İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/438 K.2025/809

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasında ... plakalı araç için 26.08.2015 tarihinde ... numaralı kredi sözleşmesi akdedildiğini, davalı tarafça kredi alacağı için ...

Dairesi'nin... esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine başlatılan rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinde rehinli aracın icra yoluyla satışı sonucunda satış bedelinin tamamının davalı şirkete ödendiğini, davalının takipteki alacağının bu sözleşmeye dayandığını, sözleşmenin toplam bedeli 15.569,71-TL ve kat ihtarına konu borç da 11.195,71-TL olmasına rağmen münhasıran bu sözleşmeye dayanan takipte toplam 100.461,56-TL alacak iddia edildiğini, alacağın hasredildiği takip dayanağı belgelere göre müvekkilinin bu tutarda borçlu olmasının mümkün olmadığını belirterek, müvekkilinin ...

Dairesinin... esas sayılı dosyasında davalıya şimdilik 1.000-TL borçlu olmadığının tespitine, davalıya ödenen araç satış bedelinden şimdilik 1.000-TL'nin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında ... ve ... sayılı iki adet kredi sözleşmesi akdedildiğini, davacının kullandığı kredi ile ... plakalı aracı satın aldığını, aracın trafik kaydına müvekkili lehine rehin şerhi işlendiğini, kredilerin taksitlerinin süresi içinde ödenmemesi üzerine davacı borçluya .... Noterliği'nin 06.04.2016 tarihli ve ... ve ... sayılı kat ihtarnamelerinin gönderildiğini, ihtarnamelere rağmen borcun ödenmemesi üzerine ...

Dairesi'nin... esas sayılı dosyasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, takibe konu aracın icra yoluyla satışının yapıldığını, satış sonrasında kalan 47.939,37-TL alacakları için rehin açığı belgesi verildiğini, rehin açığı belgesini de ....

İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında icra takibine koyduklarını, kullandığı kredilerden haberdar olan davacının takipte yalnız bir kredi sözleşmesine dayanıldığı iddiasının inandırıcılıktan uzak ve haksız olduğunu belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen tutarın istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkememizce 29/06/2020 tarihinde davanın kabulüne karar verilmiş olup; taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 22/06/2023 tarihli, ... esas ve 2023/... karar sayılı ilamı ile; ".....Mahkemece davalının ödemeleri ile tahsil edilen rehinli araç bedelinin davacının borcundan fazla olduğu yönündeki bilirkişi raporuna dayalı olarak, davacının borcundan fazla ödeme yaptığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak mahkemece takibe dayanak sözleşmeler dışında taraflar arasında akdedilmiş diğer iki sözleşmeye dayalı olarak da davacıya kredi kullandırıldığı, dolayısıyla söz konusu diğer sözleşmeler nedeniyle de davacının davalıya borçlu bulunduğu hususu gözden kaçırılmıştır.

Davalı tarafça sunulan sözleşmeler ve ödeme tablolarından anlaşılacağı üzere, davalı tarafından davacıya 31.08.2015 tarihinde ... no'lu sözleşmeyle geri ödeme tutarı 121.305,72-TL olan ve aynı tarihli ... no'lu sözleşmeyle de geri ödeme tutarı 16.430,95-TL olan iki ayrı kredi daha kullandırılmıştır.

Taraflarca akdedilen tüm sözleşmelerin 13. maddesinde, "...'den birden fazla kredi kullanılmış ise ..., yapılan ödemeleri dilediği krediye mahsup edebilecektir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm dikkate alındığında uyuşmazlığın çözümü için, davalının kullandırmış olduğu tüm kredilerden kaynaklanan bakiye alacağının tespiti ile bu tutardan rehinli araç bedeli ile davalının ödemelerinin düşülmesi sonucunda davacının bakiye borcunun bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir.

Bu kapsamda davalının rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe dayanak kredi sözleşmelerinden kaynaklanan bakiye alacağı, mahkemece alınan 25.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda işlemiş faiz ve gider vergisi ile birlikte toplam 107.005,94-TL olarak hesaplanmış olup, tahsil edilen rehinli araç bedelinin düşülmesi sonucunda düzenlenmiş olan rehin açığı belgesine göre, davalının rehinli takipten 47.939,37-TL bakiye alacağı bulunmaktadır.

31.08.2015 tarihli iki adet kredi sözleşmesinden kaynaklanan davalının geri ödeme tutarı ise toplam 168.844,13-TL'dir. Sözleşmelerin açık hükmü gereği, davalının yapılan tahsilatları dilediği krediden düşme hakkı bulunmaktadır. Bu nedenle davacı tarafından yapılan ödemelerin davalının toplam alacağından düşülmesi gerekmektedir.

Bu doğrultuda mahkemece dosya ve tarafların ticari defter kayıtları üzerinde bankacı ve mali müşavir bilirkişiler aracılığıyla yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak; öncelikle taraflarca imzalanan dört ayrı kredi sözleşmesinden kaynaklanan davalı alacağının belirlenmesi, rehinli takipte tahsil edilen tutar ile davacı tarafça sunulan ödeme dekontları ve davalının sunduğu tahsilat dökümünün karşılaştırılması suretiyle, davacı tarafça yapılan ödeme tutarının tespiti ile bunun sonucunda davacının davalıya bakiye borcunun bulunup bulunmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir...." kaldırılarak,

davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" karar verilerek dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kayıt edilmiştir.

Mahkememizce 19/11/2024 tarihli ara karar ile BAM kaldırma kararı doğrultusunda tarafların ticari defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle dosyanın SMM ve Bankacı bilirkişiye tevdii ile taraflarca imzalanan 4 ayrı kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tespiti ile rehinli takipte tahsil edilen tutar ile ödeme dekontları ile tahsilat dökümlerinin karşılaştırılması suretiyle bakiye borcun bulunup bulunmadığı hususunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

30/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda.

Davacı tarafın incelenen yasal ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK ve 213 sayılı VUK'nun ticari defterlere ilişkin madde hükümlerine uygun ve usulünde olmak üzere e defter esasında tutuldukları, ticari defterlerin birbirini doğruladığı ve sahipleri lehine delil olma niteliklerinde oldukları tespit edildiği, davacı taraf Vekili tarafından tarafımıza mail mesajı ile bildirildiğine göre, Davanın, davalı tarafın ticari defterlerine dayanılarak açıldığı, bu nedenle Ticari defterlerinin ibraz edilmeyeceklerini bildirdiğinden.

Davacı tarafın ticari defterleri incelemesi yapılamadığı, Taraflar arasında 4 adet kredi sözleşmesinin yapıldığı takip konusu yapılan 2 adet sözleşme dışında diğer iki sözleşmeye dayanan kredilerin geri dönüşlerinin yapılmış kapatılmış olduğu, dava konusu ... ve ... nolu sözleşmelerin tek bir araç alımına ilişkin oldukları, vadesinde ödenmemiş taksitler için Davalı tarafın Davacı tarafa ....

Noterliği'nden 06 Nisan 2016 tarih, ... ve ... yevmiye nolu ihtarnameler keşide edilerek davacı tarafın temerrüde düşürüldüğü, takip Ödeme emrinde, her ne kadar takip tutarının hangi sözleşme/sözleşmelere ilişkin olarak yazılı bulunmamakla beraber, ... nolu sözleşme şeklinde belirtildiği, ... veya 82 şeklinde belirtilmemiş olduğu, ancak yukarıda belirttiğimiz detaylara göre her iki sözleşmeden kalan davacı tarafın borç bakiyeleri toplamı olduğunun anlaşıldığı, dava tarihi 29/11/2017 Tarihi Davalı ...

A.Ş'nin, davacı ... Dış Tic. Ltd. Şti'nden ... nolu kredi sözleşmesi ile ilgili talep edebileceği alacak tutarı: 36.448,84-TL olarak hesaplandığı, dava tarihi 29/11/2017 Tarihi itibarıyla Davalı ... A.Ş'nin ,davacı ... Dış Tic. Ltd. Şti'den ... nolu kredi sözleşmesi ile ilgili talep edebileceği alacak tutarı 2.099,61-TL olarak hesaplandı. 8- Dava tarihi itibarıyla ... ve ... nolu krediler için talep edilecek toplam alacak 38.548,46-TL olarak hesaplandığı, ...

Nolu Sözleşme 'ye konu kredi ,Davalı ... A.Ş. ile ... Dış Tic. Ltd. Şti arasında 31/08/2015 tarihinde, 121.305,72-TL anapara tutarı, yıllık akdi faiz %12,84 oran, 1.-35.Taksitler 4.115,00-TL ve 36.taksit 4.136,55-TL ödemeli olmak üzere 36 ay vadeli olarak kullandırıldığı, Krediye konu rehin konusu taşı Marka '... Model '... 1... Şasi No ... olduğu, 06/10/2016 taril barıyla kredi riski kalmadığı, ... Nolu Sözleşme'ye konu kredi, Davalı ... A.Ş. ile ... Dış Tic. Ltd.

Şti arasında 31/08/2015 tarihinde, 16.430,95-TL anapara tutarı, yıllık akdi faiz 014,88 oran, 1.-35.Taksitler 575,00-TL ve 36.taksit 557,58-TL ödemeli olmak üzere 36 ay vadeli olarak kullandırıldığı, Krediye konu rehin konusu taşıt: Marka '... Model '... ...Motor No .. Şasi No ... olduğu, 06/10/2016 tarihi itibarıyla kredi riski kalmadığı görüldüğü, Davacı ... Dış Tic. Ltd. Şti ,davalı ...

A.Ş de bulunan .... nolu hesabına 28/09/2025 ile 13/06/2017 tarihleri arasında hesaba “kredi ödemesi için yatan ve icra dosyasından gelen açıklamasıyla" yatan ödemelerin toplamı:277.267,69-TL olduğu görüldüğü görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında ... plaka sayılı araç alımına ilişkin olarak 26.08.2015 tarihli ... ve ... sayılı kredi sözleşmelerinin akdedildiği, sözleşme ile birlikte aracın kaydına da davalı ... (...) lehine rehin hakkı şerhedildiği, sözleşmeler kapsamında davalı tarafından davacıya taksitli kredi kullandırıldığı,

kredi borcunun ödenmemesi üzerine her iki sözleşmeden kaynaklanan kredi hesabı 06.04.2016 tarihli kat ihtarnameleri ile kat edilerek yine her iki kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle sözleşmelerin teminatı olan araç üzerindeki rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı, takibin kesinleşmesiyle rehinli aracın ihale ile satışı sonucunda harç ve masrafların düşülmesi sonucunda 75.966,33-TL araç satış bedelinin davalı alacaklıya ödendiği, kalan 47.939,37-TL alacak için davalıya rehin açığı belgesi verildiği, bu belgeye dayalı olarak bu kez davalı alacaklı tarafından davacı aleyhine ilamsız takip başlatıldığı,

kaldırma kararı doğrultusunda taraflarca imzalanan 4 ayrı kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tespiti ile rehinli takipte tahsil edilen tutar ile ödeme dekontları ile tahsilat dökümlerinin karşılaştırılması suretiyle bakiye borcun bulunup bulunmadığı hususunda rapor düzenlenmesinin talep edildiği,

mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporuyla 4 adet krediye kredi içeriği ve kredilere ilişkin ödeme kayıtları irdelenmiş olup taraflarca akdedilen tüm sözleşmelerin 13. maddesinde, "...'den birden fazla kredi kullanılmış ise ..., yapılan ödemeleri dilediği krediye mahsup edebilecektir." hükmü de dikkate alınarak davacıya kullandırılan 31/08/2015 tarihli ... numaralı, 121.305,72 TL bedelli ve geri ödeme tutarı 148.161,55 TL olan ve ... numaralı, 16.430,95 TL bedelli ve geri ödeme tutarı 20.682,05 TL olduğu, toplam ödeme tutarının 277.267,69 TL olduğu,

icra dosya masrafları düşürüldükten sonra bakiye kalan bedel yönünden rehin açığı belgesi verilmesinin usul yasaya uygun olduğu görülmekle; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...