İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/438 K.2025/912

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/438

KARAR NO : 2025/912

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14.06.2023

KARAR TARİHİ : 11.11.2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen anlaşma gereği davalının yüklenicisi olduğu projenin laboratuvar hizmetleri işini üstlendiğini, dava dilekçesi ekinde yer alan işçilik sözleşmesi gereği beton numune kırım raporu ve çelik çekme deney ve diğer laboratuvar işlemlerini yüklenici sıfatıyla üstlendiğini, davacı şirketin beton numune kırım raporları ve çelik çekme deneylerini kendi laboratuvarlarında gerçekleştirdiğini, günlük sonuçlarını davalıya ait şantiye teknik ofisine kaşeli imzalı şekilde teslim ettiğini, davalının ise işbu yapılan işe müteakip her ay sonunda hakediş düzenlediğini,

davacı şirketin hakedişlere göre fatura kesimi gerçekleştirdiğini, davalı şirket adına gerçekleştirilen Bakanlık onaylı numune alım listesinden de görüleceği üzere davacı şirketin 04.05.2018 tarihinden itibaren laboratuvar hizmeti sunduğunu, toplamda KDV dahil 82.017,08-TL değerinde işlem gerçekleştirdiğini, davalı tarafın ise çeşitli zamanlarda gerçekleştirdiği kısmi ödemelerle toplam 45.000,00-TL ödeme yaptığını alacağın dayanağı olan beton numune kırım raporları ve çelik çekme deneyleri ve karot işlemlerini gerçekleştirdiğini,

davalı şirketin şantiyesine teslim ettiğini ancak davalı şirketin bir kısım cari hesap alacağı ödemesi gerçekleştirmiş ise de bakiye 37.017,08-TL'lik işlem için hakediş düzenlemekten ve ödeme yapmaktan imtina ettiğini, bu nedenle işbu cari hesap alacağına sözleşme gereği 2019 - 2020 yıllarına ait TEFE-TÜFE/2 oranında 20.871,86-TL (KDV dahil) artış uygulandığını ve 7.889,71-TL (KDV dahil) vade farkı işletildiğini, toplamda 65.778,65-TL'lik hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağı için ------ numaralı 15.09.2022 tarihli e-fatura düzenlendiğini ve----.

Noterliği'nin 16.09.2022 tarih -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya ihtar edilerek ödeme yapılması talep edildiğini, tüm bu nedenlerle; davanın kabulü ile sözleşme gereği hizmet bedelinin ödenmemesinden doğan cari hesap alacağın sözleşme gereği TEFE-TÜFE) 2 artış ve işlemiş vade farkı ile birlikte asıl alacağa temerrüt (23.09.2022) tarihinden itibaren işleyecek Devlet bankalarınca uygulanan en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini,

davacının işbu dava sonunda elde edeceği alacağın tahsili ve daha fazla zarar görmesini engellemek üzere davalının taşınmazları ve araçları üzerine ihtiyati tedbir haciz kararı verilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; faturanın yasal süresi içerisinde Noter aracılığı ile iade edildiğini, davacının cari hesapta alacaklı olduğunu iddia ettiği fatura iade edildiğinden, ticari defter ve kayıtlarda davalının davacıya borçlu olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığını, davacı tarafın dayanak olarak sunduğu davanın konusunu teşkil eden 15.09.2022 tarih, ------ numaralı 65.778,65-TL tutarlı faturanın davalı şirket tarafından kabul edilmediğini ve usulüne uygun olarak iade edildiğini,

davacı tarafın alacak iddiasını ticari defter kayıtları ile cari hesaba dayandırdığını ancak yerleşik Yargı İçtihatları gereğince davacının faturaları defterlere işlemesinin tek başına borcun varlığına işaret etmeyeceğini, alacağın varlığını ispatlamakla yükümlü olan ve bu kapsamda başkaca delil sunamayan davacının iddiasının reddi gerektiğini, dava konusu faturanın içeriğinin tamamına itiraz ettiklerini, davacının davalı şirketle ticari ilişkisi boyunca taraflarca belirlenen birim fiyat üzerinden fatura düzenlendiğini ve ticari defterlerine kaydedildiğini,

davalı şirket tarafından iade edilen dava konusu fatura haricindeki önceki tarihli tüm faturaların bedelinin ise eksiksiz ödendiği, buna karşın davacının bizzat kendi düzenlediği ve taraflarca ticari defterlere kaydedilen faturalara dair sonradan TEFE-TÜFE/2 oranında fiyat farkı alacağı iddia edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının alacak iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, faize ilişkin taleplerinin de reddi gerektiğini, ihtiyati haciz talep eden tarafın, HMK 390.

Maddesine göre davanın esası yönünden kendisinin haklılığı yaklaşık olarak ispat etmek durumunda olduğunu, tüm bu nedenlerle; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağının, vade farkı alacağı ve faizi ile birlikte davalıdan tahsiline yönelik alacak davası olup; taraflar arasında laboratuvar hizmeti verilmesine dair ilişki bulunduğu hususunun ihtilafsız olduğu, sözleşme gereğince davacının hizmet veren, davalının hizmet alan olduğu, hizmet sözleşmesinin kapsamına göre, davacının üzerine düşen yükümlülükleri gereği gibi, kısmen veya tamamen yerine getirip getirmediği, davalının hizmet karşılığı kısmen veya tamamen ödeme yapıp yapmadığı, davacının ödenmemiş hizmet bedeli alacağının bulunup bulunmadığı,

varsa buna dair TEFE/TÜFE faizi ve vade farkı talebinde bulunup bulunamayacağı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1).

Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir. Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat külfeti açısından sonuç doğurmaz. Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat külfeti davacı taraftadır. Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu hizmetin davalıya sağlandığını ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında sözleşme ilişkisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç doğurmaz.

Tarafların ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılmış, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, açılış kapanış ona-ylarının yapıldığı, davacı kayıtlarına göre davacının davalıdan 65.778,65 TL alacaklı olduğu, davalının kayıtlarına göre davalının davacıya borcunun bulunmadığı, uyumsuzluğa konu alacak için davacı tarafça fatura düzenlendiği ve davalıya tebliğ edildiği, faturanın davacıya iade edildiği, tarafların ticari defter kayıtlarının uyumlu olmaması sebebiyle sahipleri lehine delil teşkil etmediği,

tarafların 2022 yılına ait BA/BS formlarına göre davacının KDV hariç 55.744,62 TL davalıya "satış" yaptığına dair bildirimde bulunduğu, davalının da KDV hariç 55.744,62 TL "alım" bildirimde bulunduğu, satış ve alım bildirimlerinin KDV dahil 65.778,65 TL olduğu ve davaya konu edilen faturadan kaynaklandığı anlaşılmıştır.Davacı taraf, TEFE/TÜFE faizi ve vade farkı talebinde bulunmuş olup, davalı taraf taraflar arasında buna ilişkin anlaşma olmadığını beyan etmiştir.

Davacı tarafça sunulan sözleşme örneklerinde TEFE/TÜFE faizi ve vade farkı talebinde bulunulabileceğine dair hüküm bulunsa da bu sözleşmelerin taraflar arasında yapılmadığı, davalının sözleşmeye taraf olmadığı, bu sebeple somut davada hükme esas alınmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu haliyle davacı taraf, TEFE/TÜFE faizi ve vade farkı talebine ilişkin sözleşme sunulamamıştır.Davacı tarafça TEFE/TÜFE faizi ve vade farkı talebine ilişkin yazılı delil sunulamamışsa da tarafların 2022 yılına ait BA/BS formlarına göre davacının KDV hariç 55.744,62 TL davalıya "satış" yaptığına dair bildirimde bulunduğu, davalının da KDV hariç 55.744,62 TL "alım" bildirimde bulunduğu,

satış ve alım bildirimlerinin KDV dahil 65.778,65 TL olduğu ve davaya konu edilen faturadan kaynaklandığı görülmüştür.Tarafların BA ve BS formları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, dosyaya konu alacağın davacı ve davalı tarafından Vergi Dairesine bildirildiği anlaşılmaktadır. Başka bir deyişle davalı, davacı tarafça talep edilen hizmeti kabul edip Vergi Dairesine bildirdiği anlaşılmaktadır.

O halde davalı, beyanname vermekle hizmeti aldığı için hizmetin de bedelini ödemekle yükümlüdür.

Davacı taraf, dava konusu alacağın ödenmesi için---- Noterliği'nin 16.09.2022 tarih, ------ yevmiyeli ihtarnamesini hazırlamış ve ihtarnamede bedelin tebliğden itibaren üç gün içerisinde ödenmesi istenmiştir. Davalı taraf, ihtarname içeriğini ve faturayı kabul etmediğini belirterek -----Noterliği'nin 22.09.2022 tarih, ------- yevmiyeli cevabını davacıya bildirmiştir. Davacı taraf dava dilekçesinde asıl alacağa 23.09.2022 tarihinden itibaren faiz uygulanmasını talep etmiştir.

Davalı tarafça, ----- Noterliği'nin 22.09.2022 tarih, ------ yevmiyeli işlemi ile cevap verildiğinden davacı tarafından düzenlenen -----. Noterliği'nin 16.09.2022 tarih, ------ yevmiyeli ihtarnamesinin davalıya en geç 22.09.2022 tarihinde (davalı tarafça verilen ihtarname cevabının tarihi) tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı taraf, ----Noterliği'nin 16.09.2022 tarih, ------- yevmiyeli ihtarnamesinde fatura bedelinin tebliğden itibaren üç gün içerisinde ödenmesini istediğinden davalının tebliğden itibaren üç gün sonra temerrüte düştüğü anlaşıldığından asıl alacağa 26.09.2022 tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır.

Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.