İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/405 K.2025/806

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin uyuşmazlık konusu faturaya ilişkin olarak yaptığı iş ... arası ham petrol ana pompaj hattına ilişkin ...Köyü Mevkii mahal listesindeki kanal kazım pozunda belirtilen aktif olarak çalışan 12 inç petrol boru hattının kanalının etrafi kazılarak derinleştirilmesi ve borunun daha derine indirilmesi ve üzerinin kapatılması işidir.

Söz konusu işi davalı şirket ...Ortaklığından ihale ile almış ve bu işi müvekkile yaptırmıştır. Müvekkil yaptığı işi faturalandırmış, davalı şirket tarafından 60.000TL 'lik kısmi ödeme yapılmış geriye kalan tutar ödenmediği, ... 19. İcra Müdürlüğü”nün ...E. sayılı dosyası kapsamında takibe geçilmiş olup; davalı kurum tarafından ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, itirazın iptali dava etmişlerdir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiller, davacı tarafın üstlenmiş ve bitirmiş olduğu işe karşılık tüm ödemeleri yapmış bulunduğunu, neredeyse yakın zamanda işini süresinde bitirip teslim eden bu firmaya yeni bir iş dahi vermeyi düşünürken daha evvel işbu taşeron firmanın yapıp bitirmiş olduğu ve ödemesini tamamen aldığı işin hatalı yapılan kısmının idare tarafından yeniden yapılması istenmekle işi daha önce yapıp, bedelini ödeme olarak tamamen alan davacı yan, eksik yaptığı idare tarafından işaret edilen hatalı kısmı yaparak, hatalı yapılan kısım için yeni bir ödeme talep etmektedir.

Bu tamamen haksız bir talep olduğu, davacının talebinin haksız olduğu yolunda noterden ret yanıtıyla iade etmiş bulunduğu, davacı tarafın yapılan ve eksiği, hatası giderilmiş olan işten mütevellit hiçbir alacağı kalmamıştır.

Önceki ödeme evraklarımız işin bitiminde yapılan ödemeyi doğruladığı gibi idarenin ikazı üzerine yapılan düzeltmelerle ilgili yeniden ödeme talep edilmesi de yukarıda belirttiğimiz gibi noter vasıtasıyla tarafımızdan reddedildiği bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, .... 19. İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasına konu 2004 sayılı İİK madde 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, ... 19. İcra Dairesi ... esas sayılı takip dosyası dosya arasına alınmış ve Mahkememizce 10/12/2024 tarihli ara karar ile dosyanın davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinin SMM aracılığı ile incelenmesinin istenilmesin ve rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

27/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda. Davacı ...Şti. ile Davalı....Ltd. Şti arasında davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş 240.000,00 TL tutarlı fatura bedeli uyuşmazlık konusunda. Tüm dava dosyası kapsamında bilgi ve belgeler ile davacı ve davalı tarafların ticari defterleri, kayıtları üzerinde yaptığım inceleme ve değerlendirmelerim neticesinde. Sonuç ve kanaatim aşağıya çıkarılmıştır.

Her iki tarafın2023 yılı yasal ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK ve 213 sayılı VUK'nun ticari defterlere ilişkin madde hükümlerine uygun ve usulünde tutuldukları, Her iki taraf muavin defterleri bakiyeleri arasındaki 240.000,00 TL farkın, yukarıda sözü edilen faturanın, davacı taraf ticari defterlerinde kayıt görmüş, davalı taraf ticari defterlerinde kayıt görmemiş ve ihtarname ile iade edilmiş olmasından kaynaklandığı, Söz konusu yapılan, borunun daha derine indirilmesi işinin.

Davalı tarafın iddiasına göre daha önce davacının yaptığı iş kapsamında hatalı yapıldığından kaynaklandığının belirtildiği, Sayın mahkemenin müzekkere ile, yapılan iş hakkında ...'dan talep ettiği bilgilerin dosya kapsamına alınmamış olmakla beraber uyap evrak ta incelenmiş olup, ancak bu hususta önceden gelen hata veya eksik olup olmadığı hususu incelenen belgelerde, branşım olmadığından tarafımca anlaşılmadığı, bu hususun Sayın mahkemenin takdirinde olacağı, Sayın mahkeme duruşma salonunda yaptığım incelemeye davacının gelmediği, Ticari defterlerini posta ile gönderdiği,

davalı taraf yetkilisi ve vekilinin katıldığı ve davacı tarafa sözlü anlaşmaları üzerine 60.000,00 TL. ödendiğini beyan ettikleri, bu ödemenin davacı tarafın ticari defterlerinde kayıt görmemiş olmakla beraber, kabulünde olduğu ( 60.000,00 TL.yi tenzil ederek icra takibini 180.000,00 TL.den başlatmış ) Bu doğrultuda, nihai karar Sayın Mahkemenin takdirlerinde olmak üzere.

Davacı ve davalı taraf arasında, davacı tarafından yapılmış işin bedeline dair yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, davalının kabul etmediği ve ihtarname ile iade ettiği fatura bedeli 240.000,00 TL.nin nasıl hesaplandığının belirlenemediği çerçevede. Sayın Mahkeme şayet davacı lehine karar vermesi durumunda.

Taraflar arasında akdi bir sözleşmenin bulunmadığı, ayrıca davacı tarafından ihtarname keşide edilmediği, davalının temerrüde düşmediği nedeniyle, davalı taraftan işlemiş faiz talep edilemeyeceği, Taraflar tacir olduklarından 3095/2 sayılı yasaya istinaden 04.06.2024 takip tarihinden itibaren başlamak üzere davacı lehine hükmedilecek tutara 451,75 ve değişen oranlarda avans faizinin uygulanması gerekeceği. Kanaatim hasıl olmuştur.

Mahkememizce 18/03/2025 tarihli ara karar ile dosyanın heyete Makina Mühendisi ve İnşaat Mühendisi bilirkişilerde eklenmek suretiyle ...cevabi yazısı ile dosya kapsamında yapılan iş ve işlemleri nedeniyle davacı yanın kusurunun bulunup bulunmadığı ile fatura bedellerinin yapılan iş ve işlemler ile uyumlu olup olmadığı ve tüm dosya kapsamı hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

06/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda. Mahkeme'ye ait olmakla beraber, yukarıda arz ve izah e tüm dava dosyası kapsamında bilgi ve belgeler ile davacı ve davalı tarafların ticaı kayıtları üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmelerimiz neticesinde.

Davacı ve davalı taraf arasında, davacı tarafından yapılmış işin bedeline dair yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, Dava dışı ... resmi kayıtlarında Davacının Davalı işinde alt taşeronu olduğunu gösterir bir kayıt bulunmadığı, Geçici Kabul Tutanağında verilen sözleşme konusu işe ait eksik ve kusurlu işler listesinde, dava konusu işin kazısına ait bir eksik veya kusur ifadesine rastlanmadığı, Dava dosyası belgelerde işin hatalı yapılan kısmının idare tarafından yeniden yapılmasının istendiğine dair bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı,

Davalının kabul etmediği ve ihtarname ile iade ettiği fatura bedeli 240.000,00 TL'nin nasıl hesaplandığının belirlenemediği, Taraflar arasında akdi bir sözleşmenin bulunmadığı, ayrıca davacı tarafından ihtarname keşide edilmediği, davalının temerrüde düşmediği, bu nedenlerle davalı taraftan işlemiş faiz talep edilemeyeceği, Taraflar tacir olduklarından 3095/2 sayılı yasaya istinaden 04.06.2024 takip tarihinden itibaren başlamak üzere davacı lehine hükmedilecek tutara %51,75 ve değişen oranlarda avans faizinin uygulanması gerekeceği, kanaatimiz hasıl olmuştur.

Mahkememizce 01/07/2025 tarihli ara karar ile dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi ile yapılan işin piyasa rayiçlerine göre bedelinin ne kadar olması gerektiği hususunda ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

22/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda. Davacı ve davalı taraf arasında, davacı tarafından yapılmış işin bedeline dair yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, Dava dışı ...

Müdürlüğü resmi kayıtlarında Davacının Davalı işinde alt taşeronu olduğunu gösterir bir kayıt bulunmadığı, Geçici Kabul Tutanağında verilen sözleşme konusu işe ait eksik ve kusurlu işler listesinde, dava konusu işin kazısına ait bir eksik veya kusur ifadesine rastlanmadığı, Dava dosyası belgelerde işin hatalı yapılan kısmının idare tarafından yeniden yapılmasının istendiğine dair bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, Davalının kabul etmediği ve ihtarname ile iade ettiği fatura bedeli 240.000,00 TL'nin nasıl hesaplandığının belirlenemediği, Taraflar arasında akdi bir sözleşmenin bulunmadığı, ayrıca davacı tarafından ihtarname keşide edilmediği,

davalının temerrüde düşmediği, bu nedenlerle davalı taraftan işlemiş faiz talep edilemeyeceği, Taraflar tacir olduklarından 3095/2 sayılı yasaya istinaden 04.06.2024 takip tarihinden itibaren başlamak üzere davacı lehine hükmedilecek tutara %51,75 ve değişen oranlarda avans faizinin uygulanması gerekeceği, Dava konusu yapılan işin piyasa rayiçlerine göre bedelinin hesaplanabilmesi için, öncelikle işin miktarının bilinmesi gerektiği, davacı tarafından düzenlenmiş faturada 800 m. olarak gösterilmiş iş miktarının ayrıntısının verilmediği, bu bilgilerle doğru bir piyasa rayiç maliyetinin belirlenemeyeceği, kanaatimiz hasıl olmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (HMK 222/4)

Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır.

Ayrıca bu durum HMK 222/5’te taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılacağı şeklinde ifade edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 21/2. Maddesine göre; bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde. Davacı tarafça davalı yanın ...Ortaklığından ihale yoluyla aldığı,...arası ham petrol ana pompa hattına ilişkin ... Mevki mahal listesindeki kanal kazım pozunda belirtilen aktif olarak çalışan 12 inç petrol boru hattının etrafının kazılarak derinleştirilmesi ve kazılarak derinleştirilmesi ve kapatılması işi nedeniyle fatura edilen bedelin ödenmemesi nedeniyle ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile takibe başlanıldığı, yapılan itiraz üzerine süresi içerisinde iş bu davanın açıldığı, davalı tarafça ayıp iddiasında bulunulduğu, davacı ve davalı taraf arasında davacı tarafından yapılmış işin bedeline dair yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, Dava dışı ...

Müdürlüğü resmi kayıtlarında, davacının Davalı işinde alt taşeronu olduğunu gösterir bir kayıt bulunmadığı, Geçici Kabul Tutanağında verilen sözleşme konusu işe ait eksik ve kusurlu işler listesinde, dava konusu işin kazısına ait bir eksik veya kusur ifadesine rastlanmadığı, Dava dosyası belgelerde işin hatalı yapılan kısmının idare tarafından yeniden yapılmasının istendiğine dair bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, Davalının kabul etmediği ve ihtarname ile iade ettiği fatura bedeli 240.000,00 TL'nin nasıl hesaplandığının belirlenemediği,

dava konusu yapılan işin piyasa rayiçlerine göre bedelinin hesaplanabilmesi için, öncelikle işin miktarının bilinmesi gerektiği, davacı tarafından düzenlenmiş faturada 800 m. olarak gösterilmiş iş miktarının ayrıntısının verilmediği, bu bilgilerle doğru bir piyasa rayiç maliyetinin belirlenemeyeceği, Dava dışı ...

Müdürlüğü cevabi yazısında da herhangi bir kaydın bulunulmadığının belirtildiği, bu hususun aldırılan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu anlaşılmakla yapılan iş hususunda ispat yükü kendisinde olan davacı tarafça haklılığı ispat edilemediği görülmekle; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸