.

Davalı ...San. Ve Tic.

A.ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;Huzurdaki davanın yetkisiz Mahkemede açıldığını, Müvekkili şirketin huzurdaki davaya taraf olmadığı, müvekkili şirketin davacı yana teminat mektubu verdiği ve işbu teminat mektubundan doğrudan ilgili bankanın sorumlu olduğu açık olduğunu, davacı yanın müvekkili şirkete karşı teminat mektubunun nakde çevrilmemesi ile ilgili olarak herhangi bir talepte bulunmaları ve müvekkili şirkete husumet yöneltmeleri de aynı şekilde usule aykırı olup, huzurdaki davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle de reddinin gerektiğini,

Sayın mahkeme huzurunda görülen davanın konusunun teminat mektubunun banka tarafından nakde çevrilmediğinden doğan faizin tahsil edilmesi talebi olduğunu, ancak bu hususta, müvekkili şirket yönünden husumetin bulunmadığını, Hemen belirtmek gerekir ki, aynı konuda dava dışı ... Müdürl tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyasından müvekkili şirkete açılan davanın müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğundan reddedildiğini, Müvekkili şirket tarafından ... işletme Müdürlüğü'ne sunulan teminat mektubunun nakde çevrilememesi müvekkil şirketin kusurundan değil, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından teminat mektuplarının nakde çevrilmesini önleyici tedbir konulmasından ötürü olduğu, Nitekim davacı yanın bu tedbire karşı ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne itiraz da dahi bulunmadığını, konkordato mühletinde müvekkil şirket faaliyeti mahkeme ve komiser iznine tabii olup davacı yana ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, davacı yanın dava dilekçesinde sayın mahkemeyi yanıltmaya çalıştığı; ısrarla müvekkili şirketin konkordato talebi davasına taraf olmadıklarını ifade etseler de, sayın mahkeme tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyası incelendiğinde davacı yanın dosyaya müdahil olduğunun görüleceğini, davacı yanın mahkemenin teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin engellenmesi yönünde ki tedbir kararına karşı itirazda bulunma hakkı olmasına rağmen itirazda bulunmadığını, oysaki yine konkordato dosyası incelendiğinde verilen tedbir kararları kesin olmayıp alacaklılar tarafından mahkemeye itiraz yolu her zaman açık olduğu ve nitekim müvekkili şirket hakkında verilen bazı tedbirlerin de kaldırıldığının görüleceğini,

davacı yan ile kurulan ihale-satış sözleşmesinde müvekkil şirkete yükletilebileceği ifanın teminat mektubunu davacı yana teslim etmek olduğunu, teminat mektubunu davacı yanın nakde çevirip çevirememesi ve yine nakde çeviremediği için fahiş işletmesinin müvekkil şirket yönünden kabul edilemez olduğunu, Konkordato sürecinde olan müvekkil şirketin vermiş olduğu teminat mektuplarını işlemesinin de hukuken mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER;...ne müzekkere yazılarak Teminat mektuplarının ödendiğini gösterir kayıtların varsa ödeme dekontları ile birlikte celp edilmiştir. ...Sanayi Ve Ticaret A.Ş'ne müzekkere yazılarak Teminat mektuplarının ödendiğini gösterir kayıtların varsa ödeme dekontları celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 15/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacı kuruma (muhatap) dava konusu edilen. 4 adet toplam 561.363,00 TL teminat mektubu verildiği, İİK 287.madde çerçevesinde mahkemelerin, mühlet süreleri içerisinde borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alabileceği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyasında 16.11.2018 tarihli ek tensip tutanağı ile “banka teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına” karar verildiği, 22.11.2019 tarihi itibarı ile de tüm tedbirlerin kaldırıldığı, davacı kurumun ihtiyati tedbir kararı tarihinden sonra (ve henüz tedbirin kaldırılmadığı tarihlerde) davalı bankaya tazmin için yazılı talepte bulunduğu, ancak; tedbir kararına istinaden davalı bankanın ödeme yapmadığı, davalı bankanın tedbir kararına uymak zorunda olduğu,

davacı kurumun 25.11.2019 tarihinde (tedbir kararının kaldırılmasından sonra) diğer davalı bankaya yaptığı yazılı başvurularına istinaden , yukarıda tablo halinde detayları verilen 4 adet teminat mektubu toplam bedeli olan 561.363,00 TL'nin davalı banka tarafından davacı kuruma ödendiğinin görüldüğü, teminat mektubu bedellerinin eksiksiz ve tam olarak ödendiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava ... emvali satış ihalesi nedeniyle verilen 4 adet teminat mektubu bedellerinin ilk yazılı tazmin talebi üzerine ödenmemesi nedeniyle vade tarihinden tahsil tarihine kadar işletilecek aylık %2 gecikme zammı ve KDV alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı kurum ile davalı ... San. ve Tic. A.Ş. arasında ... envali alım satım ihalesi yapıldığı, ihale kapsamında davalı şirketten 30.04.2018 tarihli 138.668,00-TL bedelli, 09.03.2018 tarihli 176.486,00-TL bedelli, 21.06.2018 tarihli 96.957,00-TL bedelli ve 19.07.2018 tarihli 149.252,00-TL bedelli dört adet teminat mektuplarının (diğer davalı bankaya ait) alındığı, davalı şirketin ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sırasına kayden konkordato talebi ile başvurduğu, mahkemece 19/11/2018 tarihli ara karar ile teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verildiği, eldeki davada davacı tarafından davalı bankaya müracat ile teminat mektubu bedelinin ödenmesinin talep olunduğu, davalı banka tarafından tedbir kararı bulunduğu gerekçesi ile talebin geri çevrildiği, davalı şirket tarafından açılan konkordato istemli davada verilen tedbir kararının 21/11/2019 tarihli karar ile kaldırıldığı,

bunun üzerine davacı kurum tarafından tekrar davalı bankaya müracaat ile teminat mektubu bedeli ile vade tarihinden itibaren aylık % 2 gecikme zammının ödenmesinin talep olunduğu, davalı banka tarafından sadece teminat mektupları üzerindeki meblağ kadar paranın davacı tarafa ödendiği, mektupların vade tarihi ile gecikme tarihleri arasında işletilmesi gereken faizin ödenmediği anlaşılmaktadır.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alındığı, ... ve davalı banka arasında yapılan yazışmalara ilişkin tüm bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmıştır.

İİK.'nun 287. maddesine göre; "Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır". Dosyamız arasına alınan ve incelenen, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.11.2018 tarihli ek tensip tutanağı ile "banka teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına" karar verilmiş, 21.11.2019 tarihinde de tüm tedbirler kaldırılmıştır.

Teminat mektubu, niteliği itibari ile üçüncü kişinin fiilini taahhüt niteliğinde olan bir garanti sözleşmesidir. Teminat mektubunda üç taraflı bir hukuki ilişki bulunmaktadır. Kendisine garanti verilen muhatap, lehine teminat mektubu verilen lehtar ve teminat mektubunu veren banka, bu üçlü hukuki ilişkinin taraflarıdır.Banka, lehtarın aldığı ihtiyati tedbir kararına emredici bir hüküm olan HMK md.398 uyarınca uymak durumundadır. Banka karara uymadığı takdirde hem ilgili madde uyarınca disiplin cezası yaptırımıyla karşılaşır hem de lehtara karşı rücu hakkını kaybeder. Belirtmek gerekir ki, bankanın ihtiyati tedbir kararı kapsamında ödeme yapmaktan kaçınabilmesi için bu kararın muhatabın ödeme talebinden önce alınmış olması gerekmektedir.

Davaya konu olan olayda; davacı, 19.02.2019 tarihinde davalı bankadan ödeme talep ettiğinden, ödeme talebinden önce alınmış (16.11.2018 tarihli) bir tedbir kararı söz konusudur. Bankanın ödeme yapmasını engelleyen bir mahkeme kararı vardır. Bu sebeple bankanın, muhataba karşı bir haksız fiili söz konusu değildir. Dolayısıyla muhatabın, bankanın hukuka aykırı bir fiili nedeniyle uğradığı bir zarardan bahsedilemez. Davacı, her ne kadar dava dilekçesinde birtakım yasal düzenlemelerden bahsetmişse de söz konusu yasal düzenlemeleri gerekçe göstererek, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde yapılan yargılamada verilen tedbir kararının hukuka aykırılığını ileri sürmediği anlaşılmıştır.

Anlatılan sebeplerle, davalı bankanın mahkeme kararını yerine getirdiği anlaşıldığından, davalı banka bakımından davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Diğer davalı ...bakımından ise; taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usulî hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur.

Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir. Somut olayda davalı olarak gösterilen ...

Fabrikası'na yöneltilebilecek bir husumet bulunmadığından pasif husumet yokluğundan dava reddedilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır