İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/162 K.2024/680

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...'ın, ... ... ... şubesi hesap sahibi olduğunu, müvekkilinin ilgili şubede açılmış hesapları üzerine çek düzenleme hakkı tanındığını, Müvekkiline teslim edilmiş çek yaprakları için bankaya bu çeklerin keşide edilmesi ve karnelerin kullanılması için çek koçan yaprak bedellerinin ödendiğini, Keza, çek yaprağı garanti bedeli kapsamında teminat olarak her çek yaprağı banka garanti bedeli kadar tutarın bankaya teminat olarak hesaplarda bloke edildiğini, Bu çek yapraklarından aşağıda seri numaraları belirtilen çeklerin düzenlenerek dolaşıma sokulduğunu, ... ... çek numaralı, 29.03.2021 keşide tarihli,

keşide yeri İstanbul olan 16.542 TL bedelli, ... ... Çek numaralı 04.10.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 34.000TL bedelli, ... ... Çek numaralı 04.10.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 34.000TL bedelli, ... ... Çek numaralı 30.02.2014 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 6.000TL bedelli, ... ... Çek numaralı 22.03.2014 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 10.000TL bedelli, ... ...

Çek numaralı 30.10.2014 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 7.S0O0TL bedelli, ... ... Çek numaralı 30.03.2017 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 8.000TL bedelli, Şubesi'nin ... ... Çek numaralı 25.05.2018 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 26.500TL bedelli, ... ... Çek numaralı 20.03.2017 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 75.000TL bedelli, ... ... Çek numaralı 30.01.2019 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 37.000TL bedelli, ... ...

Çek numaralı 10.06.2016 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 25.000TL bedelli, ... ... çek numaralı keşide yeri İstanbul olan çek bedellerinin hamillerine ödenerek hamilden iade alınıp Davalı banka şubesine iade ettiklerini, Buna ragmen bankanın teminat hesabını serbest bırakıp, teminat bedellerini müvekkiline iade etmediğini, Bu tutarlar yönünden davalı bankanın sebepsiz zenginleştiğini, İlgili tutarların ödenmesi için bankaya 25.01.2023 tarihli yazı ile yapılan başvuruya cevap verilmediğini, 14 adet çek yaprağı için alınan toplam 18.600,00 TL teminat bedelinin iadesi için ...

İlçe Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurulduğunu, ... İlçe Tüketici Hakem Heyetinin ... karar no'lu ve 15/08/2023 karar tarihli karar tutanağı ile tarafların tacir olması nedeniyle görevsizlik kararı verdiğini, Yargıtay ve Doktrin görüşüne göre de çek zayi olsa yani boş olsa dahi çek yapraklarının bir işlevi vardır.

Şöyle ki, bankalar müşterilerine çek karnesi verirken, ödemek zorunda kalacakları miktar için onlardan ayni ya da şahsi teminat alma yoluna gittiğini, Bankaların bu teminatları iade edebilmesi için çek yapraklarının bankaya dönmüş olması gerektiğini, Kendilerinin dökümü yapılan 12 adet çek yaprağı ile tespit edilemeyen 2 adet çek yaprağı ki toplam 14 adet çek yaprağını bankaya iade etmiş olmaları nedeniyle, çek yapraklarının teslimi esnasında nakdi teminat olarak alınan 18.600,00 TL'nin kendilerine iadesi için dava açmak zorunda kaldıklarını,

Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla keminat için alınan toplam 18.600,00 TL'nin 27.01.2023 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının delillerini dilekçesi ekinde müvekkiline tebliğ ettirmediğini, bankanın savunma hakkının kısıtlandığını, Davanın somutlaştırılması gerektiğini, talep edilen teminat bedelinin 12 çek yaprağı için 18.600,00 TL olduğunu, her çek yaprağı için istenen 1.300,00 TL teminat bedelinden toplam tutarın 15.600,00 TL'ye tekabül ettiğini, Akibeti belli olmayan iki adet çek için talepte bulunulmamış olmakla kısmi dava açma koşullarının oluşmadığını, Davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, Davacının çek yaprakları için bankanın nakdi teminat aldığına ilişkin hiçbir belge sunulmadığını,

mücekkili banka nezdinde sözkonusu çeklere ilişkin herhanigi bir teminat kaydının bulunmadığını, Kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir teminat olması ve davacının risikine mashup edilmemiş olması halinde, davaçının dava açılmasına kendi kusuru ile neden olduğundan maddi sonuçlarına katlanması gerekeçeğini, faiz talebinin haksız olduğunu, Haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; davacının, davalı bankadan aldığı çek karnesi karşılığı ödediğini iddia ettiği teminat bedelinin, çeklerin bankaya iade edildiği iddiasıyla bankadan tahsili isteminde alacağın subut ve miktarı noktasında toplanmış olduğu görüldü. davacının,

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 30/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davacı ... ile Davalı ...A.Ş. arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri kapsamında, Bankanın, ... adına ...

Şubesi nezdinde ... ve ... numaralı çek hesapları açarak bu hesaplara bağlı çek yaprakları verdiği, Açılan hesaplardan günlük işlemler, keşide edilmiş çeklerin ödemeleri ve kullandırılan Nakit taksitli kredilerin taksit ödemelerinin gerçekleştirildiği, Çek hesaplarının bulunduğu ... Şubesi nezdinde ... ve ... numaralı hesaplara ait vadesiz mevduat hesaplarına ilişkin 2014 ile 2021 yılları arasındaki hesap hareketlerine nazaran davaya konu edilen.

Seri No Hesap, ... | ..., ... | ..., ... | ..., ... | ..., ... | ..., ... | ..., ... | ..., .. | ..., ... | ..., .. | ..., ... | ..., ... | ... 12 adet çek yaprağı için alınmış herhangi bir nakit teminat bedeli olmadığı, bankanın kayıtlarında bu çek yapraklarından doğan risk çıkışını yaptığı, Bu belirlemelere nazaran ...'ın iade edilmiş çek yaprakları nedeniyle Banka'dan talep edebileceği herhangi bir nakti teminat tutarının bulunmadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava, davacının, davalı bankadan aldığı çek karnesi karşılığı ödediğini iddia ettiği teminat bedelinin, çeklerin bankaya iade edildiği iddiasıyla bankadan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı ... ile davalı ... A.Ş arasında 14/01/2015 tarihli, 17/04/2014 tarihli ve 12/09/2013 tarihli genel kredi sözleşmeleri imzalanmıştır.

Davalı banka, davacı adına ... Şubesi nezdinde ... numaralı hesap üzerine 10 adet, ... numaralı hesap üzerine 2 adet olmak üzere toplam 12 adet çek oluşturmuştur.

Mahkememizce davalı bankaya müzekkere yazılarak düzenlenen çekler için teminat alınıp alınmadığı sorulmuş, banka 06/08/2024 tarihli müzekkere cevabında müşteriye verilen çekler veya çek defteri nedeniyle teminat alınmadığını, teminat alınmadığı için teminat iadesi de yapılmadığını belirtmiştir. Ayrıca davacının hesap özetini de mahkememize sunmuştur.

Hesap hareketlerinin incelenmesinde bahse konu 12 adet çek yaprağı için alınmış herhangi bir nakit teminat bedeli olmadığı, bankanın kayıtlarında bu çek yapraklarından doğan risk çıkışının yapıldığı anlaşılmıştır.

Bankalar uygulamada çek yaprağı verdikleri müşterilerinden, kendilerinin yaptığı değerlendirmeye göre, gayri nakti kredi riskinin teminatı olarak, çek yaprağı garanti bedeli kadar bir tutarın teminat olarak yatırılmasını isteyebilmekte ise de bu durumun bir zorunluluk olmadığı, bankanın çek hesabı sahibi müşterisi ile arasındaki güven ilişkisi çerçevesinde bankanın takdirine bağlı bir işlem olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

Bankanın yazı cevabı ve davacının hesap hareketleri incelendiğinde davacının hesabından çek yaprağı için alınmış herhangi bir teminat bedeli tespit edilmediği, nitekim davacının da dava dilekçesinde kendisinden teminat bedeli kesintisi yapıldığına dair bir delil ya da teminatın ödendiğine dair bir dekont sunmadığı görülmekle, yatırılmış bir teminat bedeli olmadığından iade edilebilecek bir nakti teminat tutarı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır