İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/835 K.2023/679

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Tuh. Tic. Ltd. Şti tarafından verildiği belirtilen ve ...'ne tescil ettirilen 10.04.2000 tarihli 13018 Sayılı Aktarma Beyannemesi kapsamında eşyanın ...

İhtisas Gümrük Müdürlüğü'ne aktarılması sırasında herhangi bir sebep ile ziyana uygulanması gerektiği takdirde Gümrük İdaresinin bu eşya için tahakkuk ettirdiği ve Müvekkili şirketten talep ettiği 850.000.000TL ye kadar olan gümrük vergilerine ilişkin teminat mektubu söz konusu olduğu, müvekkili şirketin vermiş olduğu işbu teminat mektubu kati ve süresiz olarak verildiği, müvekkili teminat mektubunun iadesi için ...'ne gitmiş ancak sözkonusu teminat mektubunun kendilerinde olmadığına ilişkin cevap aldığı, söz konusu bu teminat mektubunun nerede olduğu bilinmediği,

İşbu teminat mektuna ilişkin olarak Müvekkilinden her ay komisyon bedeli adı altında 850,00-TL tutarında bir kesinti yapıldığı, İade gerçekleşmediği veya teminat mektubun iptali sağlanmadığı sürece müvekkili işbu tutarı ödemeye devam edeceği, izah edilen nedenlerle, banka teminat mektubunun iadesi, iade mümkün olmazsa iptaline karar verilmesi için huzurda işbu davayı açmak zorunluğu doğduğu, açıklanan nedenlerle ...

Bankasına ait 850.000.000-TL bedeli teminat mektubunun müvekkiline iadesi, iade mümkün olmasa iptali ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi yönüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf arabuluculuğa başvuru yapılmadan dava açtığı, bu nedenle huzurdaki davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği,ayrıca yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Genel Müdürlüğü adresinin olduğu yargı çevresinde görevli İstanbul Anadolu mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, huzurdaki davanın müvekkil Bankaya yöneltilmesinin hukuki bir dayanağı bulunmadığı, bir diğer ifadeyle, davacının davaya konu talebinin açık muhatabı ...

Gümrük Sayman Müdürlüğü ve yetkilileri iken, husumeti müvekkil Bankaya yöneltmesi hatalı olduğu, davaya konu teminat mektubunun aslının teslim edilmemesinde ve bunun akabinde zararının doğması olayında müvekkili Bankanın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, teminat mektubu bankamız uhdesinde bulunmadığı bu sebeple iadesi mümkün olmadığı, davacı tarafından hatalı dava açıldığı davacı kıymetli evrak olan teminat mektubunun zayi olması sebebi ile iptaline ilişkin hasımsız dava açması gerekirken nerede ve kimin uhdesinde olduğunu bilmediği teminat mektubunu iade etmeleri için Bankalarına dava açması hatalı olduğu, arz ve izah olunan nedenlerle;

davanın dava şartı yokluğundan reddine, davanın yetki yönünden reddine, davanın husumet yönünden reddine, Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... bankasına ait teminat mektubunun iadesi, mümkün olmaması halinde iptaline ilişkindir.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, müzekkere cevapları dosya arasına alınmış ve Mahkememizce 25/05/2023 tarihli celse ara karar ile dosyanın miktar itibari ile heyet olarak bakılacak davalardan olmadığı anlaşıldığından tek hakime tevdiine karar verildi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 09/06/2022 Tarih, 2022/703 Esas ve 2022/966 Karar sayılı ilamıyla; " Dava, 26 adet teminat mektubunun teminat fonksiyonunun kalmadığı, bunlardan bir kısmının ise kaybedildiği ileri sürülerek hükümsüzlüklerine karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Mahkemece uyuşmazlığı, davacı şirket'in davalı bankadan aldığı teminat mektuplarının hükümsüz kalıp kalmadığı, kayıp olup olmadığı, davalı bankanın pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususlarında tesbit ettiği anlaşılmıştır.

Davacı teminat mektuplarının lehdarı, davalı banka ise düzenleyeni (garanti veren) konumundadır. İş bu davada teminat mektubunun kendisinden kaynaklanan bir ihtilaf söz konusu olmayıp, uyuşmazlığın söz konusu mektuplarının hükümsüz kalıp kalmadığı noktasına ilişkin olmasına ve bu bağlamda somut dava açısından, ilk derece mahkemesince tesbit edilen uyuşmazlık doğrultusunda, teminat mektubunun hükümsüzlüğü davasının muhataba karşı açılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince verilen kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, mahkemenin kabulüne yönelik davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Dairemizce bozmaya uyularak yeniden karar verildiğinden, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26/06/2019 tarih ve 2018/1434 Esas - 2019/4908 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak, davacının istinaf sebepleri değerlendirilip istinaf taleplerine ilişkin olarak ayrıca karar verilmeksizin, uyma kararı verilen Yargıtay bozma ilamı uyarınca davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle; davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. " şeklinde karar verilmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı ... Tuh. Tic. Ltd. Şti tarafından verildiği belirtilen ve ...'ne tescil ettirilen 10/04/2000 tarihli 13018 Sayılı Aktarma Beyannamesi kapsamında eşyanın ...

İhtisas Gümrük Müdürlüğü'ne aktarılması sırasında herhangi bir sebep ile ziyana uygulanması gerektiği takdirde Gümrük İdaresinin bu eşya için tahakkuk ettirdiği ve davacı şirketten talep ettiği 850.000.000 TL'ye kadar olan gümrük vergilerine ilişkin teminat mektubu söz konusu olduğu, davacı şirketin vermiş olduğu işbu teminat mektubu kati ve süresiz olarak verildiği, davacı yanın teminat mektubunun iadesi için ...'ne gidildiği ancak sözkonusu teminat mektubunun kendilerinde olmadığına ilişkin cevap aldığı, söz konusu bu teminat mektubunun nerede olduğu bilinmediği,

İşbu teminat mektuna ilişkin olarak davacı yandan her ay komisyon bedeli adı altında 850,00-TL tutarında bir kesinti yapıldığı, iade gerçekleşmediği veya teminat mektubun iptali sağlanmadığı sürece davacı yanın işbu tutarı ödemeye devam edeceği, bu nedenlerle, banka teminat mektubunun iadesi, iade mümkün olmazsa iptaline karar verilmesi hususunda iş bu davanın açıldığı,

teminat mektubunun kayıp, temin edilememesi nedeniyle zayi hususunun ilgili kanunlarda zayi talep edilebilecek belgeler arasında sayılmaması nediyle zayisinin mümkün olamayacağı uyuşmazlığın bu haliyle teminat mektubunun hükümsüzlüğe ilişkin olduğu ve emsal karardan da anlaşılacağı üzere davacı yan teminat mektuplarının lehdarı, davalı banka ise düzenleyeni (garanti veren) konumunda olduğu, iş bu davada teminat mektubunun kendisinden kaynaklanan bir ihtilaf söz konusu olmayıp, uyuşmazlığın söz konusu mektubunun hükümsüz kalıp kalmadığı noktasına ilişkin olduğu,

uyuşmazlık doğrultusunda, teminat mektubunun hükümsüzlüğü davasının muhataba karşı açılması gerektiği anlaşılmakla; pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...