İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/305 K.2025/919

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dairesinin sayılı dosyası ile her biri 14.02.2023 keşide tarihli ve 265 USD miktarlı toplam 9 adet kambiyo senedi için 2511,45 USD, üzerinden, ayrıca protesto adı altında, 15.231,74 TL tutarlı alacak için Toplam TL cinsinden 105.771,77 TL, ifa tarihindeki kur üzerinden alacak borç hesabı yapılmak kaydı ile ödeme emri gönderildiğini, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 8. maddesi gereğince,

sözleşmeler ve ayrıca ödünç para verilmesi için döviz cinsinden kambiyo senedi düzenlenemeyeceğini, Kambiyo senetleri incelendiğinde kambiyo senet bedelinin nakden ahzolunduğu yazılı olduğunu, müvekkillerinin tacir olmadığını ve Davalı alacaklıdan herhangi bir borç para almadıklarını, Davalının ödünç para verme işi ile iştigal eden bir kurum olmadığını taleplerinin yasal olarak kabul edilemeyeceğini, icra takibinin, teminatsız olarak durdurulmasını yapılacak yargılama sonucunda borçlu olmadıklarının tespiti ile ödeme emrinin ve takibin iptaline karar verilmesini, davacı haksız ve hukuksuz işlem yaptığı için %20 tazminata mahkum edilmesini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında tacir–tacir ilişkisi bulunmadığını, davacının müvekkile ait vakıf üniversitesinde eğitim alan bir öğrenci olduğunu, bu nedenle uyuşmazlığın tüketici işlemi niteliğinde olup görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu ileri sürerek görev itirazında bulunmuştur. Davacının mezun olduğu ...

Üniversitesinde aldığı eğitim karşılığında öğrenim ücretini ödemeyi taahhüt ettiği, ödeme planının Mali İşler Departmanında karşılıklı mutabakatla düzenlendiği, senetlerin davacı tarafından bizzat imzalandığı, herhangi bir para alışverişi iddiasının gerçeği yansıtmadığı, imzalanan bono bedellerinin ödenmemesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiği, müvekkilin kötü niyetli bir işlem yapmadığı, takibin hukuka uygun olduğu, bu nedenle davanın haksız ve dayanaksız bulunduğu belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

Menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafta olmakla beraber, alacak bir senede bağlanmış ise, bu durumda ispat yükü yer değiştirir. Başka bir ifade ile bu durumda senet nedeniyle borçlu olmadığını idida eden davacı, iddiasını ispat etmek zorunluluğundadır. Kambiyo senetlerinden olan bonoda seçimlik unsurlardan biri de bedel kaydıdır.

Bedel kaydı, keşideci ile lehtar arasındaki iç ilişki yönünden ve ispat açısından oldukça önemli ve tarafları bağlayıcıdır. Bedel kaydı içeren bononun lehtarı, artık senedin "kayıtsız ve şartsız bir borç ikrarı" olduğu yolundaki soyutluk kuralına dayanamaz. Senetteki borcun nedeni "malen" veya "nakden" olarak belirtilmiş ise tarafların yazılı borç sebebine dayanma hakkı olduğundan, ispat yükü, bunun aksini ileri süren tarafa aittir.

Bu kayıtların aksinin savunulması, senedin ta'lili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki böyle bir durumda da ispat yükü yer değiştirir. Senedi ta'lil eden iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. (Bkz. 19.H.D.'nin 2013/17106-672, 2005/5101- 2128, 2005/2959-206, 11.H.D. 2012/11091-2498 sayılı ilamları) Örneğin, nakden kaydı taşıyan bononun davalı tarafından mal bedeli karşılığında düzenlendiğinin ileri sürülmesi halinde ispat yükü davalıya aittir. (Bkz.

19. H.D.'nin 2013/6178 Esas ve 3691 Karar sayılı ilamı) (Ankara 4. Hukuk Dairesi'nin 17/05/2017 tarih, 2017/726 Esas ve 2017/649 Karar)

Tüm açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; Davacı tarafça İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu bonolardan kaynaklı menfi tespit istemine ilişkin iş bu davanın açıldığı, davalı tarafça davacı öğrenci ...'e eğitim hizmeti verilmiş olması nedeniyle davanın reddinin gerektiğinin savunulduğu, uyuşmazlık konusu bonolar üzerinde nakden kaydının yer aldığı, davalı tarafça eğitim hizmeti verildiğinin beyan edildiği, öğrenci dosyasının dosyamız arasına alındığı, hizmetin ver,ildiğinin ispat edildiği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸ Hakim · ¸