İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/489 K.2024/772

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tarafına ait ... Mahallesi ... adresindeki ... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ünvanlı ticari işletmenin 09/01/2018 tarihinde yaşanan ve 15/01/2018 alınan itfaiye raporuna istinaden yangın nedeni ile işletmenin yandığını bu yüzden ticari defterlerinin ve faturalarının vergiye esas belgelerinin her türlü belge ve evrakının zayi olduğunu 2016-2017 geçmiş yıllara ait tüm defterlerinin faturalarının zayi olduğunu tarafına zayi belgesini talep etmiştir. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; davacının ticari defterlerinin zayi olması nedeniyle zayi belgesi istemine ilişkin olduğu belirlendi.

DELİLLER

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Şirketine ait ticaret sicil kayıtları celp edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde: Dava, davacıya ait kanuni defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir

TTK'nin 64/3. maddesinin son cümlesinde "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." hükmü, TTK'nin 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda; davacı, saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri muhafaza ettiği yerin 09/01/2018 tarihinde yanmış olması nedeniyle bu belgelerin zayi olduğunu belirtmiştir.

Davacı, söz konusu defter ve belgelerin işletmesinde bulunduğunu ve işletmesinin 09/01/2018 tarihinde yaşanan yangın nedeniyle tamamen yandığını, bu yüzden ticari işletmede bulunan tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve her türlü belge ve evrakın zayi olduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiş ise de, kanunen tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesine başvurmak zorunda olduğu,

davacının yangını talepte bulunduğu 12/08/2024 tarihinden 30 gün öncesine ilişkin bir sürede öğrendiğine ilişkin beyanı bulunmadığı gibi yangının gerçekleştiği tarih ile davanın açıldığı tarih arasında 6.5 yıllık bir sürenin geçmiş olması nedeniyle böyle bir iddianın da hayatın olağan akışına uygun olmayacağı anlaşılmakla, davanın, TTK'nin 82/7. maddesinde öngörülen hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Benzer mahiyetteki emsal kararlar: Adana BAM 9. Hukuk Dairesinin 2021/1136 Esas ve 2021/1506 Karar, Konya BAM 6. Hukuk Dairesinin 2020/2641 Esas ve 2021/29 Karar sayılı ilamları.)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır